Όλοι έχουμε κάνει αυτό το πανεύκολο παιχνίδι στο μωρό μας, σχεδόν φυσικά και πηγαία. Ένας από τους γονείς κρύβει τα μάτια του και μετά τα αποκαλύπτει σιγά-σιγά και λέει «τσα» ή «μπου» ή ό,τι αλλό επιθυμεί, και ξαφνικά το μωράκι μας ξεσπά σε γέλια, που με τη σειρά του μας κάνει και εμάς να γελάσουμε. Και μετά το κάνουμε ξανά. Και ξανά…
Το κρυφτό είναι ένα παιχνίδι που φαίνεται να μην παλιώνει ποτέ. Όχι μόνο για τα μωρά του σήμερα ξετρελαίνονται και είναι χαρούμενα με το κρυφτό, αλλά και εμείς, αν ρωτήσουμε τους γονείς μας, θα ανακαλύψουμε ότι αγαπούσαμε πολύ αυτό το παιχνίδι.
Διαβάστε επίσης: Μωρά: Γιατί βάζουν το χεράκι τους στο στόμα;
Γιατί τα μωρά κάθε γενιάς έλκονται τόσο από το κρυφτό;
Για τα μωρά το κρυφτό ίσως υποδεικνύει ότι αγγίζει κάτι θεμελιώδες και “κοσμογονικό” στο νου τους. Δεν είναι απλώς μια συνήθεια ή μια τάση, αλλά ένα παιχνίδι που μπορεί να μας δείξει τα θεμέλια πάνω στα οποία αρχίζει να χτίζεται η σκέψη του ενήλικα ανθρώπου.
Μια πρώιμη θεωρία για το γιατί τα μωρά απολαμβάνουν το κρυφτό τόσο πολύ είναι ότι εκπλήσσονται όταν κάτι επιστρέφει αφού είχε εξαφανιστεί από την όρασή τους.
Αυτό μπορεί να ακούγεται αστείο για έναν ενήλικο εγκέφαλο, αλλά για ένα μωρό αυτό το παιχνίδι είναι ανεκτίμητο και φανερώνει ότι στο μυαλό τους τίποτα δεν είναι δεδομένο. Γεννιούνται μέσα σε ένα «χάος» πληροφοριών και ερεθισμάτων και σιγά-σιγά μαθαίνουν να καταλαβαίνουν τι συμβαίνει γύρω τους και να καταλήγουν στη βεβαιότητα κάποιων πράγματων.
Ο Ελβετός αναπτυξιακός ψυχολόγος ονόμασε αυτή την συμπεριφορά αρχή της «αντικειμενικής μόνιμης ύπαρξης» και πρότεινε ότι τα μωρά περνούν τα πρώτα δύο χρόνια της ζωής τους για να την κατανοήσουν.
Και βέβαια, αυτά τα δύο χρόνια είναι η καλύτερη περίοδος για κρυφτό! Με αυτή την οπτική, το παιχνίδι δεν είναι απλώς αστείο, αλλά βοηθά τα μωρά να δοκιμάσουν και να ξαναδοκιμάσουν μια θεμελιώδη αρχή της ύπαρξης: ότι τα πράγματα παραμένουν εκεί ακόμα κι αν δεν τα βλέπουμε ή αν κλείσουμε για λίγο τα μάτια μας.
Ίσως η εξέλιξη να έφτιαξε έτσι τα πράγματα ώστε τα μωρά να απολαμβάνουν το κρυφτό καθώς αποδείχθηκε ένα χρήσιμο παιχνίδι και για την ανάπτυξη της γνωστικής ικανότητας.
Ερευνά έδειξε σε ποια ηλικία τα μωρά απολαμβάνουν το κρυφτό περισσότερο
Το κρυφτό χρησιμοποιεί τη θεμελιώδη δομή όλων των καλών αστείων, δηλαδή την έκπληξη, ισορροπημένη με την προσδοκία. Ερευνητές το απέδειξαν σε δοκιμές με ομάδες βρεφών ηλικίας έξι, επτά και οκτώ μηνών. Τις περισσότερες φορές το παιχνίδι κρυφτού προχωρούσε κανονικά, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις ο ενήλικας κρυβόταν και εμφανιζόταν ως διαφορετικός ενήλικας, ή κρυβόταν και εμφανιζόταν σε διαφορετικό μέρος. Τα βίντεο με τα βρέφη αξιολογήθηκαν από ανεξάρτητους παρατηρητές για το πόσο χαμογελούσαν και γελούσαν τα μωρά.
Σε αυτές τις «δοκιμές με κόλπα», τα μωρά χαμογελούσαν και γελούσαν λιγότερο, παρόλο που το αποτέλεσμα ήταν πιο απροσδόκητο. Επιπλέον, η διαφορά στην απόλαυση μεταξύ του κανονικού κρυφτού και του κρυφτού με κόλπα αυξανόταν με την ηλικία (τα οκτάμηνα απολάμβαναν λιγότερο τις δοκιμές με κόλπα).
Η εξήγηση των ερευνητών είναι ότι το παιχνίδι βασίζεται στην ικανότητα να προβλέπεις το αποτέλεσμα. Καθώς τα μωρά μεγαλώνουν, η πρόβλεψή τους γίνεται πιο ισχυρή, οπότε η απόκλιση με το πραγματικό αποτέλεσμα μεγαλώνει , άρα το βρίσκουν όλο και λιγότερο αστείο.
Κρυφτό: Το μυστικό της διαχρονικής δημοτικότητάς του
Το κρυφτό δεν είναι απλώς ένα μοναδικό παιχνίδι. Καθώς το μωρό μεγαλώνει, μπορεί να προσαρμοστεί στις νέες ικανότητες του, επιτρέποντας τόσο στον ενήλικα όσο και στο βρέφος να απολαμβάνουν ένα παρόμοιο παιχνίδι αλλά με διαφορετικό τρόπο.
Με αυτόν τον τρόπο το κρυφτό συνεχίζει να προσφέρει οφέλη, επιτρέποντας μια τέλεια ισορροπία ανάμεσα σε όσα το αναπτυσσόμενο μωρό ξέρει για τον κόσμο, σε όσα μπορεί να ελέγξει και σε όσα ακόμα το εκπλήσσουν.
Ας απολαύσουμε λοιπόν το ασταμάτητο γέλιο των μωρών, παίζοντας ακούραστα ατέλειωτους γύρους κρυφτό.