Δεν είναι λίγες οι φορές που οι γονείς επαινούν περισσότερο το ένα από τα δύο αδέλφια, με αποτέλεσμα το άλλο να επισκιάζεται και να νιώθει υποτιμημένο, να ζηλεύει ή να απογοητεύεται. Ο μεγάλος αδελφός μπορεί να είναι πιο επιτυχημένος στο σχολείο, πιο έξυπνος ή πιο… καλό παιδί και αυτό προκαλεί αναπόφευκτα συγκρίσεις.
Οι σχέσεις μεταξύ αδελφών είναι περίπλοκες. Χαρακτηρίζονται από βαθιά σύνδεση αλλά και από βαθιές συγκρούσεις. Μπορεί το ένα από τα αδέλφια να αισθάνεται ανεπαρκές, απλώς και μόνο γιατί είναι λιγότερο εξωστρεφές και δραστήριο και έτσι ενδέχεται να κλείνεται όλο και περισσότερο στον εαυτό του. Να μην τα πηγαίνει καλά με το αδελφάκι του, να έχει παράπονα από τους γονείς του και αργότερα να έχει συμπλέγματα, που δυσκολεύουν τη σύνδεσή του με τους άλλους ανθρώπους.
Διαβάστε επίσης: Αναβλητικότητα: Δεν θα μελετήσω, δεν έχει νόημα να προσπαθώ!
Αυτές οι συμπεριφορές και τα συναισθήματα μπορεί να προκληθούν επειδή νιώθει ότι το εκτιμούν λιγότερο μέσα στην οικογένεια και ότι ποτέ δεν θα φτάσει σε τίποτα την αδελφή ή τον αδελφό του. Μπορεί να φαίνεται αθώο να αστειεύεται κανείς με το να θεωρεί τον εαυτό του το «αποτυχημένο αδελφάκι», η εσωτερίκευση αυτής της ταυτότητας όμως έχει σοβαρές συνέπειες στην ψυχολογία του κάθε παιδιού.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι παιδικές ταμπέλες και η εύνοια των γονιών προς το ένα από τα αδέλφια, έχουν τεράστια επίδραση στην ανάπτυξη της ταυτότητας και στο πώς οι ενήλικες συνεχίζουν να βλέπουν τον εαυτό τους στον κόσμο.
Παρακάτω τα χαρακτηριστικά που είναι πιθανόν να αναπτύξουν κάποιοι που μεγάλωσαν ως τα «αποτυχημένα αδελφάκια» και πώς μπορούν να ξεπεράσουν αυτή την ταμπέλα.
Παιδί που νιώθει αποτυχημένο, ενήλικας με χαμηλή αυτοεκτίμηση
Οι άνθρωποι που αισθάνονται πως η οικογένειά τους δεν τους αναγνώρισε, τείνουν να έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ακόμη κι αν έχουν πολλά θετικά χαρακτηριστικά και ταλέντα, μπορεί να βλέπουν τον εαυτό τους ως κατώτερο από τα αδέλφια τους.
Αν ένα παιδί είναι συνεχώς το αγαπημένο των γονιών ή των γύρω του, τα υπόλοιπα παιδιά της οικογένειας μπορεί να θεωρήσουν ότι είναι ανάξια αγάπης και επιβράβευσης. Έτσι, αντί να σκέφτονται ότι έχουν άλλα χαρίσματα, δυστυχώς υιοθετούν συχνά έναν απόλυτο τρόπο σκέψης, λέγοντας «είμαι κακός» ή «δεν μπορώ να τα καταφέρω τίποτα».
Ανάγκη να ευχαριστούν τους άλλους
Μπορεί όσοι δεν ένιωθαν ξεχωριστοί ή σημαντικοί για τους γονείς τους μικροί, να αναμένουν στη μετέπειτα ζωή τους παρόμοια μεταχείριση από φίλους, εργοδότες ή συντρόφους. Από τον φόβο της απόρριψης, ενδέχεται ακόμη και να μην τολμούν να επιλέξουν ανθρώπους που τους φέρονται με καλοσύνη.
Επίσης, συχνά καταβάλλουν υπερβολική προσπάθεια για να ευχαριστήσουν κάποιον, προκειμένου να κερδίσουν την έγκρισή του και μπορεί να μην λαμβάνουν υπ’ όψιν τα δικά τους συναισθήματα και τις δικές τους ανάγκες. Οι άνθρωποι με αυτή την τάση δυσκολεύονται επίσης να θέσουν όρια. Αντί να ανοίγονται σταδιακά, μπορεί να μοιραστούν τα πάντα από την πρώτη γνωριμία με κάποιον.
Αίσθημα ντροπής
Όταν προκύπτουν συγκρούσεις, οι οικογένειες συχνά κατηγορούν το «αποτυχημένο αδελφάκι». Ένας γονιός, για παράδειγμα, μπορεί να προβάλλει τα αρνητικά του συναισθήματα σε ένα παιδί που του θυμίζει τις δικές του αδυναμίες ή κάποιον πρώην σύντροφο.
Επειδή το παιδί δεν καταλαβαίνει γιατί του φέρονται άδικα, τείνει να νιώθει ντροπή ή ανεπάρκεια. Σύμφωνα με έρευνα, δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Religion and Health, σε δυσλειτουργικές οικογένειες, οι γονείς μπορεί να μεταφέρουν άλυτες εντάσεις στη σχέση τους με το παιδί. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως είναι η κατάθλιψη.
Υπερβολική αντιστάθμιση
Επειδή αισθάνονται κατώτεροι, οι άνθρωποι που υπήρξαν τα «αδικημένα αδέλφια», επιστρατεύουν το χιούμορ και τη δημιουργικότητα, για να καλύψουν τα «ελαττώματά» τους. Αν και εξωτερικά φαίνονται θετικά, αυτά τα χαρακτηριστικά προκαλούν εσωτερική οδύνη αν πηγάζουν από χαμηλή αυτοεκτίμηση. Πολλές φορές, ακόμη και αν καταφέρουν να γίνουν επιτυχημένοι, δυσκολεύονται να γιορτάσουν τις επιτυχίες τους.
Το παιδί που ένιωθε κατώτερο αποφεύγει τον ανταγωνισμό
Τα παιδιά που μεγάλωσαν στη σκιά των επιτευγμάτων των αδελφών τους, μπορεί να αποφεύγουν να κυνηγήσουν τα όνειρά τους ως ενήλικες. Μπορεί να μην τολμούν να διεκδικήσουν μια καλή δουλειά ή μία προαγωγή, γιατί νομίζουν ότι θα είναι άδικος κόπος μόνο και μόνο το να το επιχειρήσουν.
Αυτοϋπονόμευση
Η ταμπέλα του «αποτυχημένου» μπορεί να γίνει αυτό-εκπληρούμενη προφητεία. Τι σημαίνει αυτό; Οι άνθρωποι τείνουν να διαμορφώνουν έναν εξωτερικό κόσμο που να επιβεβαιώνει την εσωτερική τους ταυτότητα, δηλαδή με απλά λόγια είναι πιθανό να υπονομεύουν τον εαυτό τους, γιατί έχουν συνηθίσει στην αποτυχία και αυτό τους δίνει έστω λίγο έλεγχο.
Υπονόμευση σχέσεων
Εκτός από τον εαυτό τους και την καριέρα τους, μπορεί να σαμποτάρουν και τις προσωπικές και κοινωνικές τους σχέσεις. Επειδή έχουν τόσο χαμηλή αυτοεκτίμηση, όταν κάποιος τους επιλέξει, αυτό τους προκαλεί άγχος και δυσφορία.