Τα παιδιά εκφράζουν τις ανάγκες και τα συναισθήματά τους με διάφορους τρόπους, και μερικές φορές, αυτό που λένε είναι πολύ πιο σημαντικό από ό,τι νομίζουμε. Όταν τα παιδιά μιλούν για τα συναισθήματα ή τις ανησυχίες τους, οι γονείς οφείλουν να είναι προσεκτικοί και να ανταποκριθούν με ανοιχτό μυαλό, ψυχραιμία και ενσυναίσθηση.
Διαβάστε επίσης: Χτίζουμε «γέφυρες επικοινωνίας» με τα παιδιά
Οι φράσεις που χτυπούν το «καμπανάκι» σε έναν γονιό
- «Θέλω να μιλήσουμε» – Ίσως είναι σημαντικό
Όταν το παιδί σας λέει «θέλω να μιλήσουμε» ή «έχω κάτι να σου πω», αυτό μπορεί να σημαίνει ότι προσπαθεί να μοιραστεί μαζί σας κάτι σημαντικό για την ταυτότητά του ή μια προσωπική του ανησυχία.
Σύμφωνα με ειδικούς στην ψυχική υγεία, όταν το παιδί σας εκφράζει ένα τέτοιο αίτημα, είναι σημαντικό να το ακούσετε προσεκτικά και να δείξετε ενδιαφέρον, ακόμα κι αν δεν έχετε χρόνο να μιλήσετε εκείνη τη στιγμή. Η αναγνώριση της συναισθηματικής του ανάγκης είναι καθοριστική για την οικογενειακή σας σχέση.
Έρευνες δείχνουν ότι τα παιδιά που νιώθουν ότι οι γονείς τους ακούνε προσεκτικά, είναι λιγότερο πιθανό να αντιμετωπίσουν σοβαρές ψυχολογικές δυσκολίες, όπως άγχος ή κατάθλιψη.
- «Δεν θέλω να παίξω ή να πηγαίνω στο σχολείο» – Ίσως αντιμετωπίζει κάποια δυσκολία
Τα παιδιά, ιδιαίτερα στην εφηβεία, ενδέχεται να πουν φράσεις όπως “δεν θέλω να πάω στο σχολείο” ή “είμαι μόνος/η”. Αυτές οι δηλώσεις μπορεί να υποδεικνύουν κοινωνικά ή συναισθηματικά προβλήματα.
Οι ειδικοί σε τέτοιες περιπτώσεις, προτείνουν στους γονείς να παρατηρήσουν αν το παιδί επαναλαμβάνει τέτοιες φράσεις και να ρωτήσουν με ενδιαφέρον: “Τι σε ανησυχεί; Μπορείς να μου πεις περισσότερα;” Κάποιες φορές, το παιδί μπορεί να νιώθει απομονωμένο ή να αντιμετωπίζει άγχη που δεν εκφράζει άμεσα.
Μια αληθινή και ειλικρινής συζήτηση μαζί σας μπορεί να δημιουργήσει αίσθημα ασφάλειας στο παιδί, βοηθώντας το να ανοιχτεί και να μοιραστεί ό,τι το απασχολεί. Έτσι, μαζί θα μπορέσετε να βρείτε την καλύτερη λύση για το πρόβλημά του. Μελέτες καταδεικνύουν ότι η συναισθηματική υποστήριξη από τους γονείς βοηθάει στη μείωση του σχολικού άγχους και στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης των παιδιών.
- «Είναι μυστικό, δεν μπορώ να σου πω»– Προσοχή σε μυστικές σχέσεις ή καταστάσεις
Όταν το παιδί σας λέει ότι έχει «μυστικά» ή αναφέρεται σε «ειδικές σχέσεις» με άλλους, ιδίως με ενήλικες ή φίλους που δεν γνωρίζετε, μπορεί να υποδεικνύει ότι υπάρχει κάτι ακατάλληλο ή επικίνδυνο.
Όπως αναφέρουν οι ειδικοί, αν το παιδί σας φανερώνει ότι έχει μυστικά με άλλους ή αναφέρεται σε σχέσεις που σας φαίνονται περίεργες, είναι σημαντικό να ρωτήσετε με τρόπο που να μην νιώσει ότι το κρίνετε, αλλά να καταλάβει ότι είστε εκεί για να το βοηθήσετε. Στατιστικά ερευνών έχουν δείξει ότι η ανοιχτή επικοινωνία μεταξύ γονιών και παιδιών μειώνει τη συμμετοχή των παιδιών σε επικίνδυνες καταστάσεις.
Τι να κάνετε όταν το παιδί σας σας λέει κάτι ανησυχητικό
- Ακούστε με ενδιαφέρον: Δώστε προσοχή στο παιδί σας χωρίς να το διακόψετε ή να το κρίνετε.
- Κάντε ερωτήσεις: Προτιμήστε ανοικτές ερωτήσεις όπως “Μπορείς να μου πεις περισσότερα γι’ αυτό;”.
- Μην πανικοβάλλεστε: Αν το παιδί σας μιλήσει για κάτι ανησυχητικό, προσπαθήστε να παραμείνετε ήρεμοι και να προσφέρετε την υποστήριξή σας.
- Αναγνωρίστε τα συναισθήματα: Επικυρώστε τα συναισθήματα του παιδιού σας λέγοντας κάτι σαν “Καταλαβαίνω ότι είναι δύσκολο για εσένα”.
- Αναζητήστε επαγγελματική βοήθεια: Αν η κατάσταση είναι σοβαρή, μην διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια από ειδικούς.
Ως γονείς, η προσοχή μας στις μικρές ή μεγάλες δηλώσεις του παιδιού μας μπορεί να είναι το κλειδί για την αποτροπή σοβαρών προβλημάτων στο μέλλον. Μην αγνοείτε τα σημάδια, ακούστε με ενδιαφέρον και δημιουργήστε ένα ασφαλές περιβάλλον επικοινωνίας. Η υποστήριξή σας μπορεί να κάνει τη διαφορά στην ψυχική υγεία και ευημερία του παιδιού σας.