Η σχέση με το παιδί, η οποία βασίζεται στη στενή σύνδεση μαζί του αλλά με όρια, μπορεί να οδηγήσει σε καθοριστικές αλλαγές στον τρόπο που τα παιδιά με δύσκολες συμπεριφορές επεξεργάζονται τις ανταμοιβές στον εγκέφαλό τους, όπως έδειξε νέα έρευνα. Επίσης, ο έπαινος και η τρυφερότητα από τους γονείς παίζουν σημαντικό ρόλο στο αν το παιδί θα συμμορφωθεί σε κανόνες και οδηγίες.
Διαβάστε επίσης: Βιντεοπαιχνίδια VS σχολείο: Σημειώσατε 1!
Η εν λόγω έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Biological Psychiatry, αποτελεί την πρώτη απόδειξη ότι η συμπεριφορά των παιδιών μπορεί να βελτιωθεί, μέσω αλλαγών στη δραστηριότητα του εγκεφάλου τους και στις διαδικασίες λήψης αποφάσεών τους.
Πώς αντιδρά το παιδί στοn έπαινο
Συνολικά 78 αγόρια με δύσκολες συμπεριφορές, ηλικίας 5–10 ετών, και 35 παιδιά ως ομάδα ελέγχου εκτέλεσαν μια δοκιμασία μάθησης μέσω ανταμοιβών, ενώ υποβάλλονταν σε λειτουργική μαγνητική τομογραφία. Οι οικογένειες των παιδιών της πρώτης ομάδας συμμετείχαν σε ένα πρόγραμμα γονεϊκότητας διάρκειας 10–12 εβδομάδων, που στόχευε στην ενθάρρυνση θετικών συμπεριφορών με ζεστασιά και έπαινο.
Στο τέλος, τα παιδιά κατηγοριοποιήθηκαν ως «βελτιωμένα» ή «επίμονα», ανάλογα με το αν εμφάνισαν βελτίωση στην αντικοινωνική συμπεριφορά. Όλα τα παιδιά επανέλαβαν το τεστ και την απεικόνιση σε δεύτερη φάση.
Παιδί και αλλαγές στον εγκέφαλο
Αρχικά, οι ερευνητές παρατήρησαν μειωμένη ενεργοποίηση μίας συγκεκριμένης περιοχής στον εγκέφαλο των συμμετεχόντων, που προβλέπει αν μια πράξη θα οδηγήσει σε ανταμοιβή ή τιμωρία. Σύμφωνα με τη μελέτη, μετά το συγκεκριμένο πρόγραμμα γονεϊκότητας, στα «βελτιωμένα» παιδιά η δραστηριότητα αυτής της περιοχής έμοιαζε περισσότερο με αυτή των τυπικά αναπτυσσόμενων παιδιών.
Επιπλέον, κατά τη μελέτη, καταγράφηκαν αλλαγές στον κοιλιακό μετωπιαίο φλοιό και τον ιππόκαμπο, περιοχές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με λήψη αποφάσεων και τη μάθηση από αποτελέσματα. Και αυτές οι περιοχές εμφάνισαν πιο φυσιολογική λειτουργία μετά την παρέμβαση.
Αλλαγές στη μάθηση και τη συμπεριφορά
Τα παιδιά που παρουσίασαν βελτίωση έγιναν πιο αργά στο να αλλάζουν προσδοκίες ύστερα από ένα μόνο θετικό ή αρνητικό αποτέλεσμα. Αυτό φαίνεται να τους βοήθησε να λαμβάνουν πιο ισορροπημένες αποφάσεις, με λιγότερη παρορμητικότητα και μεγαλύτερη ευαισθησία στη διάκριση ανταμοιβής-τιμωρίας.
Οι μελετητές διαπίστωσαν, κατά την έρευνα, ότι αυτά τα παιδιά μάθαιναν πιο σταδιακά και ήταν λιγότερο καθοδηγούμενα από την παρόρμηση να δράσουν. Αυτός ο συνδυασμός φαίνεται να υποστηρίζει πιο στοχαστικές επιλογές και λιγότερες αντικοινωνικές συμπεριφορές και μπορεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο συμπεριφορικό εργαλείο.
Η σημασία της «αγάπης με όρια»
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι σε αυτή τη μελέτη προάγεται η φιλοσοφία της «αγάπης με όρια». Τι σημαίνει αυτό; Ένα στυλ γονεϊκής ανατροφής, όπου υπάρχει στενότερη σχέση γονέα-παιδιού, αλλά πάντα σε συνδυασμό με σαφή όρια και προσδοκίες.
Η έρευνα, που χαρακτηρίζεται «παγκόσμια πρωτιά», δείχνει ότι τέτοιου είδους γονεϊκά προγράμματα, δεν βελτιώνουν μόνο τη συμπεριφορά, αλλά και τη λειτουργία του αναπτυσσόμενου εγκεφάλου του παιδιού. Όπως αναφέρουν οι μελετητές, τα προβλήματα συμπεριφοράς είναι συχνά. Αυτή η μελέτη δείχνει πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει έγκαιρη παρέμβαση νωρίς με τεκμηριωμένες θεραπείες, ώστε να βοηθηθούν τα παιδιά.