Οι έφηβοι συχνά αντιδρούν και θέλουν να κοιμούνται αργά, όμως αυτό δεν τους κάνει καλό και δεν μιλάμε μόνο για την υγεία τους. Ο ύπνος τους -για την ακρίβεια η στιγμή που ξεκινά, η ποιότητα και η διάρκειά του- μπορεί να επηρεάσει ακόμη και την απόδοσή τους στο σχολείο, αλλά ακόμη και να προκαλέσει αλλοιώσεις στον εγκέφαλό τους και για χρόνια μετά, λέει νέα έρευνα.
Σύμφωνα με τη νέα διεθνή έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell Reports, λοιπόν, οι έφηβοι που κοιμούνται νωρίτερα και περισσότερες ώρες τα πηγαίνουν καλύτερα στα γνωστικά τεστ σε σύγκριση με τους «ξενύχτηδες» συνομηλίκους τους.
Διαβάστε περισσότερα: ΑΙ: Καταστρέφει η τεχνητή νοημοσύνη την κριτική σκέψη των παιδιών;
Μάλιστα, με βάση την εν λόγω έρευνα, οι εγκεφαλικές απεικονίσεις δείχνουν πως τα πρότυπα ύπνου κατά τη διάρκεια των κρίσιμων ετών της εφηβείας μπορούν να διαμορφώσουν τον εγκέφαλο των παιδιών μας για χρόνια μετά.
Στην έρευνα, έγινε ανάλυση των συνηθειών ύπνου περισσότερων από 3.200 εφήβων, ενώ για την καταγραφή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν ειδικές συσκευές. Αυτές μέτρησαν με ακρίβεια τον ύπνο των εφήβων. Πότε κοιμούνταν, πόση ώρα κοιμούνταν, αν κοιμούνταν βαθιά και πώς αντιδρούσε το σώμα τους κατά τη διάρκεια της νύχτας.
‘Εφηβοι και 3 πρότυπα ύπνου
Οι επιστήμονες εντόπισαν ότι τα μοτίβα ύπνου κατηγοριοποιούνται σε τρία πρότυπα, τα οποία σχετίζονται με διαφορετικές εγκεφαλικές δομές και γνωστικές ικανότητες. Αυτές οι διαφορές παρέμειναν σταθερές κατά την πρώιμη εφηβεία, κάτι που δείχνει ότι οι συνήθειες ύπνου είναι δυνατόν να έχουν μακροχρόνιες επιδράσεις στην ανάπτυξη του εφηβικού εγκεφάλου.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι ο ύπνος παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανθρώπινη επιβίωση, την εγκεφαλική ανάπτυξη και τη διατήρηση των γνωστικών λειτουργιών και ότι η εφηβεία είναι μια κρίσιμη περίοδος, όπου παρατηρούνται σημαντικές αλλαγές στον ύπνο.
Για την ακρίβεια, συνηθίζεται η μείωση της διάρκειάς του, η καθυστέρηση στην ώρα που τα παιδιά κοιμούνται, καθώς και η μετατόπιση του βιολογικού ρολογιού.
Τα τρία πρότυπα ύπνου, που εντοπίστηκαν στην έρευνα, είναι τα ακόλουθα:
- Λιγότερος ύπνος, το να πηγαίνουν οι έφηβοι πιο αργά για ύπνο και το να ξυπνούν πιο νωρίς, μοτίβο που σχετίζεται με υψηλότερο καρδιακό ρυθμό, κατά τη διάρκεια του ύπνου.
- Περισσότερος ύπνος και το να πηγαίνουν οι έφηβοι νωρίς για ύπνο, που σχετίζεται με πιο χαμηλό καρδιακό ρυθμό και που είναι και το πιο υγιές μοτίβο από τα τρία.
- Κάπου ανάμεσα στα δύο άκρα.
Με βάση τη μελέτη, οι έφηβοι που πήγαιναν νωρίτερα για ύπνο και κοιμούνταν πιο πολύ, είχαν καλύτερη απόδοση σε τεστ σκέψης και μνήμης σε σχέση με εκείνους που κοιμούνταν λιγότερο και πιο αργά. Μάλιστα, οι έφηβοι που κοιμούνταν λιγότερο και πιο αργά είχαν μικρότερες εγκεφαλικές δομές, ειδικά σε περιοχές σχετικές με τη μνήμη, όπως είναι ο ιππόκαμπος. Είχαν, επίσης, ασθενέστερες συνδέσεις μεταξύ σημαντικών περιοχών του εγκεφάλου.
Τα δεδομένα παρακολούθησαν εφήβους από ηλικία 9 – 10 ετών μέχρι και τα 14 και διαπιστώθηκε ότι οι διαφορές παρέμειναν. Δηλαδή, το πώς κοιμάται ένας έφηβος σήμερα μπορεί να επηρεάσει τη γνωστική του πορεία για τα επόμενα χρόνια!