Πόσες ενοχές νιώσατε σήμερα; Πάντα νιώθουμε ότι υπάρχει και κάτι ακόμη που θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει για τα παιδιά μας, όμως ο… κοροναϊός έχει εντείνει αυτό το συναίσθημα περισσότερο από ποτέ. Μπορεί να περνάμε πολύ περισσότερο χρόνο μαζί τους, αλλά η αλήθεια είναι ότι μικρό μέρος του είναι πραγματικά ποιοτικό. Και είναι απόλυτα φυσιολογικό αν σκεφτεί κανείς ότι πολλοί από εμάς δεν έχουμε πάψει να δουλεύουμε. Απλώς έχουμε μεταφέρει το γραφείο στο σπίτι. Αυτή η νέα συνθήκη, μας αναγκάζει να κάνουμε υποχωρήσεις για να κρατήσουμε τα μικρά μας απασχολημένα και ήσυχα. Μία από τις πρώτες, ήταν και η αύξηση του χρόνου που τους επιτρέπουμε να περνούν μπροστά στις οθόνες. Δεν μπορούμε παρά να αναρωτιόμαστε: Πόσο κακό τους κάνουμε με αυτή την επιλογή; Και τι είδους μέτρα θα πρέπει να πάρουμε;
Πόσο κακό τους κάνει;
Εξαρτάται. Μεταξύ άλλων από την ηλικία τους, το χρόνο που περνούν μπροστά σε οθόνες, αλλά και το περιεχόμενο στο οποίο εκτίθενται. Οι περισσότερες έρευνες συμφωνούν ότι η μικρότερη έκθεση σε αυτές συνδέεται με θετικές εξελίξεις στην ανάπτυξη των μικρών μας. Όμως δε θα πρέπει να στηριζόμαστε αποκλειστικά σε αυτή την πληροφορία. Άλλωστε, οι γονείς που έχουν τη δυνατότητα να αποφεύγουν πλήρως την έκθεση των παιδιών τους σε οθόνες, συνήθως συγκεντρώνουν και άλλα χαρακτηριστικά που ευνοούν τη γνωστική ανάπτυξη τους, όπως καλύτερη οικονομική κατάσταση, περισσότερο ελεύθερο χρόνο και υψηλότερη μόρφωση. Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για μια ιδιαίτερη συγκυρία που απαιτεί ιδιαίτερα μέτρα, και τα μικρά σας δεν θα πάθουν τίποτα αν για έναν ή δύο μήνες δουν λίγο περισσότερες παιδικές εκπομπές.
Θα μπορέσουν να επιστρέψουν στους κανόνες;
Δεν θα πρέπει να ανησυχείτε για την επιστροφή στον κανονικό τρόπο ζωής σας. Πρώτα από όλα, στο τέλος όλης αυτής της εμπειρίας, το πιθανότερο είναι πως τα παιδιά σας θα αποζητούν να παίξουν με τους φίλους τους ή να κάνουν μια βόλτα στη φύση. Εκτός αυτού όμως, οι κανόνες γύρω από τη χρήση οθονών θα πρέπει να αλλάζουν έτσι κι αλλιώς όσο το παιδί μεγαλώνει.
Τι κανόνες πρέπει να θέσω τώρα;
Σίγουρα θα πρέπει να ελέγχετε το περιεχόμενο στο οποίο εκτίθενται τα παιδιά. Οι ειδικοί συμφωνούν ότι οι κλήσεις βίντεο είναι προτιμότερες από την παρακολούθηση εκπομπών ή τη συμμετοχή σε ηλεκτρονικά παιχνίδια. Τα βίντεο χορού ή γυμναστικής είναι επίσης καλή επιλογή, αφού τα ωθούν στην άσκηση που πιθανότατα τους λείπει αυτό τον καιρό. Κατά τα άλλα, οι απαγορεύσεις που θα θέσετε, θα πρέπει πρώτα από όλα να εξυπηρετούν την οικογενειακή καθημερινότητα που προσπαθείτε να φτιάξετε. Για παράδειγμα, καλό είναι τα μικρά σας να απέχουν από τις οθόνες τουλάχιστον για μια ώρα πριν τον ύπνο, ώστε να κοιμούνται καλά, αλλά και την ώρα του φαγητού, ώστε να περνάτε ποιοτικό χρόνο τρώγοντας και συζητώντας όλοι μαζί. Φυσικά, κάποιοι κανόνες από το… παρελθόν εξακολουθούν να έχουν εφαρμογή: Δεν παρακολουθούμε παιδικές σειρές πριν κάνουμε τα μαθήματά μας ή πριν εμπλακούμε σε κάποια σωματική άσκηση.
Πώς θα ξέρω αν βλέπει υπερβολικά πολλή τηλεόραση;
Δεν είναι τόσο ζήτημα απόλυτων αριθμών – τουλάχιστον σε αυτή τη φάση – όσο ζήτημα της σχέσης που έχουν αναπτύξει με τις οθόνες. Αναρωτηθείτε: Καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος της σκέψης του; Προσπαθεί να βρει πλάγιους τρόπους να παρακολουθήσει για περισσότερη ώρα; Μπαίνει εμπόδιο στις σχέσεις του με τους φίλους ή την οικογένεια; Παραμελεί για χάρη των οθονών τα μαθήματά του; Μήπως όταν έχει κακή διάθεση είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να το παρηγορήσει; Αν συμβαίνουν αρκετά από τα παραπάνω πράγματα, καλό θα ήταν να θέσετε περισσότερους περιορισμούς. Αν όχι, θυμηθείτε ότι οι έκτακτες περιστάσεις απαιτούν και έκτακτα μέτρα. Το τελευταίο πράγμα που χρειάζεστε αυτή τη στιγμή, είναι να ανησυχείτε και για αυτό.