Οι πρώτες φιλίες των παιδιών μπορεί να μοιάζουν επιφανειακές, τυχαίες ή απλά χαριτωμένες αλλά στην πραγματικότητα βάζουν θεμέλια για τη μελλοντική κοινωνική τους ανάπτυξη, προβλέπουν καλύτερη κοινωνική προσαρμογή, αυτορρύθμιση και ενσυναίσθηση στο μέλλον.
Διαβάστε επίσης: «Ταιριάζω;»- Το πιο υποτιμημένο σχολικό εφόδιο και πώς επηρεάζει την ευημερία των παιδιών
Οι φιλίες μέσα από το κοινό παιχνίδι στον κοινό χώρο
Για να ανθίσει μια προσχολική φιλία, χρειάζονται δύο βασικά συστατικά:
- Κοινός χώρος: Τα παιδιά χρειάζονται φυσική επαφή, συχνή και επαναλαμβανόμενη. Είτε μέσω του παιδικού σταθμού, είτε μέσα από συχνές συναντήσεις για παιχνίδι στην ίδια γειτονιά, σε σπίτια ή σε παιδότοπους και παιδικές χαρές.
- Κοινές δραστηριότητες παιχνιδιού: Το παιχνίδι είναι η «γλώσσα» των παιδιών. Εκεί μαθαίνουν να μοιράζονται, να περιμένουν τη σειρά τους, να χάνουν και να κερδίζουν. Όταν δύο παιδιά διαλέγουν παρόμοια παιχνίδια ή ρόλους, δημιουργούν κοινό έδαφος και συνδέονται.
Η σύνδεση μέσα από την ομοιότητα
Τα μικρά παιδιά προτιμούν άλλους που μοιάζουν με τα ίδια. Συγκκεριμένα, τα ντροπαλά παιδιά τείνουν να κάνουν παρέα με άλλα πιο ήσυχα παιδιά. Τα πιο “εκρηκτικά”, βρίσκουν “συμμάχους” στο παιχνίδι πιο έντονου ρυθμού. Αυτές οι προτιμήσεις είναι φυσιολογικές και βοηθούν τα παιδιά να νιώθουν ασφάλεια και οικειότητα.
Επίσης, τα παιδιά της προσχολικής ηλικίας τείνουν να παίζουν με παιδιά του ίδιου φύλου. Αυτό αλλάζει σταδιακά στο δημοτικό, αλλά είναι απόλυτα φυσιολογικό σε αυτή τη φάση.
Ποιος είναι ο ρόλος του γονιού σε αυτές τις πρώιμες σχέσεις;
Υποστήριξη – όχι επέμβαση
Δεν χρειάζεται να «σπρώχνουμε» τα παιδιά σε φιλίες. Αντί γι’ αυτό, παρατηρήστε ποια παιδιά επιλέγει το παιδί σας και ενθαρρύνετε αυτές τις φυσικές συνδέσεις.
Και τι να κάνετε όταν μαλώνουν; Σαφώς και θα υπάρξουν παρεξηγήσεις, τσακωμοί, δάκρυα. Το ερώτημα είναι: “Να επέμβω ή όχι;”
Σύμφωνα με έρευνα για τη ενσυνειδητότητα (mindfulness), το να δίνουμε στα παιδιά λίγο χρόνο και χώρο να επεξεργαστούν το συναίσθημά τους πριν επέμβουμε, βοηθά στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων επίλυσης συγκρούσεων. Αντί λοιπόν να λύσετε το πρόβλημα εσείς, δοκιμάστε να ρωτήσετε: «Πώς νιώθεις; Τι θα μπορούσες να κάνεις για να συνεχίσετε το παιχνίδι;»
Έτσι, ενισχύετε την αυτονομία, την ενσυναίσθηση και την ανθεκτικότητα του παιδιού σας.
Τι μπορείτε να κάνετε ως γονείς;
- Παρατηρήστε – χωρίς να κρίνετε
- Ενισχύστε τις φυσικές κοινωνικές επαφές
- Μη φοβάστε τις συγκρούσεις – είναι ευκαιρίες μάθησης
- Δώστε χώρο στο παιδί να επιλέξει και να μετανιώσει
- Διδάξτε με το παράδειγμα σας: ευγένεια, συνεργασία, επιμονή.
Στην προσχολική ηλικία, οι φιλίες μπορεί να είναι ασταθείς, ευαίσθητες, ευμετάβλητες, όμως είναι ουσιαστικές, γιατί βοηθούν το παιδί να αρχίσει να κατανοεί τον εαυτό του μέσα από την σχέση του με τον άλλο.