Νομίζετε ότι μιλάτε με καλές προθέσεις στα παιδιά σας, αλλά εκείνα δεν ακούνε πάντα τα λόγια σας με τον ίδιο τρόπο, αντιδρούν και δυσανασχετούν; Δεν είστε οι μόνοι. Πολλοί γονείς αντιμετωπίζουν το ίδιο ζήτημα. Ίσως την επόμενη φορά να το ξανασκεφτείτε, πριν τους πείτε κάποια πράγματα!
Διαβάστε επίσης: Mattering mindset: Πώς αυξάνει τις επιδόσεις των παιδιών
Ενθαρρυντικοί και όχι επικριτικοί γονείς
Ελάχιστοι γονείς συνειδητοποιούν ότι μια απλή φράση τους, που πιθανόν τη λένε απερίσκεπτα ή πάνω στα νεύρα τους, μπορεί να αφήσει μόνιμο «αποτύπωμα», επηρεάζοντας τον τρόπο που τα παιδιά βλέπουν τον εαυτό τους, την αυτοπεποίθησή τους και ακόμη και τη σχέση τους μαζί σας.
Οι μελέτες ενθαρρύνουν τους γονείς να είναι ζεστοί αλλά και προσεκτικοί με τα παιδιά τους. Η έρευνα στην αναπτυξιακή ψυχολογία δείχνει ότι τα παιδιά είναι εξαιρετικά ευαίσθητα στη γλώσσα των γονιών, καθώς αυτή αποτελεί θεμέλιο για την αυτοεκτίμηση και την ψυχολογική τους ασφάλεια.
5 φράσεις που πρέπει να αποφεύγουν οι γονείς
Ακολουθούν 5 κοινές φράσεις που τα παιδιά εύχονται να σταματήσουν να ακούν από τη μαμά και τον μπαμπά τους. Υπάρχει πάντα κάτι άλλο που μπορείτε να πείτε στη θέση αυτών των φράσεων, δείτε τι!
1.«Επειδή έτσι είπα εγώ»
Αυτή η φράση ίσως σταματά γρήγορα έναν καυγά, αλλά αφήνει τα παιδιά να νιώθουν αδύναμα και χωρίς φωνή. Αντί γι’ αυτό, μια σύντομη εξήγηση, όπως «Πρέπει να φύγουμε τώρα γιατί το πάρκο κλείνει», τα κάνει να νιώθουν ότι τα σέβονται.
Σύμφωνα με παλαιότερη σχετική μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Early Adolescence, η αυταρχική ανατροφή με έλεγχο χωρίς εξήγηση μπορεί να βλάψει την αυτονομία και την εμπιστοσύνη του παιδιού προς τον γονέα.
2.«Γιατί δεν μπορείς να είσαι σαν τον αδερφό/την αδερφή σου;»
Η σύγκριση μπορεί να χρησιμοποιείται από τους γονείς ως κίνητρο, αλλά συχνά φέρνει μόνο δυσαρέσκεια και ανασφάλεια. Αντικαταστήστε τη με αναγνώριση, λέγοντας «Μου αρέσει που είσαι μοναδικός/ή». Αυτό καλλιεργεί την αυτοπεποίθηση χωρίς ανταγωνισμό. Έρευνα στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Family Psychology έδειξε ότι η σύγκριση μεταξύ αδερφών αυξάνει την αντιζηλία και μειώνει την αυτοεκτίμηση των παιδιών.
3.«Σταμάτα να κλαις, δεν είναι τίποτα σπουδαίο»
Η απόρριψη συναισθημάτων μαθαίνει στα παιδιά να τα καταπνίγουν. Δοκιμάστε να αναγνωρίσετε, λέγοντας κάτι σαν «Βλέπω ότι είσαι στεναχωρημένος/η, έλα να το λύσουμε μαζί». Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Social Development έδειξε ότι η ακύρωση των συναισθημάτων ενός παιδιού οδηγεί σε υψηλότερο άγχος και χαμηλότερη συναισθηματική ρύθμιση.
4.«Δεν θα καταλάβεις, είσαι παιδί»
Αν και τα παιδιά δεν έχουν την εμπειρία των ενηλίκων, οι απόψεις τους είναι έγκυρες. Το να τα ακούμε δείχνει σεβασμό και χτίζει εμπιστοσύνη στη σχέση μας μαζί τους. Μια παλιά έρευνα στο περιοδικό The Psychology of the Child έδειξε ότι ακόμη και μικρά παιδιά είναι ικανά για λογική σκέψη μέσα στο αναπτυξιακό τους στάδιο.
5.«Είσαι τόσο δραματικός/τεμπέλης/ντροπαλός»
Οι «ετικέτες» μένουν. Αντικαταστήστε τις με παρατηρήσεις. Για παράδειγμα, αντί για «τεμπέλης», πείτε «Παρατήρησα ότι είσαι κουρασμένος/η, ας δούμε τι κάνει τη μελέτη δύσκολη». Έρευνα στο Child Development αναφέρει ότι οι αρνητικές ετικέτες, ακόμη και σε μορφή αστείου, διαμορφώνουν επιβλαβώς την αυτό-εικόνα των παιδιών.
Η περιγραφική γλώσσα αντί για την κριτική καλλιεργεί συναισθηματική ασφάλεια, ενθαρρύνει τη συνεργασία, χτίζει εμπιστοσύνη και βοηθά τα παιδιά να αναπτύξουν μια πιο υγιή, ανθεκτική ταυτότητα.
Εξασκηθείτε, λοιπόν, σε αυτές τις 5 συμβουλές για να «χτίσετε» δυνατούς δεσμούς με τα παιδιά σας και για να τα ενδυναμώσετε, αντικαθιστώντας την κριτική με κατανόηση, στήριξη και ενθάρρυνση.