Μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες, οι επιστήμονες ανησυχούσαν για το αντίθετο πρόβλημα: τον υπερπληθυσμό. Η οικονομική ανάπτυξη, οι βελτιωμένες συνθήκες υγιεινής και η πρόοδος της ιατρικής ανέβασαν το προσδόκιμο ζωής και οδήγησαν σε εκρηκτικό ρυθμό αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού. Οι «γόνιμες» συνθήκες επέτρεψαν τον υπερδιπλασιασμό των κατοίκων του πλανήτη στα 8 δισεκατομμύρια. Ωστόσο, σήμερα πολλές χώρες βλέπουν το ποσοστό γεννήσεων να πέφτει κάτω από το επίπεδο αντικατάστασης, κάτι που μακροπρόθεσμα οδηγεί σε συρρίκνωση του πληθυσμού. Η υπογονιμότητα αποτελεί ένα αρκετά συχνό πρόβλημα, που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους αναπαραγωγικής ηλικίας.
Λιγότερα παιδιά, περισσότεροι ηλικιωμένοι
Μπορείτε να φανταστείτε έναν κόσμο χωρίς παιδικά γέλια, με όλο και λιγότερα ονόματα να γράφονται στις τάξεις των σχολείων; Τα τελευταία χρόνια, πληθαίνουν συνεχώς οι μελέτες που δείχνουν ότι οι γεννήσεις σε πολλές χώρες μειώνονται δραματικά. Μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, όπου η υπογεννητικότητα λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις, με αποτέλεσμα τα σχολεία να έχουν κατά 40% λιγότερους μαθητές.
Διαβάστε επίσης: Οικογενειακό ιστορικό: 5 λόγοι για τους οποίους αξίζει να το ψάξουμε
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση που δημοσιεύτηκε στο «The Lancet», μέχρι το 2050 ο ρυθμός γονιμότητας σε μεγάλο μέρος του πλανήτη θα είναι τόσο χαμηλός που οι κοινωνίες δεν θα μπορούν να διατηρήσουν τον πληθυσμό τους στα σημερινά επίπεδα. Συγκεκριμένα, ο μέσος συνολικός δείκτης γονιμότητας έχει μειωθεί στα 2,2 παιδιά ανά γυναίκα, ενώ το ένα τρίτο του πληθυσμού θα είναι από 65 ετών και άνω τα επόμενα είκοσι χρόνια.
Η γήρανση του πληθυσμού είναι ένα δημογραφικό φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από τη μείωση των νέων και την αύξηση των ηλικιωμένων. Οφείλεται στη μείωση της γονιμότητας αλλά και της θνησιμότητας και στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής.
Τι είναι η υπογονιμότητα
Υπογεννητικότητα είναι ο μειωμένος αριθμός γεννήσεων σε μια χώρα, ιδιαίτερα όταν αυτός είναι μικρότερος ή όχι σημαντικά μεγαλύτερος από τον αντίστοιχο αριθμό των θανάτων. Σημαίνει ότι οι γυναίκες κατά μέσο όρο κάνουν λίγα παιδιά.
Υπογονιμότητα είναι η ιατρική αδυναμία ή η δυσκολία να συλλάβει κάποιο ζευγάρι μετά από ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα προσπάθειας.
Σύμφωνα με διεθνή στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ):
-
περίπου 1 στα 6 ζευγάρια παγκοσμίως αντιμετωπίζει δυσκολία σύλληψης κάποια στιγμή στη ζωή του·
-
στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι το 15–20% των ζευγαριών αντιμετωπίζει πρόβλημα υπογονιμότητας.
Η συχνότητα αυξάνεται με την ηλικία, κυρίως λόγω της φυσιολογικής μείωσης της γονιμότητας στις γυναίκες μετά τα 35 έτη.
Παράγοντες που επηρεάζουν τη γονιμότητα
-
Ηλικία (κυρίως της γυναίκας)
-
Κάπνισμα και υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ
-
Παχυσαρκία ή πολύ χαμηλό βάρος
-
Στρες και έλλειψη ύπνου
-
Περιβαλλοντικοί παράγοντες
Σήμερα υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές αντιμετώπισης, ανάλογα με το αίτιο, από αλλαγές στον τρόπο ζωής και φαρμακευτική αγωγή μέχρι τεχνικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Η έγκαιρη διάγνωση παίζει καθοριστικό ρόλο, γι’ αυτό συνιστάται ιατρικός έλεγχος.
Από το θέλω στο μπορώ
Η έγκαιρη ενημέρωση για τη γονιμότητα, οι υγιεινές συνήθειες, η μείωση του στρες, καθώς και η πρόσβαση σε σύγχρονες μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής δίνουν σε πολλούς τη δυνατότητα να κάνουν το όνειρό τους πραγματικότητα.