Η έκθεση σε οθόνες, είτε πρόκειται για τηλεόραση, βιντεοκλήσεις ή τάμπλετ, είναι ένα θέμα που δικαιολογημένα απασχολεί πολλούς γονείς. Οι οθόνες αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς μας και η προστασία ενός παιδιού από αυτές μοιάζει με πραγματική πρόκληση.
Ενώ είναι αλήθεια πως οι τηλεοπτικές εκπομπές στο παρασκήνιο ή τα παιδικά χορευτικά βίντεο, συχνά προσφέρουν στους γονείς μια μικρή ανάπαυλα, η ερώτηση παραμένει: είναι ασφαλές για τα μωρά να εκτίθενται σε τέτοιου είδους περιεχόμενο;
Διαβάστε επίσης: Νανούρισμα: Το καλύτερο «ηρεμιστικό» για τα παιδιά μας
Τι λένε οι ειδικοί;
Οι ειδικοί στην ανάπτυξη των παιδιών συμφωνούν ότι η έκθεση σε οθόνες πρέπει να περιορίζεται όσο το δυνατόν περισσότερο, ιδιαίτερα κατά το πρώτο έτος της ζωής. Πιο συγκεκριμένα, η επίσημη οδηγία της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής αναφέρει ότι τα παιδιά δεν πρέπει να εκτίθενται σε οθόνες έως τουλάχιστον την ηλικία των 18 μηνών, με εξαίρεση τις βιντεοκλήσεις.
Οι παιδίατροι επισημαίνουν επίσης, ότι τα μωρά μαθαίνουν και αναπτύσσονται καλύτερα μέσω της αλληλεπίδρασης με τον φυσικό κόσμο, χρησιμοποιώντας όλες τις αισθήσεις τους για να εξερευνήσουν το περιβάλλον τους. Τα μωρά που αλληλεπιδρούν με τον κόσμο γύρω τους, είτε μέσω του παιχνιδιού, της κίνησης ή της αλληλεπίδρασης με άλλους ανθρώπους, τρέφουν τον εγκέφαλό τους και υποστηρίζουν τη γενική τους ανάπτυξη.
Στα πρώτα χρόνια της ζωής τους τα μωρά, απορροφούν συνεχώς νέες πληροφορίες και ο εγκέφαλός τους αναπτύσσεται ταχύτατα, μάλιστα αλλάζουν περισσότερο στα πρώτα δύο χρόνια από ό,τι σε ολόκληρη την υπόλοιπη ζωή τους.
Ο κίνδυνος της πρώιμης έκθεσης σε οθόνες
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι όταν τα μωρά εκτίθενται σε οθόνες, ο εγκέφαλός τους δεν επεξεργάζεται ή μαθαίνει όσο θα έπρεπε, ιδιαίτερα όταν είναι κάτω των δύο ετών. Τα μέσα που βασίζονται σε οθόνες είναι σχεδιασμένα να αιχμαλωτίζουν την προσοχή των παιδιών, αλλά αυτό μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες στην ανάπτυξή τους.
Επιπλέον, έρευνες έχουν δείξει ότι η υπερβολική έκθεση σε οθόνες κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής συνδέεται με μειωμένη εκτελεστική λειτουργία, η οποία περιλαμβάνει τη δυνατότητα συγκέντρωσης, οργάνωσης και αυτορρύθμισης των συναισθημάτων και της συμπεριφοράς όταν το παιδί φτάσει στην σχολική ηλικία.
Τι συμβαίνει αν το μωρό εκτίθεται περιστασιακά σε οθόνες;
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι είναι αδύνατο να αποφευχθεί πλήρως η έκθεση των μωρών σε οθόνες, καθώς ζούμε σε έναν κόσμο γεμάτο από αυτές. Αν το μωρό σας εκτίθεται περιστασιακά σε λίγα λεπτά οθόνης, δεν χρειάζεται να ανησυχείτε υπερβολικά. Το πιο σημαντικό είναι να διατηρείτε την έκθεση όσο το δυνατόν πιο περιορισμένη και να επιλέγετε κατάλληλο περιεχόμενο.
Αν το μωρό σας έχει ήδη εκτεθεί σε οθόνες πριν από τους 18 μήνες, μην ανησυχείτε. Σύμφωνα με τους ειδικούς, «δεν υπάρχει ανεπανόρθωτη ζημιά». Ο εγκέφαλος των βρεφών εξακολουθεί να αναπτύσσεται, και υπάρχει πάντα η δυνατότητα να μειώσετε σταδιακά τον χρόνο οθόνης και να επανεστιάσετε σε άλλες, πιο δημιουργικές δραστηριότητες.
Περιορίζουμε τον χρόνο μπροστά από τις οθόνες
Ως γονείς θα πρέπει να περιορίζουμε το χρόνο οθόνης σε 15 λεπτά τη φορά, με συνολικό χρόνο μισής ώρας την ημέρα ενώ το περιεχόμενο θα πρέπει να είναι εκπαιδευτικό και να ενθαρρύνει την αλληλεπίδραση.
Αν το παιδί χορεύει ή απαντά σε ερωτήσεις που του τίθενται από το βίντεο, αυτό είναι θετικό. Αποφύγετε περιεχόμενο που προσπαθεί να «κρατήσει» το παιδί προσηλωμένο μέσω έντονων ερεθισμάτων.
Όσον αφορά τις βιντεοκλήσεις, αυτές είναι μια αποδεκτή εναλλακτική λύση για τα μωρά κάτω των 18 μηνών, καθώς ενισχύουν την κοινωνική αλληλεπίδραση χωρίς να προκαλούν υπερδιέγερση.
Η έκθεση σε οθόνες μπορεί να μοιάζει αναπόφευκτη, αλλά η σωστή διαχείριση της έκθεσης σε οθόνες μπορεί να εξασφαλίσει την υγιή ανάπτυξη του μωρού σας.