Η ανατροφή ενός παιδιού είναι ίσως η πιο όμορφη αλλά και η πιο απαιτητική «δουλειά» που μπορεί να αναλάβει κανείς. Τα παιδιά, όπως και εμείς, περνούν δύσκολες στιγμές: απογοητεύσεις στο σχολείο, συγκρούσεις με τα αδέλφια ή την παρέα τους, ή ακόμα και μικρές καθημερινές αποτυχίες που φαίνονται τεράστιες στα μάτια τους. Πώς μπορούμε, λοιπόν, ως γονείς, να τα βοηθήσουμε να διαχειρίζονται στιγμές θυμού, στενοχώριας ή άγχους;
Είτε μιλάμε για παιδιά δημοτικού, είτε για tweens (8–12 ετών), είτε για εφήβους, δύο δεξιότητες μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά: η επικύρωση των συναισθημάτων (validation) και η ανάπτυξη δεξιοτήτων αντιμετώπισης (coping skills).
Διαβάστε επίσης: 1 στους 5 γονείς παραδέχονται ότι λένε ψέματα στα παιδιά τους – Είναι κακό;
Η δύναμη της επικύρωσης των συναισθημάτων
Η επικύρωση διδάσκει στα παιδιά ότι είναι φυσιολογικό να νιώθουν και να εκφράζουν συναισθήματα. Όταν οι γονείς χρησιμοποιούν την επικύρωση, δείχνουν στο παιδί ότι τα συναισθήματα είναι αποδεκτά και δεν χρειάζεται να τα καταπιέζει. Αυτό δείχνει ότι καταλαβαίνετε τι νιώθει και πώς βλέπει τα πράγματα, ενώ ταυτόχρονα χτίζεται εμπιστοσύνη. Ένα παιδί που νιώθει υποστήριξη είναι πιο ανοιχτό στο να συζητήσει λύσεις.
Αρχικά, παρατηρήστε τι νιώθει το παιδί σας και εκφράστε το με λόγια:
-
«Φαίνεσαι θυμωμένος/η.»
-
«Βλέπω ότι η μέρα σου στο σχολείο ήταν δύσκολη.»
Δεν είναι πάντα εύκολο να καταλάβετε ποιο συναίσθημα κυριαρχεί, ειδικά αν το παιδί εκφράζει περισσότερα από ένα. Πολλές φορές η φανερή αντίδραση (π.χ. θυμός) κρύβει φόβο, ανησυχία ή λύπη. Στις περιπτώσεις αυτές, αρκεί να αναγνωρίσετε ότι περνά δύσκολα.
Μην απογοητευτείτε αν το παιδί δεν ανταποκριθεί αμέσως. Η συνεχής επικύρωση θα αποδώσει σε βάθος χρόνου. Με την επανάληψη, τα παιδιά θα νιώσουν άνετα να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, γνωρίζοντας ότι οι γονείς τους τα δέχονται και δεν θα τα μαλώσουν.
«Εργαλειοθήκη» αντιμετώπισης
Οι δεξιότητες αντιμετώπισης βοηθούν τα παιδιά να διαχειρίζονται συναισθηματικά προβλήματα όταν αυτά εμφανίζονται.
Ασκήσεις αναπνοής
Οι ασκήσεις αναπνοής είναι απλές και γρήγορες. Δοκιμάστε μαζί:
-
«Κοιλιακή» αναπνοή.
-
Αργή, ρυθμική αναπνοή (π.χ. μετρώντας μέχρι το τέσσερα στην εισπνοή και μέχρι το έξι στην εκπνοή).
Άλλες τεχνικές
-
Μπαλάκι αντιστρες.
-
Μικρή βόλτα ή παιχνίδι στην αυλή.
-
Ανάγνωση για τα μικρότερα παιδιά.
-
Χρόνος για να ηρεμήσει το παιδί.
Οι γονείς δίνουν το παράδειγμα
Είναι σημαντικό οι γονείς να εφαρμόζουν οι ίδιοι τις τεχνικές αυτές. Ανακοινώστε στο παιδί σας όταν νιώθετε εκνευρισμένοι:
-
«Νιώθω αγχωμένος, θα πάω μια μικρή βόλτα για να ηρεμήσω.»
-
«Θα κάνω μια άσκηση αναπνοής για να νιώσω καλύτερα.»
Τα παιδιά παρατηρούν και μαθαίνουν. Όταν δουν τους γονείς τους να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους με υγιή τρόπο, θα είναι πιο πρόθυμα να κάνουν το ίδιο.
Ευελιξία
Μην επιμένετε τα μεγαλύτερα παιδιά να χρησιμοποιούν μια συγκεκριμένη τεχνική. Μπορεί να νιώσουν ότι τιμωρούνται και να αντισταθούν. Αντίθετα, παρουσιάστε τους διάφορους τρόπους και αφήστε τα να επιλέξουν αυτόν που τους ταιριάζει καλύτερα. Η δοκιμή διαφορετικών μεθόδων βοηθά να βρουν τεχνικές που μπορούν να ακολουθήσουν εύκολα και αποτελεσματικά.