Σε πολλούς γονείς έχει συμβεί να είναι εξαντλημένοι, το παιδί να μην ακούει, και απλώς… να τους ξεφεύγει ένα «θα το κάνεις, επειδή το είπα εγώ». Όμως, όπως εξηγούν οι παιδοψυχολόγοι, το πρόβλημα συχνά δεν είναι ότι τα παιδιά δεν ακούνε, αλλά ότι οι φράσεις που χρησιμοποιούμε δεν είναι αποτελεσματικές.
Διαβάστε επίσης: Περισσότερο ύπνο και λιγότερο χρόνο μπροστά στην οθόνη για τη μείωση του άγχους των μαθητών υπαγορεύει η Κίνα
Τα καλά νέα είναι ότι οι ειδικοί έχουν εντοπίσει τις 5 λιγότερο αποτελεσματικές φράσεις που λένε συχνά οι γονείς και προτείνουν 5 εναλλακτικές που βοηθούν ουσιαστικά στην επικοινωνία και στη σχέση γονέα-παιδιού.
Οι 5 φράσεις που δεν πρέπει να λέμε στο παιδί
1. «Πόσες φορές πρέπει να στο πω;»
Αντί να πείτε αυτό, μπορείτε να πείτε:
«Σου το έχω ζητήσει πολλές φορές, τι είναι αυτό που το κάνει δύσκολο για σένα;»
Η πρώτη φράση δείχνει μόνο την απογοήτευσή σας και υπονοεί ότι το παιδί σας αγνοεί επίτηδες. Η δεύτερη δείχνει ενσυναίσθηση και σας βοηθά να εντοπίσετε πού βρίσκεται πραγματικά η δυσκολία.
2. «Μπορείς καλύτερα από αυτό!»
Αντί να πείτε αυτό, μπορείτε να πείτε:
«Ξέρω ότι μπορείς να το κάνεις, ας δούμε μαζί τι σε δυσκολεύει.»
Η φράση «μπορείς καλύτερα από αυτό» είναι αντιπαραθετική και γεμίζει το παιδί φόβο για τιμωρία. Η εναλλακτική προάγει την ομαδικότητα και τη συνεργασία, δείχνοντας ότι είστε εκεί για να το βοηθήσετε.
3. «Αν δεν κάνεις τα μαθήματά σου, θα σου πάρω το κινητό.»
Αντί να πείτε αυτό, μπορείτε να πείτε:
«Όταν θα έχεις τελειώσεις τα μαθήματά σου, τότε μπορούμε να δούμε αυτό το αστείο video.»
Οι απειλές βάζουν το παιδί σε άμυνα και δημιουργούν σύγκρουση εξουσίας. Η δεύτερη φράση κρατά το όριο, αλλά δίνει στο παιδί αίσθηση ελέγχου και επιλογής.
4. «Σταμάτα να κλαις, είσαι μια χαρά.»
Αντί να πείτε αυτό, μπορείτε να πείτε:
«Πες μου τι συμβαίνει που σε στενοχωρεί τόσο.»
Το «είσαι μια χαρά» ακυρώνει τα συναισθήματα του παιδιού και του δείχνει ότι δεν μπορεί να βασιστεί σε εσάς για συναισθηματική στήριξη. Η εναλλακτική βοηθά το παιδί να εκφραστεί, να ηρεμήσει πιο γρήγορα και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη του σε σας.
5. «Επειδή το είπα εγώ!»
Αντί να πείτε αυτό, μπορείτε να πείτε:
«Ξέρω ότι δεν σου αρέσει, αλλά άκου να σου εξηγήσω και μετά προχωράμε.»
Ποτέ λειτούργησε πραγματικά το «επειδή το είπα εγώ» χωρίς να αφήσει θυμό; Η αυστηρότητα δεν βοηθά, ίσως να φέρει μάλιστα και τα αντίθετα αποτελέσματα. Η δεύτερη φράση δεν ανοίγει διαπραγμάτευση, αλλά δείχνει ότι ακούτε και σέβεστε τα συναισθήματα του παιδιού.
5 φράσεις που είναι καλό να λέμε στο παιδί
1. «Πώς μπορώ να σε βοηθήσω καθαρίσεις το δωμάτιό σου;»
Δείχνει ότι είστε παρόντες και διαθέσιμοι για υποστήριξη, όχι για να «σώσετε» το παιδί, αλλά για να το καθοδηγήσετε.
2. «Αυτό που ξέρω είναι ότι…»
Αντί να κατηγορείτε ή να «λέτε ψέματα», απλώς αναφέρετε τα γεγονότα. Έτσι αποφεύγετε τη σύγκρουση και αφήνετε χώρο στο παιδί να αναγνωρίσει την αλήθεια.
3. «Καταλαβαίνω γιατί έχεις θυμώσει/λυπηθεί γι’ αυτό, τι μπορούμε να κάνουμε τώρα;»
Τα συναισθήματα είναι δύσκολα ακόμα και για τους ενήλικες, πόσω μάλλον για τα παιδιά. Είναι σημαντικό να τα βοηθήσουμε να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους και να μάθουν υγιείς τρόπους έκφρασης από μικρή ηλικία. Όταν λέτε στο παιδί ότι καταλαβαίνετε πώς νιώθει, του δείχνετε ότι τα συναισθήματά του είναι έγκυρα και φυσιολογικά.
Η ερώτηση «τι μπορούμε να κάνουμε τώρα;» του δίνει αίσθηση συνεργασίας και ελέγχου, ενώ παράλληλα του θυμίζει ότι είστε δίπλα του, ως ομάδα, για να βρείτε λύση μαζί.
4. «Συγγνώμη, έκανα λάθος.»
Το να ζητάτε συγγνώμη ή να αναγνωρίζετε ότι κάνατε λάθος μπορεί να έχει τεράστια σημασία για ένα παιδί. Διδάσκει ότι όλοι οι άνθρωποι, ακόμα και οι γονείς, κάνουν λάθη και ότι το σημαντικό είναι να αναλαμβάνουμε την ευθύνη και να ζητάμε συγγνώμη.
Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί μαθαίνει ότι είναι άξιο σεβασμού, ότι κι εκείνο πρέπει να ζητά συγγνώμη όταν κάνει λάθος και ότι η ειλικρίνεια και η συγχώρεση «χτίζουν» εμπιστοσύνη στη σχέση σας. Επιπλέον, το παιδί μαθαίνει ότι μπορεί να παραδεχτεί τα λάθη του χωρίς φόβο, γνωρίζοντας ότι θα το αντιμετωπίσετε με κατανόηση και όχι με αυστηρότητα.
5. «Σε ευχαριστώ που με άκουσες»
Το «ευχαριστώ» είναι μια απλή αλλά πολύ ισχυρή λέξη, ανεξαρτήτως ηλικίας. Δείχνει στο παιδί ότι βλέπειτε και εκτιμάτε τις πράξεις του, ότι η προσπάθειά του μετράει και έχει αξία. Αυτό ενισχύει τη θετική συμπεριφορά, καλλιεργεί την αυτοπεποίθησή του και το βοηθά να καταλάβει ότι η καλή συμπεριφορά κάνει τη διαφορά.