Στις ελληνικές ταινίες υπάρχει πάντα µια συµπαθητική περσόνα µε µαύρο κότσο και ελιά στο πιγούνι που περιµένει τον από µηχανής γαµπρό, ο οποίος δεν έρχεται ποτέ. Έτσι το δύσκολο έργο της ανεύρεσής του πέφτει στις πλάτες ενός δύσµοιρου αδελφού. Ο αδελφός κουβαλάει δεκάδες γαµπρούς προκειµένου να την αποκαταστήσει – ξεφορτωθεί και να παντρευτεί κι αυτός, ώσπου η µεγαλοκοπέλα µε τον κότσο να βρει το ταίρι της είτε στο πρόσωπο ενός παλιού, ανεκπλήρωτου έρωτα είτε σε κάποιον άτυχο που έπεσε θύµα εκβιασµού. Από εκείνη την εποχή, που το ελληνικό σινεµά κατέγραψε ως εποχή της λειψανδρίας, έχουν περάσει αρκετές δεκαετίες. Οι γυναίκες εκµοντερνίστηκαν, ο κότσος κατέβηκε και απέκτησε ανταύγειες, η ελιά στο πιγούνι αφαιρέθηκε µε λέιζερ και ο αδελφός έχει ήδη φύγει στο εξωτερικό και έχει κάνει οικογένεια µε µια Αγγλίδα συµφοιτήτριά του. Η σύγχρονη γεροντοκόρη έχει τα χαρακτηριστικά της Μπρίτζετ Τζόουνς, είναι ξανθιά και δεν παντρεύτηκε επειδή, απλώς, έπεσε θύµα διάφορων ανάλγητων αρσενικών – µε τα οποία η αλήθεια είναι πως το ευχαριστήθηκε πολύ. Η διάσηµη ηρωίδα της Έλεν Φίλντινγκ είναι αποτυχηµένη δηµοσιογράφος, πέφτει συνεχώς σε ερωτικές γκάφες, κλαίει, απογοητεύεται, έχει κολλητούς µια οµοιοπαθή γκαφατζού και έναν γκέι, φοράει βαµβακερές πιτζάµες και πνίγει το φόβο της µοναξιάς της τρώγοντας σοκολατάκια και καπνίζοντας. Δηλαδή ένα κορίτσι όπως εµείς. Επίσης έχει µια µαµά που ανησυχεί για τις επιλογές της κόρης της, τρέµει στην ιδέα µήπως δεν παντρευτεί, αλλά και τη ζηλεύει που µπορεί και έχει την αυτοδιάθεσή της. Όπως κι εµείς δηλαδή. Όσο όµως κι αν άλλαξε το κοινωνικό προφίλ αυτής της δεσποινίδος ετών 39, το αποτέλεσµα είναι το ίδιο. Και η µελαχρινή µε τον κότσο των δεκαετιών του ’50 και του ’60 και η ξανθιά γκαφατζού του 21ου αιώνα ανεβαίνουν καθυστερηµένα µεν αλλά πάντα τα σκαλιά της εκκλησίας. Και βέβαια µε τη µαµά να κλαίει στο βίντεο.
Έχω καθυστέρηση
Οι λόγοι που οι γυναίκες σήµερα αργούν να φορέσουν νυφικό είναι λίγο – πολύ γνωστοί. Οι σπουδές, το χτίσιµο µιας καριέρας, η σωστή επιλογή συντρόφου, η τάση για ανεξαρτησία, ο φόβος της δέσµευσης, ο φόβος των ευθυνών, ο φόβος του καινούργιου, η εµµονή µε τον παλιό εραστή που µας πρόδωσε αλλά εµείς κολλήσαµε µαζί του σαν γραµµατόσηµα. Κάποιες από αυτές ή όλες µαζί είναι, σύµφωνα µε τους ειδικούς, οι αιτίες που αναστέλλουν το γάµο της σύγχρονης Ελληνίδας. Ωστόσο οι έρευνες έρχονται να ανατρέψουν τα κοινωνικά κλισέ που µας ήθελαν παντρεµένες το πολύ µέχρι τα 30. Σύµφωνα µε αυτές η ακµή της παραγωγικότητας µιας γυναίκας βρίσκεται στο τέλος των 30 της, είτε αυτή αφορά τη δουλειά είτε τη δηµιουργία µιας σωστής οικογένειας. Που σηµαίνει ότι όλο και πιο συχνά µια γυναίκα επιλέγει να παντρευτεί µετά τα 35. Σύµφωνα µάλιστα µε τις έρευνες, µόνο το 15% των γάµων αυτών καταλήγει σε διαζύγιο, έναντι ενός συντριπτικού 85% όσων τελέστηκαν στην ηλικία των 22-26 ετών. Ποσοστό αρκετά σοκαριστικό. Φαίνεται πως η εποχή µας µεγαλώνει ανώριµους ενηλίκους.
Γιατί να πω το ναι
Οι κοινωνικές συµβάσεις, που κάποτε ήθελαν µια γυναίκα που δεν παντρεύεται νωρίς να φτιάχνει ράφι, εννοείται πως δεν υπάρχουν πια. Καµιά γυναίκα δεν παντρεύεται για να καταξιωθεί κοινωνικά και να τυπώσει καρτ βιζίτ «ο κύριος και η κυρία Τάδε». Ούτε βέβαια για να αποκατασταθεί οικονοµικά, µια που από πολύ νωρίς έχει εξασφαλίσει δουλειά, καριέρα και ζει σχεδόν µόνη της ή µε κάποια συγκάτοικο. Οι έρευνες λένε πως οι λόγοι που παντρεύονται σήµερα οι γυναίκες είναι οι εξής και µε την ακόλουθη σειρά:
1. Από έρωτα: Και προς τιµήν τους, µια που είναι η µόνη σταθερή αξία και ίσως ο µοναδικός παράγοντας που εξασφαλίζει στο γάµο µακροζωία και ευτυχία. Όταν το πάθος φεύγει, τουλάχιστον κάτι µένει να θυµάσαι.
2. Για να κάνουν οικογένεια: Είναι ο δεύτερος πιο σηµαντικός λόγος. Αλλά το εξαιρετικά ενδιαφέρον είναι πως στην έννοια οικογένεια το 78% δεν περιλαµβάνει παιδί, έναντι ενός 12% που θεωρεί πως ο θεσµός της οικογένειας είναι άρρηκτα δεµένος µε την τεκνοποίηση.
Συµπέρασµα: µε το γάµο οι γυναίκες επιθυµούν απλώς να επενδύσουν σε µια σχέση συντροφικότητας χωρίς να σκέφτονται µε αγωνία το παιδί. Αλλά και οι άνδρες δεν θεωρούν το γάµο χωρίς παιδί ανεπαρκή ούτε τη γυναίκα που δεν κάνει παιδί ανάπηρη. Και οι αρσενικοί επενδύουν σε µια σχέση αγάπης, ισοτιµίας και συντροφικότητας, πράγµα που αποδεικνύει το αυταπόδεικτο. Πως ο άνθρωπος είναι γεννηµένος για να µοιράζεται.
3. Για να γίνουν µάνες: Αν και τρίτος στη σειρά, είναι ένας πολύ σηµαντικός λόγος που οι γυναίκες αποφασίζουν έστω και αργά να παντρευτούν.
4. Για συχνό σεξ: Προφανώς η δεκαετία του’ 90, που επέτρεπε τα πάντα σε όλους, έχει περάσει ανεπιστρεπτί. Οι γυναίκες, έχοντας ανακτήσει την ισορροπία τους και έχοντας βάλει σε προτεραιότητα τα θέλω τους, έχουν κατασταλάξει στο ποιες ανάγκες τους βρίσκονται σε προτεραιότητα. Και το σεξ είναι, αν όχι η πρώτη, µια πολύ σηµαντική προτεραιότητα για τη σηµερινή γυναίκα.
Μήπως συµβιβάζοµαι;
Δεν υπάρχει γυναίκα που µέχρι τα 30 δεν περίµενε να έρθει να τη βρει ένας πρίγκιπας µε το χαµόγελο του Μπραντ Πιτ, τη σωµατική διάπλαση του Μάθιου Μακόναχι και το πτυχίο του Πάτρικ Ντέµπσεϊ. «Καθώς µεγαλώνεις δεν διαλέγεις, σε διαλέγουν», έλεγε η µαµά µου υπενθυµίζοντάς µου πάντα ένα εφιαλτικό deadline που ποτέ δεν κατάφερα να καταλάβω γιατί µου το έθετε. Αρκετά χρόνια µετά το ίδιο κλισέ αναπαράχθηκε σε διαφήµιση κινητής τηλεφωνίας και µου γύρισε σαν τροµακτικό déjà – vu «Τι έχεις εσύ και δεν µπορείς να παντρευτείς; Τι έχουν δηλαδή αυτές περισσότερο από σένα;» Τότε δεν µπορούσα να της απαντήσω πως δεν είναι αυτό που θέλω από τη ζωή µου γιατί, πολύ απλά, δεν ήξερα αν το ήθελα. Σήµερα, ύστερα από έναν αποτυχηµένο γάµο και πολλές ευτυχισµένες σχέσεις, βρίσκοµαι και πάλι στο κατώφλι της εκκλησίας έχοντας ξεπεράσει προ πολλού την κατάλληλη ηλικία, αλλά έχοντας κατασταλάξει στην απάντηση προς τη µαµά µου. Τώρα βρήκα τον κατάλληλο γιατί τώρα µπορώ να τον δω και να τον αναγνωρίσω. Τώρα ξέρω πως «αυτός που περιµένω» βρίσκεται πέρα από διορίες και εφιαλτικά deadlines. Ο σωστός σύντροφος δεν είναι παρά ο καθρέφτης του εαυτού µας. Α, µαµά, και κάτι τελευταίο. Στο συµβιβασµό καταφεύγεις µόνο όταν ξέρεις πως δεν µπορείς να κερδίσεις. Κι εγώ νιώθω κερδισµένη.