Κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, η ανάγκη για αποδοχή από την ομάδα των συνομηλίκων είναι εξαιρετικά ισχυρή. Τα παιδιά μπορεί να συμμετέχουν σε επικίνδυνα challenges επειδή θέλουν να ανήκουν σε μια ομάδα, να κερδίσουν δημοτικότητα ή να εντυπωσιάσουν τους άλλους. Η κοινωνική πίεση μπορεί να είναι πολύ ισχυρή, ειδικά όταν βλέπουν άλλους να συμμετέχουν ή να κερδίζουν αναγνώριση μέσω τέτοιων προκλήσεων.
Παράλληλα, τα παιδιά και οι έφηβοι είναι σε μια φάση της ζωής τους όπου η αναζήτηση του ενθουσιασμού είναι έντονη. Η συμμετοχή σε επικίνδυνες προκλήσεις μπορεί να προκαλέσει μια αίσθηση αδρεναλίνης και να τους προσφέρει έντονες συγκινήσεις. Ο εγκέφαλος των παιδιών και των εφήβων είναι πιο ευαίσθητος σε δραστηριότητες που προκαλούν το αίσθημα του κινδύνου και αυτό τα ενθουσιάζει.
Διαβάστε επίσης: Άγχος των παιδιών: Τελικά, τα βοηθά ή τα βλάπτει;
Άλλοι πιθανοί λόγοι που τα παιδιά υποκύπτουν στα challenges
Eπιθυμία για αυτοεπιβεβαίωση
Οι έφηβοι και τα παιδιά βρίσκονται σε μια περίοδο ενδοσκόπησης, όπου προσπαθούν να καταλάβουν ποιοι είναι και πώς να εξελιχθούν. Συμμετέχοντας σε μια πρόκληση, μπορεί να νιώθουν ότι δοκιμάζουν τα όριά τους και ότι αποδεικνύουν την αντοχή ή την τόλμη τους. Η συμμετοχή σε επικίνδυνες δραστηριότητες μπορεί να κάνει τα παιδιά να αισθάνονται ότι είναι πιο ανεξάρτητα ή “γενναία”, ενισχύοντας την εικόνα τους για τον εαυτό τους.
Ανάγκη για εξερεύνηση και περιέργεια
Τα παιδιά είναι εκ φύσεως περίεργα και θέλουν να ανακαλύπτουν νέες εμπειρίες και να εξερευνούν το άγνωστο. Οι επικίνδυνες προκλήσεις, πολλές φορές, συνδέονται με κάτι που τους φαίνεται “απαγορευμένο”, κάτι που προκαλεί την περιέργειά τους και τα ωθεί να συμμετάσχουν. Η αίσθηση της καινοτομίας και της πρωτοτυπίας μπορεί να τα κάνει να συμμετέχουν σε κάτι που οι ενήλικες θεωρούν επικίνδυνο, ενώ για εκείνα είναι απλώς μια νέα εμπειρία.
Έλλειψη πλήρους επίγνωσης του κινδύνου
Ο εγκέφαλος των εφήβων βρίσκεται ακόμα σε ανάπτυξη και η ικανότητα εκτίμησης των κινδύνων και των συνεπειών δεν είναι πλήρως αναπτυγμένη. Αυτό σημαίνει ότι συχνά τα παιδιά και οι έφηβοι δεν κατανοούν πλήρως τους κινδύνους που συνεπάγονται οι επικίνδυνες προκλήσεις και δεν υπολογίζουν σωστά τις συνέπειες των πράξεών τους.
Αυτή η έλλειψη πλήρους συνειδητοποίησης του κινδύνου μπορεί να τους κάνει να συμμετέχουν σε δραστηριότητες που μοιάζουν “αθώες”, χωρίς να κατανοούν το βαθύ τους αντίκτυπο.
Η επιρροή των social και της διαδικτυακής κουλτούρας
Στα social media, οι προκλήσεις συχνά γίνονται viral και τα παιδιά βλέπουν φίλους ή γνωστούς να συμμετέχουν και να κερδίζουν δημοτικότητα ή αναγνώριση. Αυτή η δημόσια επιβεβαίωση είναι ένας μεγάλος παράγοντας που ενθαρρύνει τη συμμετοχή σε τέτοια challenges.
Η παρουσίαση της “εντυπωσιακής” πλευράς των προκλήσεων στα social μπορεί να δημιουργήσει την αίσθηση ότι αυτές οι ενέργειες είναι ακίνδυνες ή ακόμα και αξιέπαινες.
Ανάγκη για διασκέδαση και κοινωνική σύνδεση
Τα παιδιά και οι έφηβοι συχνά αναζητούν τη διασκέδαση και τρόπους να συνδεθούν με τους φίλους τους. Οι επικίνδυνες προκλήσεις τους επιτρέπουν να ζήσουν μια “διαφορετική” εμπειρία που μπορεί να τα φέρει κοντά με άλλους, να ενισχύσει τις φιλίες τους και να τους προσφέρει στιγμές αδρεναλίνης και γέλιου.
Για την προστασία των παιδιών από επικίνδυνες προκλήσεις
Ανοιχτή και ειλικρινής επικοινωνία
Η καλύτερη προστασία ξεκινά με την ανοιχτή επικοινωνία. Μιλήστε με τα παιδιά σας για τις επικίνδυνες προκλήσεις και εξηγήστε τους τις συνέπειες που μπορεί να έχουν για την υγεία τους ή τη σωματική τους ακεραιότητα.
Δημιουργήστε έναν ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας, ώστε τα παιδιά να νιώθουν άνετα να σας πουν αν βλέπουν ή συμμετέχουν σε επικίνδυνες προκλήσεις. Μην τους επιβάλλετε την “τιμωρία” όταν μιλούν για κάτι τέτοιο, καθώς αυτό μπορεί να τα κάνει να το κρύβουν.
Εκπαίδευση ως προς τους κινδύνους των social
Εξηγήστε στα παιδιά τους κινδύνους που κρύβονται πίσω από τις προκλήσεις στα social media, όπως η ψευδαίσθηση της δημοτικότητας και η επιρροή των συνομηλίκων. Βοηθήστε τα να κατανοήσουν τη σημασία της προσωπικής τους ασφάλειας και της προστασίας της ιδιωτικότητάς τους.
Ενεργή παρακολούθηση της δραστηριότητάς τους
Παρόλο που τα παιδιά πρέπει να έχουν την ιδιωτικότητά τους, είναι σημαντικό να παρακολουθείτε τα social media τα οποία χρησιμοποιούν για τυχόν επικίνδυνες δραστηριότητες.
Υπάρχουν εφαρμογές και εργαλεία που βοηθούν τους γονείς να παρακολουθούν και να περιορίζουν την πρόσβαση σε επικίνδυνο περιεχόμενο. Μπορείτε έτσι να ορίσετε περιορισμούς για την online δραστηριότητα του παιδιού σας.
Προώθηση εναλλακτικών δραστηριοτήτων
Ενθαρρύνετε τα παιδιά να ασχοληθούν με δραστηριότητες που προσφέρουν υγιείς μορφές ενθουσιασμού και πρόκλησης, όπως αθλήματα, δημιουργικές τέχνες, ή άλλα χόμπι. Έτσι, θα αισθάνονται ότι έχουν άλλες επιλογές για να εκτονώσουν την ενέργειά τους χωρίς να ρισκάρουν την ασφάλειά τους.
Βοηθήστε τα επίσης να δημιουργήσουν φιλίες σε ασφαλή περιβάλλοντα, όπως σε ομάδες αθλητισμού ή άλλες δραστηριότητες εκτός των social media.
Καλλιεργήστε τη συναισθηματική νοημοσύνη
Οι προκλήσεις στα social media συχνά πηγάζουν από την ανάγκη για αποδοχή ή επιβεβαίωση. Βοηθήστε τα παιδιά να αναγνωρίσουν αυτές τις πιέσεις και να τις διαχειριστούν με αυτοπεποίθηση. Όσο πιο υγιής είναι η αυτοεκτίμηση των παιδιών, τόσο λιγότερο πιθανό είναι να ενδώσουν σε πιέσεις.
Εξηγήστε την “ψευδαίσθηση της δημοσιότητας”
Τα παιδιά και οι έφηβοι μπορεί να θεωρούν τις προκλήσεις στα social media ως έναν τρόπο να κερδίσουν, όπως αναφέρθηκε, αναγνώριση. Μιλήστε μαζί τους για το πόσο σύντομη μπορεί να είναι η δημοσιότητα στον ψηφιακό κόσμο και πως αυτό δεν είναι αξιόπιστο μέτρο της αξίας τους.
Δημιουργία οικογενειακών κανόνων
Καλό είναι να καθορίσετε κανόνες σχετικά με τη χρήση του διαδικτύου και των social media, όπως τον χρόνο που μπορεί το παιδί να περνά online και τις εφαρμογές που μπορεί να χρησιμοποιήσει.
Συζητήστε για τις συνέπειες της συμμετοχής σε προκλήσεις
Εξηγήστε ποιες θα μπορούσαν να είναι οι συνέπειες μιας τέτοιας συμμετοχής και συμφωνήστε σε κοινές στρατηγικές για την αποφυγή τους.