Πολλοί γονείς παρατηρούν ότι το παιδί τους στην εφηβεία προτιμά όλο και περισσότερο τη μοναξιά. Οι έφηβοι σπάνια περνούν πολύ χρόνο με τους δικούς τους στο σπίτι. Καμιά φορά κλείνονται με τις ώρες στο δωμάτιό τους, ακούγοντας μουσική ή σκρολάροντας στο ίντερνετ. Αν και ο προσωπικός χρόνος είναι φυσιολογικός και απαραίτητος για την ανάπτυξη, είναι σημαντικό να γνωρίζουν πότε αυτό είναι υγιές και πώς να το διαχειριστούν σωστά.
Διαβάστε επίσης: Πράξεις, όχι λόγια: Τι έχουν ανάγκη τα παιδιά;
Ερευνητές έχουν αποκαλύψει γιατί οι έφηβοι επιλέγουν να μένουν μόνοι. Παρακάτω, θα βρείτε μερικούς τρόπους, ώστε η αντίδρασή σας ως γονείς να είναι εποικοδομητική για τα παιδιά σας, σε μία τέτοια περίπτωση. Το σημαντικότερο είναι να μην ανησυχείτε, απλώς έχετε στον νου σας τα ακόλουθα και πράξτε ανάλογα:
-
Μοναξιά και κατανόηση λόγων
Ο λόγος που ένας έφηβος επιλέγει να μένει μόνος καθορίζει αν αυτό είναι ωφέλιμο ή ανησυχητικό. Μια κινεζική μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Youth and Adolescence, βρήκε συσχέτιση μεταξύ αυξημένων καταθλιπτικών συμπτωμάτων, εκφοβισμού από συνομηλίκους και χαμηλής αυτοεκτίμησης, όταν η μοναξιά οφείλεται σε αντιδραστικά κίνητρα, όπως η αποφυγή φίλων ή αρνητικών συναισθημάτων.
Αντίθετα, αυτοί οι κίνδυνοι δεν ισχύουν όταν η μοναξιά προκύπτει από θετικά κίνητρα, όπως είναι η δημιουργικότητα ή ο αυτοστοχασμός. Κάτι που συμβαίνει συχνά και δεν πρέπει να αγνοούν ή να παρανοούν οι γονείς.
Συμβουλή για γονείς: Ρωτήστε ήρεμα το έφηβο παιδί σας σχετικά με την ανάγκη του να μείνει μόνο. Να είστε σε εγρήγορση όταν η μοναξιά χρησιμοποιείται ως τρόπος διαφυγής και ενθαρρύνετε τη χρήση της για δημιουργικούς ή στοχαστικούς λόγους.
-
Μάθετε πώς η μοναξιά επηρεάζει διαφορετικά στάδια ανάπτυξης
Όσο οι έφηβοι μεγαλώνουν, ο χρόνος που περνούν μόνοι τους γίνεται πιο συνηθισμένος και λιγότερο επιβλαβής. Σύμφωνα με σχετική έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, η σύγκριση μαθητών ηλικίας περίπου 13 ετών με μαθητές ηλικίας περίπου 17 ετών οδήγησε σε ένα σημαντικό συμπέρασμα.
Διαπιστώθηκε ότι η προτίμηση για μοναξιά και απομόνωση, ανεξάρτητα από το πόσο ένα παιδί ντρεπόταν, σχετιζόταν πιο έντονα με δυσκολίες προσαρμογής, όπως άγχος, κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση στους νεότερους εφήβους.
Συμβουλή για γονείς: Δώστε προσοχή στα συναισθηματικά σημάδια αν ο μικρότερος έφηβος σας προτιμά τη μοναξιά. Στους μεγαλύτερους, η απομόνωση μπορεί να είναι ένδειξη υγιούς ανεξαρτησίας και εξερεύνησης ταυτότητας.
-
Αναγνωρίστε τη δύναμη της μοναξιάς στην ανάπτυξη ταυτότητας και συναισθημάτων
Οι έφηβοι μπορούν να επεξεργάζονται την ταυτότητα και τα συναισθήματά τους καλύτερα μέσα στη μοναξιά τους, ανάμεσα σε κοινωνικές αλληλεπιδράσεις.
Η ανάγκη τους να ισορροπούν την αυτονομία με την κοινωνική σύνδεση κάνει τον προσωπικό χρόνο σημαντικό για τα ακόλουθα:
- συναισθηματική ρύθμιση
- αυτογνωσία
- δημιουργικότητα
- διαμόρφωση ταυτότητας
Παλαιότερη σχετική μελέτη, βρήκε ότι ο χρόνος που περνούσαν μόνοι είχε θετική επίδραση στα συναισθήματα μαθητών γυμνασίου, αλλά όχι στους μικρότερους. Η καλύτερη προσαρμογή, βάσει της μελέτης, συνδέθηκε με μέτριο χρόνο μοναξιάς.
Συμβουλή για γονείς: Ισορροπήστε τον χρόνο μοναξιάς των παιδιών με κοινωνικές δραστηριότητες και δείτε τη μοναξιά ως εργαλείο ανάπτυξης, όχι ως ένδειξη προβλήματος.
-
Ενθαρρύνετε θετικά τη μοναξιά, δώστε αυτονομία με διακριτικά όρια
Καλό είναι να ενθαρρύνουμε τους έφηβους να χρησιμοποιούν τον χρόνο που έχουν στη διάθεσή τους μόνοι τους, για κάποιο σκοπό και όχι για να αποφύγουν κάτι. Οι έφηβοι που επιλέγουν τη μοναξιά από αυτοδιάθεση βιώνουν συχνά μεγαλύτερη ευεξία, αυτονομία και ηρεμία, σύμφωνα με έρευνα, δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychology.
Συμβουλή για γονείς: Υπενθυμίστε στα παιδιά ότι είναι πάντα ευπρόσδεκτα να επανασυνδεθούν, σεβαστείτε τα όριά τους και δείτε τη μοναξιά ως έκφραση ανεξαρτησίας, για παράδειγμα χτυπήστε την πόρτα τους πριν μπείτε στο δωμάτιό τους.
-
Διατηρήστε ισορροπία ανάμεσα στη μοναξιά και τον κοινωνικό χρόνο
Η προσαρμογή και η ανθεκτικότητα ως δεξιότητες κατά την ανάπτυξη ενός εφήβου ενισχύονται με τον συνδυασμό ήσυχου χρόνου και κοινωνικής στήριξης. Σε γενικές γραμμές, η προτίμηση για μοναξιά συνδέεται με δυσκολίες στις κοινωνικές δεξιότητες σε όλες τις ηλικίες, ιδιαίτερα στους μικρότερους εφήβους.
Συμβουλή για γονείς: Υποστηρίξτε δημιουργικές δραστηριότητες που μπορούν να γίνουν σε κατάσταση μοναξιάς, αλλά καλλιεργήστε και ευκαιρίες για οικογενειακή και φιλική αλληλεπίδραση. Θέστε τον χρόνο μοναξιάς ως μέρος μιας υγιούς ρουτίνας και όχι ως μόνιμο καταφύγιο του παιδιού.