Όταν πρόκειται για τη λήψη οικονομικών αποφάσεων, η καλύτερη στρατηγική είναι να αφήνουμε τα συναισθήματα έξω από την εξίσωση. Όμως ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Έσεξ λένε ότι οι άνδρες είναι πιο επιρρεπείς από τις γυναίκες στο να αφήνουν τα συναισθήματά τους να επηρεάζουν τις επιλογές τους. Αντίθετα, οι οικονομικές αποφάσεις των συμμετεχουσών παρέμειναν σταθερές, ανεξάρτητα από τις συναισθηματικές τους αντιδράσεις.
Σε συνεργασία με συναδέλφους τους από τα Πανεπιστήμια του Μπόρνμουθ και του Νότιγχαμ, η ερευνητική ομάδα σχεδίασε ένα καινοτόμο πείραμα για να συγκρίνει πώς διαφορετικοί τύποι συναισθηματικών ερεθισμάτων, όπως ο φόβος, επηρεάζουν την προθυμία των ανθρώπων να αναλάβουν οικονομικούς κινδύνους.
Διαβάστε επίσης: Τρεις τρόποι για να αφήσετε πίσω τις… ενοχές ως μαμά
Γιατί οι γυναίκες παίρνουν πιο λογικές οικονομικές αποφάσεις;
Η μελέτη τους που δημοσιεύθηκε στο Journal of Behavioral and Experimental Economics, αμφισβητεί προηγούμενες θεωρίες και στερεότυπα σχετικά με το φύλο και τη συναισθηματική λήψη αποφάσεων.
«Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η συναισθηματική νοημοσύνη βοηθά τους ανθρώπους να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους πιο αποτελεσματικά. Δεδομένου ότι οι γυναίκες γενικά σημειώνουν υψηλότερη βαθμολογία στα τεστ συναισθηματικής νοημοσύνης, αυτό θα μπορούσε να εξηγήσει τις μεγάλες διαφορές που βλέπουμε μεταξύ ανδρών και γυναικών», εξηγεί ο επικεφαλής ερευνητής Δρ Νίκιλ Μάστερς από το Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Έσεξ.
Οι συγγραφείς της μελέτης υπογραμμίζουν, μάλιστα, ότι οι αλλαγές στα θετικά συναισθήματα μπορεί να παίζουν σημαντικότερο ρόλο από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως.
Τα ευρήματά τους υποδηλώνουν ότι οι συναισθηματικές επιδράσεις στη λήψη αποφάσεων μπορεί να είναι εντονότερες όταν χρησιμοποιούνται ρεαλιστικά ερεθίσματα που δημιουργούν πολλαπλά συναισθήματα ταυτόχρονα, σε σύγκριση με τεχνητές εργαστηριακές συνθήκες που έχουν σχεδιαστεί για την πρόκληση ενός μόνο συναισθήματος. Αυτό υποδηλώνει ότι οι συναισθηματικές εμπειρίες του πραγματικού κόσμου μπορεί να έχουν ισχυρότερες επιρροές στις οικονομικές μας επιλογές από ό,τι έχουν δείξει οι ελεγχόμενες εργαστηριακές μελέτες.
Πώς συνδέονται ψυχολογία και οικονομία;
Η οικονομική επιστήμη και η επιστήμη της ψυχολογίας αποτελούν δύο διαφορετικές επιστήμες μεταξύ των οποίων ωστόσο υπάρχουν αρκετά κοινά στοιχεία.
Η οικονομική ψυχολογία συσχετίζεται με τη μελέτη της οικονομικής συμπεριφοράς, δηλαδή προσπαθεί να εξηγήσει την συμπεριφορά των οικονομικών υποκειμενών απομακρυνόμενος από την βασική αρχή της ορθολογικής οικονομικής συμπεριφοράς. Η οικονομική συμπεριφορά είναι η συμπεριφορά των καταναλωτών, που περιλαμβάνει οικονομικές αποφάσεις και ό,τι έπεται των οικονομικών αποφάσεων.
Ορθολογική οικονομική συμπεριφορά είναι η οικονομική συμπεριφορά κατά την οποία το κάθε υποκείμενο παίρνει τέτοιες αποφάσεις, ώστε να μεγιστοποιήσει την ικανοποίησή του με τους δεδομένους πόρους που κατέχει.
Αυτός ο κλάδος των οικονομικών είναι σχετικά νέος.
Η λήψη οικονομικών αποφάσεων συμπεριλαμβάνει το χρήμα, το χρόνο, και την προσπάθεια που καταβάλλεται για να αποκτηθούν υλικά αγαθά, υπηρεσίες, εργασία, ξεκούραση και την δυνατότητα επιλογής αναμέσα σε εναλλακτικά προϊόντα, π.χ. εξοικονόμηση χρημάτων ή σπατάλη. Στην πραγματικότητα όλες οι αποφάσεις που περιλαμβάνουν είτε την επιλογή είτε την εμπορία κάποιων υποκατάστατων προϊόντων ή μιας επενδυσης που θα αποφέρει μελλοντικά κέρδη ή οφέλη, καλούνται οικονομικές αποφάσεις.
Συντελεστές των οικονομικών αποφάσεων περιλαμβάνουν προσωπικούς, πολιτιστικούς, περιστασιακούς και εν γένει οικονομικούς παράγοντες που κινητοποιούν και επηρεάζουν την λήψη οικονομικών αποφάσεων.