Η χρήση των κοινωνικών δικτύων από τα παιδιά θέτει σε κίνδυνο την ψυχική τους υγεία, προκαλώντας πιθανώς κατάθλιψη στην εφηβεία, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Η σύνδεση μεταξύ των ψυχικών προβλημάτων και της χρήσης των social media είναι τεκμηριωμένη από μελέτες — ωστόσο, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτό συμβαίνει πιθανώς επειδή τα δυστυχισμένα παιδιά είναι πιο πιθανό να καταφύγουν στα κοινωνικά δίκτυα για απόσπαση της προσοχής και ανακούφιση.
Η νέα μελέτη όμως, που πραγματοποιήθηκε σε περίπου 12.000 παιδιά ηλικίας 9-12 ετών στις ΗΠΑ φαίνεται να αμφισβητεί αυτή τη θεωρία. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι τα καταθλιπτικά παιδιά 9 και 10 ετών δεν ήταν πιο πιθανό από τα ευτυχισμένα παιδιά να περνούν περισσότερο χρόνο στα κοινωνικά δίκτυα καθώς πλησίαζαν στην ηλικία των 13 ετών. Επιπλέον, φάνηκε ότι τα παιδιά 12 και 13 ετών που περνούσαν τον περισσότερο χρόνο στα κοινωνικά δίκτυα εμφάνιζαν τα υψηλότερα ποσοστά καταθλιπτικών συμπτωμάτων.
Συνολικά, ο χρόνος που περνούσαν τα παιδιά καθημερινά στα κοινωνικά δίκτυα αυξήθηκε από μόλις επτά λεπτά σε πάνω από μία ώρα, μόλις έφτασαν στην πρώιμη εφηβεία.
Αυτό, σύμφωνα με τους επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο, υποδεικνύει ότι «τα social media μπορεί να συμβάλλουν στην ανάπτυξη καταθλιπτικών συμπτωμάτων».
Ο Δρ Τζέισον Ναγκάτα, ειδικός στην παιδιατρική από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο και επικεφαλής της έρευνας, δήλωσε ότι προηγούμενες μελέτες είχαν υποδείξει ότι ο διαδικτυακός εκφοβισμός και η έλλειψη ύπνου θα μπορούσαν να είναι δύο πιθανοί παράγοντες που οδηγούν στο πρόβλημα.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο έγκριτο περιοδικό Jama Network Open, ανέφερε μελέτες που έδειχναν ότι τα παιδιά ηλικίας 11-12 ετών που είχαν βιώσει διαδικτυακό εκφοβισμό ήταν περισσότερο από δύο φορές πιο πιθανό να επιχειρήσουν αυτοκτονία μέσα σε έναν χρόνο, σε σύγκριση με εκείνα που δεν είχαν υποστεί διαδικτυακή παρενόχληση.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι οι γονείς και τα παιδιά δυστυχώς αντιμετωπίζουν μια «αδιέξοδη κατάσταση» όσον αφορά τα κοινωνικά δίκτυα.
Παρά τα αυξανόμενα στοιχεία για τις αρνητικές επιπτώσεις τους, τα κοινωνικά δίκτυα παραμένουν ο κύριος τρόπος σύνδεσης και επικοινωνίας για τα παιδιά με τους συνομηλίκους τους.
Ο Δρ. Ναγκάτα επισήμανε:
«Ως πατέρας δύο μικρών παιδιών, ξέρω ότι το να λέμε στα παιδιά απλά “κλείσε το τηλέφωνο” δεν λειτουργεί».
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι υπάρχουν βήματα που μπορούν να κάνουν οι γονείς για να προστατεύσουν τα παιδιά τους:
«Οι γονείς μπορούν να δώσουν το καλό παράδειγμα με ανοιχτές, μη επικριτικές συζητήσεις σχετικά με τη χρήση των οθονών», είπε.
«Ο καθορισμός συγκεκριμένου χρόνου χωρίς οθόνες για όλη την οικογένεια, όπως κατά τη διάρκεια των γευμάτων ή πριν από τον ύπνο, μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη υγιεινών ψηφιακών συνηθειών για όλους, συμπεριλαμβανομένων των ενηλίκων».
Social media και παιδιά: Δεν χρειάζεται πανικός
Παρά τα ευρήματα, Βρετανοί ειδικοί έχουν ασκήσει κριτική στην εν λόγω έρευνα, λέγοντας ότι η παρατηρούμενη σύνδεση μεταξύ της χρήσης των κοινωνικών δικτύων και της κατάθλιψης ήταν «ασθενής».
Ο καθηγητής Κρις Φέργκεσον, ειδικός στην ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο Stetson της Φλόριντα, δήλωσε ότι δεν υπάρχει λόγος για πανικό από τους γονείς.
«Αυτή η έρευνα βρήκε ελάχιστα στοιχεία που να δείχνουν ότι ο χρόνος που περνούν τα παιδιά στα κοινωνικά δίκτυα συνδέεται με την ψυχική τους υγεία αργότερα», είπε.
Στη μελέτη, οι ερευνητές εξέτασαν δεδομένα για συγκεκριμένα 11.876 παιδιά μεταξύ 2016 και 2018, τα οποία παρακολούθησαν για τρία χρόνια. Η χρήση των κοινωνικών δικτύων υπολογίστηκε μέσω μιας ετήσιας έρευνας των παιδιών, ενώ τα καταθλιπτικά συμπτώματα μετρήθηκαν μέσω συνεντεύξεων με τους γονείς ή τους φροντιστές.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι ένας περιορισμός αυτής της μελέτης ήταν ότι απαιτούσε από τα ίδια τα παιδιά να είναι ειλικρινή σχετικά με τη χρήση των social. Πρόσθεσαν τέλος, ότι περαιτέρω έρευνα θα μπορούσε να εξετάσει πώς ακριβώς τα κοινωνικά δίκτυα προκαλούν κατάθλιψη — και αν παράγοντες όπως η ώρα της ημέρας που χρησιμοποιούνται ή η συγκεκριμένη συσκευή που χρησιμοποιείται, θα μπορούσαν να εμπλέκονται.