Πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Economics and Human Biology επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που καίει κάθε γονιό, και κυρίως κάθε μαμά: ποια είναι τα όρια ανάμεσα στην προσφορά και τον έλεγχο, ανάμεσα στην καθοδήγηση και την πίεση;
Σύμφωνα με την έρευνα του Chengkui Liu και των συνεργατών του, οι μητέρες που έχουν τον τελικό λόγο στις εκπαιδευτικές αποφάσεις των παιδιών τους είναι γνωστές και ως «tiger moms». Πρόκειται για μια ιδιαίτερα αυστηρή προσέγγιση, που έγινε παγκοσμίως γνωστή μέσα από το βιβλίο της Amy Chua, Battle Hymn of the Tiger Mother (2011), και συνδέεται κυρίως με τα πρότυπα ανατροφής σε κινεζικές ή κινεζοαμερικανικές οικογένειες.
Διαβάστε επίσης: 5 τύποι γονέων: Εσύ, πού ανήκεις;
Το προφίλ της «τίγρης μητέρας» περιλαμβάνει υψηλές προσδοκίες, πειθαρχία, ατελείωτες ώρες μελέτης και περιορισμό της ψυχαγωγίας. Ανταμοιβή; Υψηλότερες επιδόσεις σε τεστ μνήμης και μαθηματικών, όπως έδειξαν τα δεδομένα από το China Family Panel Studies (CFPS). Το πρόβλημα είναι ότι στην πορεία μπορεί να θυσιάζονται η συναισθηματική σταθερότητα, η κοινωνικότητα, η δημιουργικότητα, ακόμα και ο δεσμός με τον γονέα.
Στη μελέτη σχεδόν οι μισές μητέρες (49%) είχαν τον πλήρη έλεγχο στις εκπαιδευτικές αποφάσεις. Τα παιδιά τους μπορεί να τα πήγαιναν καλύτερα στα τεστ, αλλά εμφάνιζαν χαμηλότερες επιδόσεις σε βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας που σχετίζονται με την ψυχική ανθεκτικότητα, τη συνεργατικότητα και την ευρύτερη συναισθηματική ανάπτυξη.
Η επιστημονική ομάδα σημειώνει ότι οι μητέρες με κυρίαρχο ρόλο τείνουν να επενδύουν περισσότερο στις γνωστικές δεξιότητες των παιδιών. Ωστόσο, οι συνέπειες στην ψυχοσυναισθηματική τους πορεία παραμένουν ανοιχτές σε ερμηνεία και αμφισβήτηση, ιδίως επειδή η μελέτη δεν τεκμηριώνει αιτιακές σχέσεις.
Τα ευρήματα αυτά μας φέρνουν μπροστά σε ένα κρίσιμο ερώτημα, που αφορά όχι μόνο την κινεζική οικογένεια αλλά κάθε γονέα που παλεύει με τις ενοχές και τα “πρέπει” της σύγχρονης ανατροφής: Τι αξία έχει μια άψογη βαθμολογία αν συνοδεύεται από άγχος, έλλειψη αυτοπεποίθησης ή μια σχέση γονέα-παιδιού βασισμένη στον φόβο;
Μήπως τελικά η επιτυχία δεν μετριέται μόνο με διακρίσεις αλλά και με την ικανότητα να αναπτύσσεσαι με χαρά, ελευθερία και εμπιστοσύνη;