Τα παιδιά δεν έχουν ακόμα τις γνωστικές ικανότητες να καταλάβουν πλήρως την έννοια της ενσυναίσθησης. Στην ηλικία των 5, είναι περισσότερο απασχολημένα με το να τους φέρονται οι άλλοι καλά. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εσείς, ως γονείς, δεν μπορείτε να τους ενσταλάξετε το πιο σημαντικό προσόν.
Αναφερθείτε σε κάθε συναίσθημα. Το νήπιο θα μπορεί να καταλάβει και να διαχειριστεί τα συναισθήματά του μόνο αν μπορεί να τα αναγνωρίζει. Πείτε του για παράδειγμα: ‘ήταν πολύ ευγενικό που μίλησες σε εκείνο το αγόρι. Θα πρέπει να αισθανόταν πολύ μόνος’. Έτσι βλέπει ότι εκτιμάτε τον τρόπο που ανταποκρίνεται. Το ίδιο ισχύει και για τα αρνητικά συναισθήματα που νιώθει το ίδιο ή που προκαλεί στους άλλους. Μιλήστε μαζί για όλα τα συναισθήματα και βοηθήστε το να τα εντοπίσει όλα με παιχνίδια όπου περιγράφουμε πώς νιώθουμε σε κάθε κατάσταση και βάζουμε φατσούλες.
Επιβραβεύστε την ενσυναίσθηση του παιδιού. Όπως και πριν, πείτε του μπράβο για κάθε μικρή ή μεγάλη πράξη που δείχνει ότι σκέφτεται τους άλλους.
Ενθαρρύνετέ το να μιλήσει για όσα νιώθει και κάντε το ίδιο. Δεν αρκεί μόνο να ρωτάτε το παιδί πώς νιώθει. Είναι σημαντικό να ξέρει τι προκαλεί σε εσάς αλλά πώς βιώνετε κι εσείς τις καταστάσεις που σας αφορούν. Έτσι βλέπει ότι είστε κι εσείς άνθρωπος κι ότι οι ενήλικες δεν είναι τέλειοι.
Διδάξτε μη λεκτικά σήματα. Μπορείτε να πάτε στο πάρκο μαζί και να παρατηρήσετε τους ανθρώπους. Χωρίς να γίνετε αγενής, ρωτήστε το παιδί τι πιστεύει ότι νιώθουν οι άλλοι, με κριτήριο τις εκφράσεις του προσώπου και τη γλώσσα του σώματος.
Μιλήστε για τους βασικούς κανόνες ευγένειας. Το ‘ευχαριστώ’ και παρακαλώ’ είναι οι βασικές λέξεις που πρέπει να λέει αυτόματα όταν ζητά ή του δίνουν κάτι. Κάντε το όσο περισσότερο μπορείτε ώστε να σας μιμηθεί.
Μην χρησιμοποιείτε το θυμό για να έχετε τον έλεγχο. Αντί να θυμώσετε και να το μαλώσετε για κάτι που έκανε, εξηγήστε το λόγο που είστε απογοητευμένη και πάρτε χρόνο αν χρειάζεται να ηρεμήσετε.
Δώστε προσοχή στην κοινωνική ζωή του παιδιού. Μάθετε ό,τι μπορείτε για τους φίλους και ξεκινήστε με απλές ερωτήσεις. Έτσι θα καταλάβετε πώς φέρεται το παιδί αλλά θα μάθετε και στο παιδί πώς μπορεί να αλληλεπιδρά με τους φίλους του.
Μην διαχωρίζετε το παιδί βάσει φύλου. Δυστυχώς, πιστεύουμε ακόμα ότι τα κορίτσια είναι πιο ευαίσθητα και μπορούν να δείξουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον και νοιάξιμο από τα αγόρια. Μην μεγαλώνετε παιδιά κάνοντας αυτόν το διαχωρισμό. Η ενσυναίσθηση πρέπει να διδάσκεται και στα δύο φύλα.