Στη σημερινή εποχή των social media και της ασταμάτητης ροής «σωστών» γονεϊκών συμβουλών που έρχονται από παντού, η πίεση να τα κάνει ένας γονιός όλα τέλεια μπορεί να γίνει πολύ αγχωτική και εξαντλητική. Είναι φυσιολογικό να θέλει να φροντίσει για το καλύτερο, αλλά όταν αυτή η προσπάθεια μετατρέπεται σε τελειομανία, μπορεί να έχει αρνητικές συνέπειες σε πολλά, ακόμη και στη σχέση του παιδιού με το φαγητό.
Διαβάστε επίσης: Οικογενειακά γεύματα: Το εβδομαδιαίο πλάνο που λειτουργεί
Τελειομανείς γονείς και πώς «μεταφέρουν» την πίεση στο παιδί
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό BMC Psychiatry έδειξε ότι η γονεϊκή τελειομανία συνδέεται με αυξημένα ποσοστά διαταραγμένων διατροφικών συνηθειών σε παιδιά ηλικίας 6–11 ετών. Η επιμονή σε υψηλά στάνταρ και η έντονη κριτική δημιουργούν πίεση που «μεταφέρεται» στο παιδί, αυξάνοντας με αυτόν τον τρόπο τον κίνδυνο να αποκτήσει και το ίδιο ανθυγιεινά πρότυπα γύρω από το φαγητό.
Επιπλέον έρευνες έχουν βρει σύνδεση της τελειομανίας με:
- υπερφαγία
- ορθορεξία (εμμονή με «καθαρή»/υγιεινή διατροφή)
- βουλιμία και ανορεξία
«Αυστηροί» κανόνες στο οικογενειακό τραπέζι
Η γονεϊκή τελειομανία συχνά εκδηλώνεται μέσα από «αυστηρούς» κανόνες για μια οικογένεια, όπως:
- «Δεν επιτρέπεται καθόλου ζάχαρη»
- «Πρέπει να αδειάζεις πάντα το πιάτο σου»
Αυτοί οι κανόνες, παρότι καλοπροαίρετοι, μπορεί να κάνουν τα παιδιά να νιώθουν ενοχές ή να καταφεύγουν στο να τρώνε κρυφά.
Επίσης, όταν οι γονείς χαρακτηρίζουν τρόφιμα ως «καλά» ή «κακά», τα παιδιά δεν εσωτερικεύουν μόνο το μήνυμα για το φαγητό, αλλά και για τον εαυτό τους. Έτσι μπορεί να σκεφτούν «είμαι κακό παιδί, γιατί έφαγα γλυκό».
Σημάδια που χρειάζεται να προσέξουν οι γονείς
- Ένα παιδί αποφεύγει κοινωνικές δραστηριότητες (π.χ. πάρτι) λόγω φαγητού.
- Χρησιμοποιεί εκφράσεις όπως «είμαι κακός, γιατί έφαγα τούρτα»
- Δείχνει έντονο άγχος ή αηδία μπροστά στο φαγητό
Αν παρατηρηθούν τέτοια σημάδια, είναι σημαντικό να γίνει ένα βήμα πίσω και να αναζητηθεί βοήθεια.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς αντί να στοχέυουν στο να είναι τελειομανείς
- Να δώσουν το καλό παράδειγμα, τρώγοντας ισορροπημένα χωρίς ενοχές
- Να μετατρέψουν το γεύμα σε χρόνο σύνδεσης, χωρίς κριτική και χωρίς οθόνες.
- Να αποφεύγουν τις «ταμπέλες», όπως «παχουλός» ή «πρέπει να χάσεις κιλά». Αυτές οι φράσεις συνδέονται με χαμηλή αυτοεκτίμηση και ανθυγιεινές συμπεριφορές στα παιδιά.
- Να εμπλέκουν τα παιδιά στο μαγείρεμα, τα ψώνια ή την επιλογή συνταγών. Αυτό ενισχύει την αυτονομία και την αποδοχή υγιεινών επιλογών.
- Να δείξουν ευελιξία. Αν έχουν υπάρξει αυστηροί, μπορούν να πουν στο παιδί κάτι του στυλ «Παλιά έλεγα ότι τα μπισκότα είναι κακά, αλλά έμαθα ότι όλα τα φαγητά μπορούν να έχουν θέση και θέλω να το δοκιμάσουμε αλλιώς».
Αν το παιδί δείχνει να δυσκολεύεται
Μιλήστε μαζί του με περιέργεια και κατανόηση, όχι με κριτική. Π.χ. πείτε «Παρατήρησα ότι είσαι στενοχωρημένος/η όταν τρώμε. Θέλεις να μου πεις πώς νιώθεις;». Ζητήστε βοήθεια από παιδίατρο, σχολικό σύμβουλο ή ειδικό ψυχικής υγείας πριν η κατάσταση επιδεινωθεί.