Όταν τα παιδιά παραμελούνται, δηλαδή δεν τους καλύπτονται όχι μόνο οι συναισθηματικές, αλλά και οι βασικές πρακτικές τους ανάγκες, όπως είναι η επαρκής τροφή, η στέγη, η επίβλεψη και η προστασία, υπάρχει αντίκτυπος στην ψυχική τους υγεία, καθώς και στην ανάπτυξή τους. Σύμφωνα με σχετική έρευνα, που έχει δημοσιευτεί στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports, τα παραμελημένα παιδιά παρουσιάζουν αλλοιώσεις σε κάποιες περιοχές του εγκεφάλου τους, γεγονός που δείχνει την καθοριστική επίδραση που έχει πάνω τους η παραμέληση.
Διαβάστε επίσης: Διαβάζοντας ή ακούγοντας: Τι είναι καλύτερο για τα παιδιά;
Ο χαμηλός αυτοσεβασμός, η δυσκολία στη λήψη αποφάσεων και στην εξωτερίκευση των συναισθημάτων παρατηρούνται συνήθως σε παραμελημένα παιδιά, όμως οι επιδράσεις της παραμέλησης δεν είναι πάντα τόσο εμφανείς. Συχνά περνούν απαρατήρητες, παρότι είναι τεκμηριωμένο ότι προκαλεί μακροχρόνια προβλήματα ψυχικής υγείας και αναπτυξιακές δυσκολίες στο παιδί. Σύμφωνα με μελέτες, επηρεάζει πολλά παιδιά, τα οποία όμως δεν δείχνουν αμέσως ξεκάθαρα προβλήματα συμπεριφοράς, γεγονός που δυσκολεύει εκπαιδευτικούς, γιατρούς και κοινωνικούς λειτουργούς να εντοπίσουν ότι αυτά χρειάζονται βοήθεια.
Η έρευνα
Η ερευνητική ομάδα του Κέντρου Ανάπτυξης Παιδικής Ψυχικής Υγείας του Πανεπιστημίου της Fukui στην Ιαπωνία πραγματοποίησε την εν λόγω μελέτη, χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνικές νευροαπεικόνισης, προκειμένου να εξετάσει τον αντίκτυπο της παραμέλησης στην εγκεφαλική ανάπτυξη παιδιών.
Οι ερευνητές συνέκριναν την εγκεφαλική ανάπτυξη παραμελημένων παιδιών με εκείνη παιδιών με τυπική ανάπτυξη. Χρησιμοποίησαν μία ειδική μέθοδο που ανιχνεύει ακόμα και λεπτές ανωμαλίες, για να εντοπίσουν πώς η παραμέληση επηρεάζει τις νευρωνικές οδούς επικοινωνίας.
Η συγκεκριμένη μελέτη περιλάμβανε 21 παραμελημένα παιδιά και 106 παιδιά με τυπική ανάπτυξη. Μέσω ανάλυσης ολόκληρου του εγκεφάλου τους, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα παραμελημένα παιδιά είχαν σημαντικές αλλοιώσεις σε τρεις κρίσιμες περιοχές του εγκεφάλου τους:
- στην περιοχή που ελέγχει την εκούσια κίνηση και τις κινητικές δεξιότητες
- στην περιοχή που παίζει σημαντικό ρόλο στην προσοχή, τη γλώσσα και τις εκτελεστικές λειτουργίες
- στην περιοχή που συνδέει τα συναισθηματικά και γνωστικά συστήματα του εγκεφάλου και είναι κρίσιμη για τη συναισθηματική ρύθμιση
Αξιοσημείωτο είναι ότι, με βάση την έρευνα, οι αλλαγές σε αυτές τις περιοχές συνδέθηκαν άμεσα με προβλήματα συμπεριφοράς και διαταραχές διαγωγής. Οι μελετητές αναφέρουν ότι τα ευρήματα δείχνουν ότι ακόμη και χωρίς σωματική ή συναισθηματική κακοποίηση, η παραμέληση ενός παιδιού και μόνο μπορεί να έχει βαθιά επίδραση στην ανάπτυξη του εγκεφάλου του.
Πώς μπορούν να αξιοποιηθόυν τα ευρήματα
Συνολικά, οι αλλαγές που εντοπίστηκαν στον εγκέφαλο παρέχουν αντικειμενικούς δείκτες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους ειδικούς να εντοπίζουν τα παιδιά που έχουν υποστεί παραμέληση, ακόμη και πριν εκδηλωθούν σοβαρά προβλήματα στη συμπεριφορά ή την ανάπτυξή τους.
Αυτό είναι ιδιαίτερα πολύτιμο, δεδομένου ότι οι επιπτώσεις της παραμέλησης συχνά είναι αόρατες στους γύρω, καθώς και επειδή έτσι θα είναι δυνατόν να σχεδιαστούν στοχευμένες παρεμβάσεις και θεραπείες που θα αντιμετωπίζουν τις συγκεκριμένες αναπτυξιακές προκλήσεις των παιδιών που έχουν πληγεί.
Αντιμετωπίζοντας την παραμέληση ως μια σημαντική μορφή αντιξοότητας με σοβαρές επιπτώσεις στην παιδική ψυχική υγεία, ίσως στο μέλλον καταφέρουμε να την εξαλείψουμε, όχι μόνο για να προλάβουμε τυχόν αναπτυξιακές ανωμαλίες, αλλά για να υπάρχουν περισσότερα ασφαλή και ευτυχισμένα παιδιά!