Όταν το παιδί δεν μας ακούει, μήπως νιώθει ότι δεν το ακούμε εμείς;

Η καθημερινότητα με τα παιδιά είναι γεμάτη προκλήσεις. Ένα από τα πιο συχνά προβλήματα που προκύπτουν είναι ότι τα παιδιά φαίνεται να μην ακούνε. Επί της ουσίας όμως, το πρόβλημα δεν είναι ότι δεν θέλουν να υπακούσουν, αλλά ότι νιώθουν ότι δεν τα ακούμε εμείς πραγματικά. Όταν η επικοινωνία δεν είναι αμφίδρομη, το παιδί μπορεί να νιώθει παραμελημένο ή παρεξηγημένο, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά του στο σπίτι μα και στο σχολείο.

Διαβάστε επίσης: Αφήστε τα παιδιά να βοηθούν, με όποιο τρόπο μπορούν

Τα σημάδια ότι το παιδί νιώθει πως δεν το ακούμε

Τα παιδιά δεν μπορούν να εκφράσουν πάντα με λόγια το γεγονός ότι αισθάνονται να τα αγνοούν. Ορισμένα σημάδια αυτού του αισθήματος περιλαμβάνουν:

• Το παιδί φαίνεται να ακούει αλλά δεν εκτελεί ό,τι ζητάμε.
• Μπορεί να καταλαβαίνει τι λέμε, αλλά να ακολουθεί το δικό του πλάνο.
• Όταν προσπαθούμε να το καθοδηγήσουμε ή να συζητήσουμε, αντιδρά έντονα.
• Δεν μιλάει για τις σκέψεις, τις ανησυχίες ή τα συναισθήματά του.

Αν παρατηρήσετε αυτά τα σημάδια, είναι πιθανό το παιδί να χρειάζεται περισσότερη ενεργητική ακρόαση και κατανόηση.

Γιατί το παιδί αντιδρά έτσι

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους ένα παιδί μπορεί να φαίνεται ανυπάκουο ή αποστασιοποιημένο. Μερικοί από τους πιο συνηθισμένους είναι:

• Υπερβολική βιασύνη ή πίεση: Το παιδί μπορεί να νιώθει ότι πρέπει να ανταποκριθεί σε πολλαπλές υποχρεώσεις (σχολείο, δραστηριότητες, καθήκοντα) και έτσι δεν επικεντρώνεται σε ό,τι του λέμε.
• Απουσία ενεργητικής ακρόασης: Όταν δίνουμε οδηγίες χωρίς να σταματάμε για να ακούσουμε το παιδί, εκείνο νιώθει ότι η φωνή του δεν έχει σημασία.
• Συναισθηματική απόσταση: Ο περιορισμένος ποιοτικός χρόνος μαζί με το παιδί μπορεί να του δημιουργήσει την αίσθηση ότι δεν καταλαβαίνουμε πώς νιώθει.
• Έλλειψη σαφών ορίων ή κανόνων: Τα παιδιά χρειάζονται καθοδήγηση, αλλά όταν οι κανόνες αλλάζουν συχνά ή δεν εξηγούνται με τρόπο που να καταλαβαίνουν, μπορεί να νιώσουν ότι δεν τα ακούμε.

Τι μπορούμε να κάνουμε

1. Ακούμε ενεργητικά

Ενεργητική ακρόαση σημαίνει να δίνουμε την πλήρη προσοχή στο παιδί μας, χωρίς περισπασμούς. Κοιτάζουμε το παιδί στα μάτια, σταματάμε ό,τι κάνουμε και του δίνουμε χρόνο να ολοκληρώσει τη σκέψη του.

2. Ονομάζουμε τα συναισθήματα

Πριν δώσουμε λύσεις ή εντολές, αναγνωρίζουμε τα συναισθήματα του παιδιού: «Βλέπω ότι είσαι θυμωμένος/λυπημένος γιατί…». Η αναγνώριση των συναισθημάτων βοηθά το παιδί να νιώσει κατανοητό.

3. Συζητάμε αντί να διατάζουμε

Προτείνουμε επιλογές αντί να δίνουμε μονομερείς εντολές. Αντί για «Κάνε αμέσως την εργασία σου», μπορούμε να πούμε: «Θέλεις να ξεκινήσεις με τα μαθηματικά ή τη γλώσσα;». Έτσι δίνουμε στο παιδί ένα αίσθημα ελέγχου και συμμετοχής.

4. Δημιουργούμε ρουτίνες επικοινωνίας

Ένα σύντομο «check-in» κάθε μέρα βοηθά να καταλάβουμε πώς νιώθει το παιδί. Ακόμα και 5 λεπτά με ερωτήσεις όπως «Ποιο ήταν το καλύτερο πράγμα που σου συνέβη σήμερα;» ή «Υπήρξε κάτι που σε δυσκόλεψε;» μπορούν να ενισχύσουν την επικοινωνία.

5. Παρατηρούμε τη γλώσσα του σώματος

Τα παιδιά συχνά εκφράζουν περισσότερα με τη στάση του σώματος, τα βλέμματα ή τις κινήσεις τους παρά με τα λόγια τους. Η παρατήρηση μπορεί να μας δώσει ενδείξεις για το πώς αισθάνονται.

6. Ενθαρρύνουμε την αυτονομία

Όταν τα παιδιά νιώθουν ότι έχουν μικρές καθημερινές επιλογές, είναι πιο πρόθυμα να ακούσουν και να συνεργαστούν. Αυτό περιλαμβάνει το να επιλέγουν ποιο βιβλίο θα διαβάσουν, τι θα φορέσουν ή σε ποια δραστηριότητα θα συμμετάσχουν πρώτα.