Σύμφωνα με μια νέα έρευνα της Common Sense Media, σχεδόν το ένα τρίτο των εφήβων που ζουν στην Αμερική βρίσκει τη συνομιλία με AI companions (chatbots) εξίσου ή περισσότερο ικανοποιητική από ό,τι η συνομιλία με τους φίλους τους στην πραγματική ζωή.
Ενώ οι περισσότεροι έφηβοι που συμμετείχαν στην έρευνα βλέπουν τα AI chatbots ως ένα πρακτικό εργαλείο, περίπου το 33% ανέφερε ότι τη χρησιμοποιεί για κοινωνική αλληλεπίδραση και σχέσεις, συμπεριλαμβανομένης της εξάσκησης στη συζήτηση, της συναισθηματικής υποστήριξης, της φιλίας και των ερωτικών επαφών.
Ορισμένοι μοιράζονται με τα εργαλεία της τεχνητής νοημοσύνης τα πιο προσωπικά τους προβλήματα και μυστικά τους, γεγονός που δημιουργεί περαιτέρω ανησυχία: όπως σχολιάζει ο James Greig του περιοδικού Dazed, «δεν είναι καλή ιδέα να εμπιστευόμαστε αυτές τις πληροφορίες σε εταιρείες τεχνολογίας, ορισμένες από τις οποίες έχουν εξαιρετικά χαλαρή προσέγγιση στην προστασία των δεδομένων. Θα θέλατε πραγματικά ο Σαμ Άλτμαν ή ο Έλον Μασκ να έχουν πρόσβαση στο περιεχόμενο του εφηβικού σας ημερολογίου;».
Τα ευρήματα αυτά έρχονται εν μέσω μιας ευρύτερης κρίσης μοναξιάς ανάμεσα στους νέους: ουσιαστικά κάθε μορφή εφηβικής κοινωνικοποίησης έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια (τρανό παράδειγμα ότι ο αριθμός των παιδιών που όργωναν τις γειτονιές της πόλης έχουν μειωθεί σε μεγάλο βαθμό), γεγονός που αντιστοιχεί σε αυξανόμενα ποσοστά κατάθλιψης και άγχους.
«Οι κίνδυνοι που εγκυμονούν είναι πραγματικοί, σοβαροί και καλά καταγεγραμμένοι»
Το να υπάρχει η δυνατότητα να μιλήσει κανείς με AI chatbots μπορεί να φαντάζει ανακουφιστικό, αλλά αν αυτό αντικαθιστά την κοινωνικοποίηση στον πραγματικό κόσμο, συνιστά και γιγαντώνει το ήδη υπάρχον πρόβλημα.
Ωστόσο, στα ευχάριστα νέα της ημέρας, η μελέτη της Common Sense διαπιστώνει ότι η μεγάλη πλειοψηφία των εφήβων προτιμά τις ανθρώπινες συνομιλίες και πάνω από τους μισούς είναι δύσπιστοι απέναντι στις συμβουλές που τους προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη, με τους μεγαλύτερους εφήβους να είναι ακόμη πιο επιφυλακτικοί. Εξακολουθεί (ευτυχώς!) να είναι πολύ σπάνιο οι έφηβοι να περνούν περισσότερο χρόνο με AI μηχανές παρά με φίλους.
«Παρά τη σχετική καινοτομία των AI companions στο ψηφιακό τοπίο, οι κίνδυνοι που εγκυμονούν για τους νεαρούς χρήστες είναι πραγματικοί, σοβαροί και καλά καταγεγραμμένοι. Για παράδειγμα, η αυτοκτονία του 14χρονου Sewell Setzer III, ο οποίος είχε αναπτύξει συναισθηματικό δεσμό με έναν AI companion, επέστησε την προσοχή της χώρας στους πιθανούς κινδύνους που αυτές οι πλατφόρμες εγκυμονούν για τους ευάλωτους εφήβους (Roose, 2024). Πρόσθετα παραδείγματα περιλαμβάνουν έναν 19χρονο που ενθαρρύνθηκε από έναν AI σύντροφο να σκοτώσει την εκλιπούσα βασίλισσα Ελισάβετ, και έναν 17χρονο που απομονώθηκε κοινωνικά και είχε βίαια ξεσπάσματα μετά από αλληλεπιδράσεις με AI companions. Και τα δύο καταδεικνύουν πώς οι κίνδυνοι αυτοί μπορούν να επεκταθούν πέρα από την ατομική ψυχική υγεία σε ευρύτερες οικογενειακές και κοινωνικές δυναμικές (Barry, 2025- Duffy, 2024)», αναφέρει η έκθεση.
*Με πληροφορίες από: Dazed
Από την Ιόλη Μπέη-Κωνσταντινίδη