Το bullying δεν αναφέρεται σε μια μεμονωμένη ενέργεια ή μια «φάρσα» σε μια συγκεκριμένη στιγμή. Αντίθετα, είναι μια επιθετική, διαρκής και σκόπιμη συμπεριφορά παρενόχλησης, απειλής, υποταγής και ταπείνωσης ενός ατόμου προς ένα άλλο.
Οι επιθέσεις μπορεί να είναι σωματικές, λεκτικές ή ψυχολογικές.
Το μεγάλο πρόβλημα με αυτό το είδος βίας είναι ότι το παιδί που την υποφέρει τείνει να την κρύβει. Συνήθως προτιμά να παραμείνει σιωπηλό φοβούμενο τις άμεσες συνέπειες.
Μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά σημάδια ότι ένα παιδί είναι θύμα bullying είναι ο φόβος να πάει στο σχολείο και η συχνή χρήση δικαιολογιών για απουσίες (όπως μια υποτιθέμενη ασθένεια), η μείωση των ακαδημαϊκών επιδόσεων ή το αυξημένο άγχος και η νευρικότητα.
Διαβάστε επίσης: Παιδί: Το απρόσμενο δώρο της διαφορετικότητας
Κοινές αιτίες του εκφοβισμού
Η προσέγγιση του εκφοβισμού δεν μπορεί να γίνει κατανοητή με αιτιώδη ή μονογραμμικό τρόπο, καθώς είναι ένα σύνθετο φαινόμενο. Μερικές από τις αιτίες αυτού του προβλήματος μπορεί να είναι:
Οικογενειακές
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο «νταής» του σχολείου μπορεί να είναι μάρτυρας βίαιων σχέσεων στο σπίτι του. Μπορεί ακόμη και να είναι εκείνος που δέχεται την επιθετικότητα από κάποιο μέλος της οικογένειας.
Επιπλέον, μια αυταρχική και άκαμπτη ανατροφή μπορεί να οδηγήσει σε καταχρηστικές σχέσεις σε άλλους τομείς. Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχει παντελής έλλειψη ορίων και μια εξαιρετικά ανεκτική ανατροφή.
Κοινωνικές
Ποια είναι τα μηνύματα που κυκλοφορούν γύρω από τη βία; Ποιο είναι το παράδειγμα που προσφέρεται στα παιδιά όταν υπάρχουν διαφωνίες μεταξύ ενηλίκων;
Η κοινωνία, ως μέρος του μακροπεριβάλλοντος των οικογενειών «γεννά» αξίες και, ως εκ τούτου, έχει και μέρος της ευθύνης σε αυτό το πρόβλημα.
Ας θυμηθούμε ότι τα πρώτα χρόνια της ζωής τους, τα παιδιά μαθαίνουν πολλά μιμούμενα τις συμπεριφορές των ενηλίκων γύρω τους.
Σχολικές
Ίσως το σχολικό περιβάλλον να μην πυροδοτεί το bullying, αλλά μπορεί να λειτουργήσει αρνητικά «διευκολύνοντας» ή «διαιωνίζοντάς» το.
Για παράδειγμα, η έλλειψη συνεπειών για την κακή συμπεριφορά, η απουσία κανόνων ή ένα ασαφές πρωτόκολλο μπορεί να δώσει στα παιδιά την αίσθηση ότι δε συμβαίνει και κάτι φοβερό εάν συμπεριφέρονται έτσι.
Πώς να παρέμβετε στο bullying
Ο εκφοβισμός είναι ένα συχνό πρόβλημα σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο, μπορεί να προληφθεί, αν και αυτό απαιτεί δράση σε όλα τα επίπεδα.
Μερικές από τις συστάσεις για την αντιμετώπιση του εκφοβισμού είναι οι εξής:
- Μιλήστε για τον εκφοβισμό στο σπίτι. Είναι σημαντικό τα παιδιά να γνωρίζουν τι σημαίνει bullying πολύ πριν συμβεί. Αυτό μπορεί να γίνει όχι μόνο μέσω συνομιλίας αλλά και μέσω πρακτικών δραστηριοτήτων ή ανάγνωσης παιδικών βιβλίων. Ο σεβασμός μεταδίδεται με απλούς τρόπους, όπως το να μην κάνουμε στους άλλους αυτό που δεν μας αρέσει να μας κάνουν ή να μην χρησιμοποιούμε λέξεις που μπορούν να βλάψουν τους άλλους.
- Δημιουργήστε χώρους εμπιστοσύνης και διαλόγου.Με αυτόν τον τρόπο, τα παιδιά σας θα ξέρουν ότι μπορούν να έρθουν σε εσάς σε οποιαδήποτε περίσταση, είτε πρόκειται για ένα δικό τους θέμα είτε για κάποιου άλλου.
- Ενθαρρύνετε την αυτοεκτίμηση και κάντε τα παιδιά να νιώσουν ασφαλή.
- Μάθετε στα παιδιά να αγαπούν και να φροντίζουν τον εαυτό τους. Υπενθυμίστε τους κάθε μέρα ότι είναι πολύτιμα και ενθαρρύνετέ τα να ζητούν βοήθεια όταν τη χρειάζονται.
- Διδάξτε τους να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους από την πρώιμη παιδική ηλικία. Η εκπαίδευση που τους επιτρέπει να αναγνωρίζουν τα συναισθήματά τους και τα διδάσκει να τα διαχειρίζονται είναι ένας καλός τρόπος για να αποφύγουν τα παιδιά να κάνουν bullying και να μάθουν να επιλύουν τις διαφορές τους ειρηνικά.
Ο εκφοβισμός δεν είναι μονάχα σχολικό πρόβλημα
Όπως είδαμε, ο εκφοβισμός είναι ένα πρόβλημα που μπορεί να εκφράζεται πιο πολύ στο σχολείο, αλλά ξεκινά πολύ πριν από αυτό.
Μόλις παρατηρηθεί η εμφάνισή του, είναι σημαντικό οι γονείς και η εκπαιδευτική κοινότητα να παρεμβαίνουν με σαφείς κανόνες και καθορισμένα πρωτόκολλα. Είναι απαραίτητο να εμφυσήσουμε στα παιδιά αξίες, με πιο θεμελιώδη, το σεβασμό.
Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το bullying δεν είναι κάτι που επηρεάζει τα παιδιά, αλλά ολόκληρη την κοινωνία. Οι συνέπειές του μπορεί να είναι φανερές κυρίως στο σχολείο, αλλά ξεπερνούν τα τείχη του. Είναι ένα πρόβλημα του μέλλοντος που μπορεί να οδηγήσει σε ψυχικές ασθένειες και σε ενήλικες που λύνουν προβλήματα με τη βία.
Για όλους αυτούς τους λόγους, η ανίχνευσή του και η έγκαιρη παρέμβαση είναι πιο πολύτιμα από όσο ενδεχομένως νομίζουμε.