Την Κυριακή 26 Οκτωβρίου, οι δείκτες θα γυρίσουν μία ώρα πίσω, σηματοδοτώντας την επιστροφή στη χειμερινή ώρα. Κι ενώ ρυθμίζουμε το ξυπνητήρι στο κομοδίνο μας ή το ρολόι στο χέρι μας, αξίζει να σκεφτούμε και τις επιπτώσεις αυτής της αλλαγής στα… βιολογικά μας ρολόγια. Για τους γονείς, το ερώτημα είναι διπλό: πώς θα προσαρμοστούν τα παιδιά τους στα νέα δεδομένα και πώς αυτή η διαφορά ώρας μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, τη διάθεση και τη συνολική ευεξία τους.
Σύμφωνα με ειδικούς του ύπνου, οι κιρκάδιοι ρυθμοί (το εσωτερικό μας «ρολόι») συντονίζονται με τρεις διαφορετικούς χρόνους: τον βιολογικό, τον κοινωνικό και τον ηλιακό. Όταν αυτοί οι τρεις είναι ευθυγραμμισμένοι, κοιμόμαστε και ξυπνάμε φυσικά, με καλύτερη διάθεση και ενέργεια. Ωστόσο, κάθε φορά που αλλάζει η ώρα, το σώμα μας βιώνει ένα είδος «mini jet lag», καθώς πρέπει να επανασυντονιστεί με τον νέο «κοινωνικό» χρόνο.
Διαβάστε επίσης: Κανόνες υγιεινής: Βασικά βήματα για υγιή ανάπτυξη
Ποια παιδιά επηρεάζονται περισσότερο;
-
Μικρότερα παιδιά: Τα μικρά παιδιά είναι «πλάσματα της ρουτίνας». Όταν η καθημερινότητά τους αλλάζει, ακόμα κι αν πρόκειται για 60 λεπτά, το νιώθουν στο σώμα τους. Ο ύπνος, τα γεύματα και η διάθεση επηρεάζονται άμεσα. Τείνουν να ξυπνούν μία ώρα νωρίτερα από το συνηθισμένο και να νυστάζουν πιο νωρίς το βράδυ. Αυτό μπορεί να τα κάνει πιο ευερέθιστα ή κουρασμένα μέσα στη μέρα. Για τα μικρότερα παιδιά ειδικά, οι πρώτες 3-5 ημέρες μπορεί να είναι δύσκολες. Μην ανησυχήσετε αν ξυπνά πιο νωρίς ή είναι λίγο πιο νευρικό. Είναι προσωρινό.
-
Έφηβοι: Οι έφηβοι, που φυσιολογικά κοιμούνται και ξυπνούν πιο αργά, συνήθως προσαρμόζονται ευκολότερα στη χειμερινή ώρα. Η «έξτρα» ώρα ύπνου του Σαββατόβραδου συχνά τους βοηθά να επανέλθουν σε πιο φυσιολογικό πρόγραμμα. Κάποιοι μπορεί να δυσκολεύονται και να αισθάνονται «πεσμένοι» ή πιο κουρασμένοι μέσα στη μέρα, ενώ οι οθόνες το βράδυ τους κρατούν ξύπνιους περισσότερο απ’ όσο χρειάζεται.
Tips για ομαλή προσαρμογή στην αλλαγή ώρας
- Το φως το πρωί βοηθά το βιολογικό ρολόι να «καταλάβει» τη νέα ώρα. Ανοίξτε τα παράθυρα ή βγείτε μια βόλτα, ακόμη και 10 λεπτά φυσικού φωτός αρκούν.
- Κρατήστε σταθερές ώρες φαγητού. Ο οργανισμός «μετρά» και τα γεύματα. Αν το παιδί τρώει κάθε μέρα περίπου την ίδια ώρα, ο εγκέφαλος ρυθμίζει ευκολότερα και τον ύπνο.
- Ενθαρρύνετε τη σωματική δραστηριότητα. Τα παιδιά που παίζουν έξω ή κάνουν αθλητισμό κοιμούνται καλύτερα και πιο βαθιά.
- Περιορίστε τις οθόνες μετά τις 8 μ.μ., γιατί η μπλε ακτινοβολία από κινητά, tablet και τηλεόραση καθυστερεί την παραγωγή μελατονίνης (ορμόνης του ύπνου). Κλείστε τα όλα τουλάχιστον μία ώρα πριν τον ύπνο.
- Αν η οικογένεια δυσκολεύεται να ξυπνήσει νωρίς τη Δευτέρα, οργανώστε από το βράδυ τα ρούχα, την τσάντα και το πρωινό. Το άγχος του πρωινού ξυπνήματος κάνει τη μετάβαση ακόμη πιο δύσκολη.