Την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου η θερινή ώρα διαδέχεται τη χειμερινή «κλέβοντας» λίγη από τη βραδινή μας ξεκούραση. Στις 30 Μαρτίου, λοιπόν, πάμε μια ώρα μπροστά τα ρολόγια μας- από 03:00, 4:00- που σημαίνει ότι κοιμόμαστε λιγότερο. Ωστόσο, η επίσημη ανακοίνωση για την ημερομηνία αναμένεται να βγει όπως κάθε χρόνο από το υπουργείο Ενέργειας.
Σήμερα δεν συμμετέχουν στην αλλαγή ώρας σχεδόν όλες οι ασιατικές και αφρικανικές χώρες, ενώ άλλες την έχουν καταργήσει ή σχεδιάζουν να το κάνουν. Ανάμεσά τους και οι ΗΠΑ υπό την νέα ηγεσία του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος την έχει χαρακτηρίσει «άβολη και πολύ δαπανηρή».
Γιατί Κυριακή;
Η Κυριακή προτιμάται καθώς εκείνη τη μέρα δραστηριοποιούνται λιγότεροι άνθρωποι και έτσι έχουν χρόνο να προσαρμοστούν. Σύμφωνα με το Live Science, η επιλογή της συγκεκριμένης ημέρας έχει να κάνει ακριβώς με αυτή τη σύγχυση που προκαλεί στους ανθρώπους.
Σε πολλές χώρες του κόσμου η αλλαγή γίνεται κάθε δεύτερη Κυριακή του Μαρτίου, αλλά στην Ευρώπη η θερινή ώρα αρχίζει και τελειώνει κάθε τελευταία Κυριακή, του Μαρτίου και του Οκτωβρίου αντιστοίχως.
Το μέτρο της αλλαγής της ώρας ξεκίνησε στην Ευρώπη για εξοικονόμηση ενέργειας. Πρώτη φορά εφαρμόστηκε στη Γερμανία το καλοκαίρι του 1916, εν μέσω πολέμου, προκειμένου το ανθρώπινο δυναμικό να μπορεί να παράγει πολεμικό υλικό χωρίς να καταναλώνει ηλεκτρικό ρεύμα.
Στην Ελλάδα, το μέτρο πρωτοεφαρμόστηκε δοκιμαστικά το 1932, από τις 6 Ιουλίου έως την 1η Σεπτεμβρίου εκείνου του έτους, με τα ρολόγια να τίθενται μία ώρα μπροστά. Η επίσημη καθιέρωση του μέτρου έγινε αργότερα, με σκοπό την εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές πρακτικές και την εξοικονόμηση ενέργειας.
Από το 1996 ισχύει μία ενιαία, πανευρωπαϊκή ρύθμιση, κατά την οποία την άνοιξη γυρίζουμε τα ρολόγια μία ώρα μπροστά και το Φθινόπωρο τα επαναφέρουμε μία ώρα πίσω.
Αλλαγή ώρας: Τι συμβαίνει στο σώμα μας;
Σύμφωνα με μελέτη της Αμερικανικής Ακαδημίας Ιατρικής του Ύπνου, το 55% των ενηλίκων αισθάνονται κουρασμένοι κατά τη διάρκεια της μετάβασης στη θερινή ώρα.
Όταν αλλάζει η ώρα, αλλάζει και ο κιρκάδιος ρυθμός σας – το 24ωρο εσωτερικό σας ρολόι που συγχρονίζεται με την ανατολή και τη δύση του ήλιου – γεγονός που μπορεί να προκαλέσει αϋπνίες και να πυροδοτήσει ημικρανίες και πονοκεφάλους, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Neurology.
Σύμφωνα με το Ίδρυμα Ύπνου των ΗΠΑ, η αϋπνία μπορεί να επηρεάσει τη σκέψη, την προσοχή, τη μνήμη, την ενέργεια, την όρεξη και τη διάθεσή σας, ενώ μακροπρόθεσμα, συνδέεται με πολλά προβλήματα υγείας, όπως οι καρδιακές παθήσεις, ο διαβήτης, η παχυσαρκία και οι ψυχικές διαταραχές.
Μάλιστα, ερευνητές στη Σουηδία παρατήρησαν ότι το ποσοστό των σοβαρών καρδιακών επεισοδίων αυξάνεται από 6% σε 10% τις 3 πρώτες εργάσιμες ημέρες μετά την αλλαγή της ώρας. Τα ευρήματά τους δημοσιεύθηκαν στο New England Journal of Medicine.
Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Sleep Medicine έδειξε ότι η αλλαγή της ώρας μπορεί να προκαλέσει και κοινωνικό (social) «jet lag».
O όρος «social jet lag» χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ασυμφωνία μεταξύ της βιολογικής ώρας, που καθορίζεται από το εσωτερικό ρολόι του σώματος, και των κοινωνικών χρόνων, που υπαγορεύονται κυρίως από κοινωνικές υποχρεώσεις όπως το σχολείο ή η εργασία.
Πώς θα ανακάμψουμε
- Για να επαναφέρετε τον ύπνο σας, μπορείτε να δοκιμάσετε αυτό που ονομάζεται «περιορισμός ύπνου», να κοιμάστε δηλαδή και να ξυπνάτε την ίδια ώρα ανεξάρτητα από την αλλαγή της ώρας. Η διατήρηση της ίδιας ώρας αφύπνισης είναι πιο σημαντική από την ώρα του ύπνου. Ανεξάρτητα από το πόσο κουρασμένοι είστε, είναι σημαντικό να ξυπνάτε την ίδια ώρα κάθε μέρα, ακόμα και το Σαββατοκύριακο, που συνηθίζουμε να κοιμόμαστε περισσότερο.
- Αποφύγετε την καφεΐνη και το έντονο φως το βράδυ. Αφήστε το κινητό ή οποιαδήποτε άλλη ηλεκτρονική συσκευή στην άκρη.
- Αποφύγετε τρόφιμα και ποτά που θα σας κρατήσουν ξύπνιους, όπως καφεϊνούχα ποτά και σοκολάτες πριν από τον ύπνο.
- Βεβαιωθείτε ότι έχετε άφθονο ηλιακό φως το πρωί μετά την αλλαγή. Το φως έχει ισχυρές επιδράσεις στο εσωτερικό ρολόι του σώματός μας και θα σας βοηθήσει να αισθάνεστε λιγότερο κουρασμένοι.
- Αν αισθάνεστε νυσταγμένοι την επομένη της αλλαγής, προσπαθήστε να αντισταθείτε στον μεσημεριανό ύπνο. Αν είναι ανάγκη, περιορίστε τον σε 15 έως 20 λεπτά, ιδανικά αργά το πρωί.
- Βεβαιωθείτε ότι ούτε εσείς ούτε τα παιδιά σας θα αφήσετε καμία εργασία να ολοκληρωθεί τη Δευτέρα το πρωί πριν από τη δουλειά ή την έναρξη του σχολείου. Ο εγκέφαλός σας ενδέχεται να… κοιμάται ακόμα.