Ερευνητές του Πανεπιστημίου ΜακΓκιλ στον Καναδά ανέπτυξαν μια καινοτόμο εργαστηριακή μέθοδο με βάση την οποία εντόπισαν στο αίμα εφήβων με κατάθλιψη εννέα μόρια- δείκτες της ψυχικής πάθησης. Τα μόρια αυτά – επρόκειτο συγκεκριμένα για microRNA – φάνηκε επίσης ότι μπορούν να προσφέρουν πρόβλεψη σχετικά με την εξέλιξη των συμπτωμάτων της κατάθλιψης σε μάκρος χρόνου.
Διαβάστε επίσης: Παιδιά: Ποια παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά καταθλιπτικών συμπτωμάτων;
Πιο έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία
Τα νέα ευρήματα τα οποία δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό «Biological Psychiatry Global Open Science» της Εταιρείας Βιολογικής Ψυχιατρικής ανοίγουν τον δρόμο για πιο έγκαιρη διάγνωση της κατάθλιψης στους εφήβους η οποία αναμένεται να οδηγήσει και σε πιο αποτελεσματική θεραπεία τους.
«Είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι ολοένα και περισσότεροι έφηβοι διαγιγνώσκονται με κατάθλιψη. Όταν τα συμπτώματα ξεκινήσουν νωρίς στη ζωή μπορούν να διαρκέσουν πολύ και να είναι σοβαρά» ανέφερε η κύρια συγγραφέας της νέας μελέτης Σεσίλια Φλόρες, καθηγήτρια στο Τμήμα Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου ΜακΓκιλ και προσέθεσε: «Οι έφηβοι με κατάθλιψη είναι πιο πιθανό να παλεύουν με τη χρήση ουσιών, την κοινωνική απομόνωση αλλά και με συμπτώματα που συχνά δεν αποκρίνονται καλά στη θεραπεία».
Βιοδείκτες αποκλειστικά για εφήβους
Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι οι εννέα βιοδείκτες που εντόπισαν οι ερευνητές δεν έχουν συνδεθεί με την κατάθλιψη στους ενηλίκους, γεγονός που μαρτυρεί ότι αντικατοπτρίζουν βιολογικές διεργασίες που αφορούν αποκλειστικά τους εφήβους.
Με ένα τρύπημα στο δάχτυλο
Προκειμένου να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους οι επιστήμονες (συμμετείχαν επίσης ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Λος Αντζελες και του Πανεπιστημίου Στάνφορντ) μελέτησαν 62 εφήβους: 34 εξ αυτών είχαν διαγνωσθεί με κατάθλιψη ενώ 28 δεν έπασχαν από την ψυχική νόσο.
Η ερευνητική ομάδα συνέλεξε μικρά δείγματα αίματος από τους εθελοντές, τα άφησε να αποξηρανθούν και στη συνέχεια τα κατέψυξε προκειμένου να διατηρηθεί η μοριακή ακεραιότητά τους. Τέτοιου είδους δείγματα αίματος μπορούν να ληφθούν πολύ εύκολα με ένα τρύπημα στο δάχτυλο (όπως για παράδειγμα λαμβάνεται το αίμα για τη μέτρηση του σακχάρου του αίματος) ενώ πολύ εύκολη είναι επίσης η αποθήκευση και η μεταφορά τους – όλα αυτά καθιστούν τη συγκεκριμένη προσέγγιση άκρως πρακτική για ευρεία χρήση. Η ομάδα του ΜακΓκιλ ανέπτυξε την εργαστηριακή μέθοδο για την εξαγωγή και την ανάλυση των microRNA από τα δείγματα.
Ελάχιστα επεμβατική μέθοδος
«Τα ευρήματά μας ανοίγουν τον δρόμο για χρήση αποξηραμένων δειγμάτων αίματος ως ένα πρακτικό εργαλείο στην ψυχιατρική έρευνα, επιτρέποντάς μας να εντοπίζουμε πρώιμες βιολογικές αλλαγές που σχετίζονται με την ψυχική υγεία με χρήση μιας ελάχιστα επεμβατικής μεθόδου» υπογράμμισε η πρώτη συγγραφέας της μελέτης, Αλις Μοργκουνόβα, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο ΜακΓκιλ.
Πιο αντικειμενικό εργαλείο διάγνωσης
Σήμερα η διάγνωση της κατάθλιψης βασίζεται κυρίως στην αυτοαναφορά των συμπτωμάτων από τους ίδιους τους ασθενείς. Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, αυτό μπορεί να καθυστερεί τη διάγνωση και τη θεραπεία, ιδίως αν οι έφηβοι δεν αναγνωρίζουν τα σημάδια της κατάθλιψης ή αν δεν είναι έτοιμοι να μιλήσουν για αυτά. Ένα διαγνωστικό εργαλείο λοιπόν που θα βασίζεται στο… αδιάψευστο αίμα θα μπορεί να προσφέρει ένα επιπρόσθετο και πιο αντικειμενικό εργαλείο διάγνωσης των εφήβων «υψηλού κινδύνου» για κατάθλιψη.
Τα επόμενα βήματα
Επόμενο βήμα για την ερευνητική ομάδα θα είναι να επιβεβαιώσει τα ευρήματά της σε μεγαλύτερο δείγμα εφήβων και να μελετήσει πώς τα microRNA που εντόπισε αλληλεπιδρούν με γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες κινδύνου για κατάθλιψη.
*Από τη Θεοδώρα Ν. Τσώλη