Η πανδημία του κοροναϊού αναμένεται να συνεχίσει να αποτελεί σοβαρή πρόκληση για την ανθρωπότητα ακόμη και μετά την ανάπτυξη εμβολίου, σύμφωνα με ειδικούς φαρμακολογίας και δημόσιας υγείας που μίλησαν στο Bloomberg.
Αν και ένα εμβόλιο θα προσφέρει κάποιο βαθμό προστασίας στις κοινωνίες σε όλο τον κόσμο, το πιθανότερο είναι πως εξάρσεις του ιού θα επανεμφανίζονται κατά καιρούς, και η μάχη θα συνεχίζεται για πάντα, όπως συμβαίνει με τη γρίπη και άλλα παθογόνα.
«Γνωρίζουμε ότι ο ιός δεν θα εξαφανιστεί σύντομα. Έχει καταφέρει να καθιερωθεί και θα συνεχίσει να μεταδίδεται όποτε έχει την ευκαιρία», εξηγεί η Σούμια Σουαμιναθάν, επικεφαλής επιστήμονας του ΠΟΥ μιλώντας σε εκδήλωση του Bloomberg. «Ξέρουμε ότι θα αναγκαστούμε να ζήσουμε μαζί του».
Η ανθρωπότητα ποτέ δεν τα πήγαινε πολύ καλά με τους ιούς. Ο μόνος που έχει καταφέρει να εξαλειφθεί πλήρως από τους ανθρώπους, είναι εκείνος της ευλογιάς. Οι υπόλοιποι αντιμετωπίζονται κάθε φορά που σημειώνουν έξαρση.
«Πιστεύω πως είναι ρεαλιστικό να περιμένουμε ότι με ένα συνδυασμό φαρμάκων και εμβολίων θα φτάσουμε σε μια σταθερή κατάσταση και η πανδημία θα είναι διαχειρίσιμη», προβλέπει ο επικεφαλής της Novartis Βας Ναρασιμάν. Αποκαλεί την πλήρη εξάλειψη του ιού «απίθανη».
Υπάρχουν 29 διαφορετικά εμβόλια σε όλο τον κόσμο που έχουν περάσει σε φάση κλινικών δοκιμών σε ανθρώπους, σύμφωνα με έκθεση του ΠΟΥ που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη. Περισσότεροι από 20 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν προσβληθεί από τον ιό σε όλο τον κόσμο, ενώ τουλάχιστον 751.000 έχουν χάσει τη ζωή τους.
Αν και η βιασύνη στις διαδικασίες ανάπτυξης εμβολίων ενδέχεται να έχει μειώσει τον χρόνο αναμονής τους κατά ολόκληρα χρόνια, ο πρώτος γύρος εμβολιασμού αναμένεται να αρκέσει μόνο για τους επαγγελματίες υγείας και τις ομάδες υψηλού κινδύνου, ενώ ο γενικός πληθυσμός θα πρέπει να περιμένει μέχρι κάποια στιγμή εντός του 2021.
«Όσο περισσότερο περιμένουμε, τόσα περισσότερα θα ξέρουμε για το εμβόλιο», εξηγεί ο Ναρασιμάν. «Με σχετική σιγουριά, θα μπορούμε να έχουμε ένα ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο πριν το τέλος της επόμενης χρονιάς, διαθέσιμο σε μεγάλες μάζες του πληθυσμού».
Επιπλέον, δεν είναι βέβαιο πόσο διάστημα θα χρειαστεί ακριβώς μέχρι την ολοκλήρωση των κλινικών δοκιμών. Στην περίπτωση των εμβολίων, που χορηγούνται σε υγιή άτομα, τα πιο μακροπρόθεσμα στοιχεία είναι απολύτως απαραίτητα, τόσο για να είναι σίγουρη η ασφάλειά τους, όσο και για να γνωρίζουμε πόσο καιρό διαρκεί η ανοσία που προσφέρουν.
Συνεχιζόμενος κίνδυνος
Οι πανδημίες όπως αυτή του κοροναϊού είναι σπάνιες. Συμβαίνουν περίπου μια φορά κάθε 200 χρόνια, λέει ο Νιλ Φέργκιουσον, καθηγητής στο Imperial College του Λονδίνου και σύμβουλος της βρετανικής κυβέρνησης στα πρώτα στάδια της αντιμετώπισης της υγειονομικής κρίσης. Όμως περισσότεροι νέοι ιοί και επιδημίες αναμένεται να εμφανίζονται, καθώς ο αστικοποίηση και η αποψίλωση των δασών φέρνουν τους ανθρώπους και τα ζώα σε πιο στενή επαφή.
Κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας «παρατηρείται αυξανόμενος αριθμός ιών και βακτηριακών μολύνσεων που περνούν στους ανθρώπους», εξηγεί η Ντεβί Σριντάρ, επικεφαλής παγκόσμιας δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου. «Από τη στιγμή που είμαστε σε στενή επαφή με τα ζώα, τέτοια γεγονότα θα συνεχίσουν να συμβαίνουν. Και το βλέπουμε αυτό, μέσα από την αστικοποίηση, την αποψίλωση των δασών και τις αγορές άγριων ζώων».
Υπάρχουν βήματα που μπορούν να ακολουθηθούν για να μειώσουν τον κίνδυνο για μελλοντικές πανδημίες. Αυτά αφορούν κυρίως τη μείωση της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης με την άγρια ζωή, εξηγεί ο Φέργκιουσον. Ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους είναι το κυνήγι για εξασφάλιση τροφής, αλλά και για πωλήσεις άγριων ζώων σε αγορές στην Αφρική και την Ασία.
«Η αλήθεια, όμως, είναι ότι η διακοπή τέτοιων δραστηριοτήτων θα μείωνε, αλλά δεν θα εξαφάνιζε τον κίνδυνο», προειδοποιεί.
Αν και εκατοντάδες εμβόλια που βρίσκονται σε στάδιο ανάπτυξης θα μπορούσαν να καθυστερήσουν ή και να σταματήσουν τον ιό, αυτό δεν είναι παρά ένα βήμα στην πορεία προς την προστασία μας. Ο κοροναϊός έχει σπείρει τον πανικό σε φτωχές και πλούσιες χώρες, δείχνοντας ότι τα συστήματα δημόσιας υγείας έχουν ελλείψεις σε ολόκληρο τον κόσμο, τονίζει η Σούμι Σουαμινάθαν, μιλώντας στο Bloomberg.
«Δεν έχουμε επενδύσει στη δημόσια υγεία», τονίζει η Σουαμινάθαν. «οι χώρες που έχουν αντιδράσει σωστά, τα κατάφεραν γιατί οι ηγέτες τους πήραν τον ιό στα σοβαρά, αντιλήφθηκαν από νωρίς τι συμβαίνει, και στηρίχτηκαν στη γνώμη των επιστημόνων».