Μελέτη υποστηρίζει ότι εντοπίστηκαν σχεδόν 200 φυτοφάρμακα σε σκόνη που αναλύθηκε από σπίτια σε όλη την Ευρώπη, την ίδια ώρα που οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι οι ρυθμιστικές αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τους το «τοξικά κοκτέιλ» χημικών ουσιών που μπορεί να δημιουργηθούν όταν απαγορεύεται ή περιορίζεται η χρήση φυτοφαρμάκων.
Οι επιστήμονες λένε ότι η έρευνά τους υποστηρίζει την ιδέα ότι οι ρυθμιστικές αρχές θα πρέπει να αξιολογούν τους κινδύνους που ενέχουν τα φυτοφάρμακα όταν αντιδρούν με άλλες χημικές ουσίες, καθώς και μεμονωμένα. Όπως τονίζουν, αυτό θα πρέπει να ισχύει για τις ουσίες που χρησιμοποιούνται ήδη, καθώς και για εκείνες που δεν έχουν ακόμη εγκριθεί.
Η οικιακή σκόνη και τα φυτοφάρμακα
Στα προκαταρκτικά ευρήματα της μεγαλύτερης μελέτης του είδους της, οι επιστήμονες εξετάζοντας οικιακή σκόνη από σπίτια σε 10 ευρωπαϊκές χώρες το 2021 εντόπισαν συνολικά 197 φυτοφάρμακα.
Περισσότερο από το 40% των φυτοφαρμάκων που βρέθηκαν στη σκόνη έχουν συνδεθεί με ιδιαίτερα τοξικές επιδράσεις, όπως καρκίνο και διαταραχή του ορμονικού συστήματος στον άνθρωπο.
Ο αριθμός των φυτοφαρμάκων σε κάθε σπίτι κυμαινόταν μεταξύ 25 και 121 και τα επίπεδα των φυτοφαρμάκων έτειναν να είναι υψηλότερα στα σπίτια των αγροτών, σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian.
Ο καθηγητής Πολ Σίπερς, του Ινστιτούτου Βιολογικών και Περιβαλλοντικών Επιστημών του Radboud, δήλωσε: «Έχουμε πολλές επιδημιολογικές μελέτες που δείχνουν ότι οι ασθένειες συνδέονται με μείγματα φυτοφαρμάκων».
Υποστήριξε ότι τα φυτοφάρμακα στη σκόνη έμπαιναν στα σπίτια των ανθρώπων μέσω των παπουτσιών, καθώς και μέσω των γατών και των σκύλων. «Αν δεν βγάζουμε τα παπούτσια στο κατώφλι, τότε παίρνουμε πολλή βρωμιά από έξω. Τα κατοικίδια ζώα είναι επίσης μια πηγή», δήλωσε ο ίδιος.
«Υπάρχουν πολλές μελέτες που δείχνουν ότι τα ζώα συλλέγουν ορισμένες μολύνσεις, συμπεριλαμβανομένων και των φυτοφαρμάκων, από εξωτερικούς χώρους. Μια άλλη ομάδα είναι τα καταναλωτικά προϊόντα που φέρνουμε στα σπίτια μας … τυχόν φυτοφάρμακα που αγοράζουμε στο κατάστημα για ορισμένους λόγους, και μια σημαντική πηγή είναι οι θεραπείες για ψύλλους και τσιμπούρια για τα κατοικίδια ζώα».
Η μακροπρόθεσμη παρουσία και ο αντίκτυπος των χημικών ουσιών
Αν και οι συγκεντρώσεις κάθε φυτοφαρμάκου στη σκόνη ήταν μικρές, τα μείγματα δεκάδων χημικών ουσιών θα μπορούσαν να έχουν αντίκτυπο στην υγεία, καθώς και να αυξάνουν την έκθεση σε φυτοφάρμακα, όταν αυτά συναντώνται συχνά σε υψηλότερες συγκεντρώσεις και στα φρούτα, τα λαχανικά και τα λουλούδια.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι το DDT παρέμενε στο περιβάλλον παρά το γεγονός ότι το φυτοφάρμακο είχε απαγορευτεί σε ορισμένες χώρες το 1972.
Ο Σίπερς δήλωσε ότι όσοι επιτρέπουν τη χρήση προϊόντων θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την περιβαλλοντική ανθεκτικότητα και ότι ακόμη και αν προϊόντα όπως τα Pfas απαγορευτούν τώρα, πιθανόν να παραμείνουν στο περιβάλλον.
Τα Pfas είναι γνωστά ως «παντοτινά χημικά» επειδή δεν διασπώνται στο περιβάλλον. Χρησιμοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα καταναλωτικών προϊόντων και βιομηχανικών διεργασιών και ορισμένα από αυτά έχουν συνδεθεί με σοβαρές ασθένειες σε ανθρώπους και ζώα, συμπεριλαμβανομένων των καρκίνων.
«Ίσως οι ρυθμιστικές αρχές μπορούν να εξετάσουν την ανθεκτικότητα των χημικών ουσιών – ας πούμε ότι χημική σταθερότητα σημαίνει ανθεκτικότητα στο περιβάλλον και επίσης συσσώρευση στην τροφική αλυσίδα, είναι πιθανό στο μέλλον να ανακαλύψουμε παρόμοια προβλήματα με άλλες ανθεκτικές χημικές ουσίες», σύμφωνα με τον Σίπερς.
Οι ερευνητές δήλωσαν ότι η μελέτη τους αποκάλυψε ποια μείγματα φυτοφαρμάκων βρέθηκαν στο περιβάλλον, ώστε οι ρυθμιστικές αρχές να μπορούν να τα εξετάσουν αυτά, καθώς και τους συνδυασμούς που παράγονται για εμπορική χρήση και έχουν ήδη εξεταστεί.
Η ανακάλυψη του DDT σήμαινε επίσης ότι οι εκτιμήσεις κινδύνου των νεότερων φυτοφαρμάκων μπορεί να χρειαστεί να εξετάσουν τις αλληλεπιδράσεις με τα παλαιότερα, υποστηρίζεται.
*Από την Βασιλική Δρίβα