Στην εποχή όπου οι οθόνες και οι αλγόριθμοι καθοδηγούν τη μάθηση, την ψυχαγωγία και ακόμη και τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, το πώς τα παιδιά μαθαίνουν να σκέφτονται έχει μεγαλύτερη σημασία από ποτέ.
Η περιέργεια δεν είναι απλώς μια χαριτωμένη ιδιότητα της παιδικής ηλικίας. Eίναι ένα είδος «γνωστικής ανοσίας» που προστατεύει τα παιδιά από τον αλγοριθμικό χειρισμό και την υπερβολική εξάρτηση από την τεχνητή νοημοσύνη.
Διαβάστε επίσης: Mattering mindset: Πώς αυξάνει τις επιδόσεις των παιδιών
Τα παιδιά που μεγαλώνουν με την τεχνητή νοημοσύνη συχνά υιοθετούν ανεπίγνωστα όσα παράγουν τα συστήματα AI, θεωρώντας τα δικές τους σκέψεις. Τα εργαλεία αυτά βασίζονται σε στατιστικά πρότυπα και επαναλαμβάνουν τις πιο διαδεδομένες απόψεις, συχνά με έμμεσες προκαταλήψεις. Χωρίς κριτική προσέγγιση, οι νέοι ενήλικες μπορεί να «παπαγαλίζουν» αλγοριθμικές ιδέες αντί να αναπτύσσουν πρωτότυπες σκέψεις.
Έρευνες δείχνουν ότι η εγγενής περιέργεια προάγει βαθύτερη μάθηση και καλύτερη κατανόηση. Τα παιδιά που ενδιαφέρονται πραγματικά για τον κόσμο γύρω τους κάνουν περισσότερες ερωτήσεις, εξερευνούν εναλλακτικές λύσεις και αμφισβητούν υποθέσεις. Αυτή η συνήθεια της αμφισβήτησης λειτουργεί σαν «γνωστικό ανοσοποιητικό σύστημα», βοηθώντας τα να αναγνωρίζουν προκαταλήψεις, να αντιστέκονται στην χειραγώγηση και να διατηρούν την πνευματική τους αυτονομία.
Περίεργα παιδιά VS υπάκουων
Υπάρχει μια βασική διαφορά ανάμεσα στα «περίεργα» και τα «υπάκουα» παιδιά. Τα περίεργα παιδιά δεν ξεκινούν με την προσδοκία ότι υπάρχει μία σωστή απάντηση. Θέλουν να κατανοήσουν το πρόβλημα σε βάθος, να μάθουν από τα λάθη και να βελτιώσουν τη σκέψη τους. Τα υπάκουα παιδιά αναζητούν προκαθορισμένες απαντήσεις και τις δέχονται χωρίς αμφιβολία.
Η ικανότητα να αμφισβητείς ένα εργαλείο ή ένα αποτέλεσμα αλγορίθμου είναι η ίδια ικανότητα που χρειάζεται κάποιος για να συμμετέχει ενεργά στην κοινωνία ή να παίρνει αποφάσεις με ηθική και δημιουργικότητα.
Κάντε τις δύσκολες ερωτήσεις
Τα εικονογραφημένα βιβλία είναι ένας καλός τρόπος για να ενισχύσετε τη φυσική περιέργεια και τη δημιουργικότητα των παιδιών, ενθαρρύνοντάς τα να κάνουν ερωτήσεις, να ανακαλύψουν και να εκτιμήσουν το καινούργιο και να τα εμπνεύσουν να αναπτύξουν τις δικές τους ιδέες.
Αντισταθείτε στον πειρασμό να τους δίνετε εσείς τις ιδέες και να κάνετε επιλογές για τα παιδιά σας. Ο καλύτερος τρόπος να τα υποστηρίζετε να είναι ανεξάρτητα και να σκέφτονται μόνα τους είναι να τους κάνετε ερωτήσεις, αντί να τους δίνετε τις λύσεις στο πιάτο.
Οι έξυπνες ερωτήσεις δείχνουν ότι σέβεστε την κρίση του παιδιού σας, γεγονός που ενισχύει την αυτοπεποίθησή του. Οπως, «Τι σε έκανε να αποφασίσεις να κάνεις αυτό που έκανες;» ή «Υπάρχει κάτι που έμαθες από αυτή την εμπειρία που θα σε έκανε να αξιολογήσεις διαφορετικά τον κίνδυνο την επόμενη φορά;».
Επίσης, τους μαθαίνει πώς να διαχειρίζονται τον κίνδυνο και πώς να κάνουν επιλογές μεταξύ διαφορετικών πιθανοτήτων με διάφορα ανταλλάγματα και διαφορετικά αποτελέσματα.