Ολοένα και περισσότερα παιδιά και έφηβοι περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας μπροστά σε οθόνες – είτε πρόκειται για κινητά, κονσόλες, υπολογιστές ή άλλες συσκευές. Πώς μπορεί αυτό να επηρεάζει την καρδιά τους; Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Journal of the American Heart Association προειδοποιεί ότι αυτή η συνήθεια μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο καρδιομεταβολικών νοσημάτων, ακόμη και από πολύ μικρή ηλικία.
Συγκεκριμένα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η πολύωρη ψυχαγωγική χρήση οθονών συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης, υψηλής χοληστερόλης και αντίστασης στην ινσουλίνη. Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από περισσότερους από 1.000 συμμετέχοντες σε δύο δανικές έρευνες: παιδιά 10 ετών και εφήβους 18 ετών.
Διαβάστε επίσης: Παιδί: Είναι κάτω από 13 και έχει κινητό; Ξανασκέψου το!
Τι έδειξαν τα στοιχεία
Κάθε επιπλέον ώρα μπροστά σε οθόνη συσχετίστηκε με μικρή αλλά στατιστικά σημαντική αύξηση του καρδιομεταβολικού κινδύνου:
-
+0,08 τυπικές αποκλίσεις στα 10χρονα
-
+0,13 τυπικές αποκλίσεις στους 18χρονους
Με απλά λόγια, ένα παιδί που περνά τρεις ώρες περισσότερες την ημέρα σε οθόνες, έχει περίπου ένα τέταρτο έως μισή τυπική απόκλιση υψηλότερο κίνδυνο σε σχέση με τους συνομηλίκους του.
Η ομάδα αξιολόγησε έναν σύνθετο δείκτη που περιλάμβανε παράγοντες όπως η περίμετρος μέσης, η αρτηριακή πίεση, τα επίπεδα HDL χοληστερόλης, τα τριγλυκερίδια και το σάκχαρο αίματος.
Ο ρόλος του ύπνου
Η έρευνα ανέδειξε ότι ο ανεπαρκής ή καθυστερημένος ύπνος ενισχύει τη σχέση ανάμεσα στον χρόνο οθόνης και τον καρδιομεταβολικό κίνδυνο. Περίπου το 12% αυτής της συσχέτισης εξηγείται από τη μικρότερη διάρκεια ύπνου.
Ο επικεφαλής της μελέτης, Δρ. Ντέιβιντ Χόρνερ, υπογραμμίζει:
«Ο περιορισμός της χρήσης οθονών στην παιδική και εφηβική ηλικία μπορεί να συμβάλει στην προστασία της καρδιομεταβολικής υγείας σε βάθος χρόνου. Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι αυτή η σύνδεση διαμορφώνεται ήδη από τα πρώτα χρόνια της ζωής».
Μεταβολικό «αποτύπωμα» στην καρδιά
Με τεχνικές μηχανικής μάθησης, οι ερευνητές εντόπισαν ένα μεταβολικό προφίλ στο αίμα που συνδέεται με τον χρόνο μπροστά στην οθόνη – ένα είδος «δακτυλικού αποτυπώματος χρόνου». Αυτό ενισχύει την ιδέα ότι οι συνήθειες χρήσης οθονών έχουν πραγματικό βιολογικό αντίκτυπο, ο οποίος μπορεί να αφήνει πρώιμα σημάδια μελλοντικού κινδύνου για την καρδιά.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Η Δρ. Αμάντα Μάρμα Πέρακ, πρόεδρος της Επιτροπής Πρόληψης Καρδιοπαθειών σε Νέους της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, δίνει πρακτικές συμβουλές:
-
Μετατοπίστε τον χρόνο χρήσης οθονών νωρίτερα μέσα στην ημέρα
-
Δώστε προτεραιότητα σε ποιοτικό και επαρκή ύπνο
-
Γίνετε παράδειγμα, εξηγώντας στα παιδιά πότε και γιατί δεν χρησιμοποιείτε οθόνες
Η μελέτη είναι παρατηρητική, επομένως δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση. Ωστόσο, τα ευρήματα υπενθυμίζουν τη σημασία μιας ισορροπημένης καθημερινότητας: λιγότερος χρόνος μπροστά σε οθόνες, περισσότερη φυσική δραστηριότητα και αρκετός ύπνος. Επενδύοντας από τώρα στις καλές συνήθειες, προστατεύουμε την υγεία των παιδιών και των εφήβων – σήμερα και στο μέλλον.