Θέλετε ο/η έφηβός/ή σας να παίρνει σωστές και σίγουρες αποφάσεις. Ταυτόχρονα, ξέρετε ότι μια μόνο συμβουλή δεν αρκεί. Η πραγματική ζωή είναι περίπλοκη: οι φίλοι μοιράζονται φήμες, τα social media δημιουργούν πίεση, η ενημέρωση για θέματα ασφάλειας και σεξουαλικής αγωγής, μπορεί να μην είναι επαρκής κ.λπ. Υπάρχουν τόσα ζητήματα για τα οποία το παιδί χρειάζεται καθοδήγηση. Οι… αμήχανες συζητήσεις δεν είναι ωφέλιμο να αποφεύγονται. Αντίθετα, το σπίτι πρέπει να είναι ένας χώρος που απαντά σε ερωτήματα και λύνει απορίες χωρίς ντροπή.

Σε τέτοιου είδους συζητήσεις, ίσως προκύψουν δυσκολίες. Ωστόσο, δεν υπάρχει άλλος τρόπος να αποκτήσει το παιδί τα απαραίτητα εργαλεία για να παραμένει ενημερωμένο και ασφαλές.

Διαβάστε επίσης: Ανατροφή εφήβων: Ένα συναρπαστικό αλλά και απαιτητικό ταξίδι

Δύσκολες συζητήσεις: Η αμηχανία είναι σημάδι ότι κάνετε κάτι γενναίο και σημαντικό

Ξεκινήστε με μια χαλαρή προσέγγιση, για παράδειγμα:

  • «Δεν έχουμε μιλήσει πολύ για τα ραντεβού και τις ερωτικές σχέσεις. Τι ακούς από φίλους ή στο ίντερνετ;»
  • «Θέλεις να σου πω τη γνώμη μου για κάτι σχετικό που είδες σήμερα;»

Αν το παιδί κλείνει το θέμα πριν καν ανοίξει, πείτε του:

  • «Σε καταλαβαίνω. Σέβομαι πως αυτή τη στιγμή δεν θέλεις να μιλήσουμε. Όταν θελήσεις, είμαι εδώ. Στόχος μου είναι να είσαι ασφαλής και ενημερωμένος/η, όχι να σε ελέγξω»

Ύστερα, επανέλθετε μετά από λίγες εβδομάδες και ενημερώστε το παιδί πως η συζήτηση θα είναι σύντομη. Μικρές συζητήσεις ανά περιόδους είναι προτιμότερες από μεγάλες που μοιάζουν με διάλεξη. Μιλήστε λοιπόν σε μικρές «δόσεις» και επανέλθετε σε κρίσιμα θέματα με τον καιρό.

Αξίζει να θίξετε:

  • Σώμα και εφηβεία: Ανατομία, αλλαγές και ιδιωτικότητα.
  • Συγκατάθεση και σεβασμός: Πώς να λέει το παιδί «ναι» και «όχι», να αναγνωρίζει μη λεκτικά σημάδια και να σταματά αμέσως αν κάτι δεν του φαίνεται σωστό.
  • Όρια και πίεση: Πώς να αντιμετωπίζει το παιδί πιέσεις από φίλους ή από τον/την σύντροφο.
  • Αντισύλληψη: Γιατί είναι τόσο σημαντική.
  • Ψηφιακή ασφάλεια: Οι έφηβοι να γνωρίζουν ότι τα ιδιωτικά μηνύματα και οι φωτογραφίες μπορούν να κυκλοφορήσουν γρήγορα στο διαδίκτυο χωρίς τον έλεγχό τους και πως υπάρχουν τρόποι να προστατεύσουν την ιδιωτικότητά τους και να ζητήσουν βοήθεια αν νιώσουν πίεση ή απειλή.
  • Ουσίες και αποφάσεις: Τα παιδιά μεγαλώνοντας πρέπει να ενημερωθούν πως το αλκοόλ και άλλες ουσίες επηρεάζουν δυσμενώς την κρίση και τη δυνατότητα συγκατάθεσης.

Δημιουργήστε μαζί ένα πλάνο ασφάλειας

Ένα τέτοιο σχέδιο βοηθά τον/την έφηβο/η να ξέρει τι να κάνει σε δύσκολες ή επικίνδυνες καταστάσεις. Καλό είναι να είναι πρακτικό και γραπτό, όχι μόνο θεωρητικό.

Άνθρωποι για βοήθεια

Ποιον μπορεί να καλέσει το παιδί αν χρειάζεται μεταφορά ή υποστήριξη για να πάρει μια σωστή απόφαση. Εσάς, τα αδέρφια του, κάποιον κοντινό συγγενή που εμπιστεύεστε;

Επιπλέον, πού μπορεί να πάει αν νιώσει ανασφάλεια ή πίεση πέραν του σπιτιού του; Στο σπίτι ενός καλού φίλου ίσως;

Φράσεις για δύσκολες καταστάσεις

Μοιραστείτε μικρές φράσεις για να μπορεί να φύγει ή να αρνηθεί. Για παράδειγμα:

  • «Δεν νιώθω άνετα, φεύγω.»
  • «Χρειάζομαι λίγο χρόνο να σκεφτώ.»
  • «Δεν είμαι έτοιμος/η για αυτό.»
  • «Αν με σέβεσαι, θα σεβαστείς το όχι μου.»

Η συγκατάθεση είναι μια καθημερινή δεξιότητα, δεν αφορά μονάχα την σεξουαλική επαφή. Δείξτε με το παράδειγμά σας πώς να ζητάμε άδεια πριν από μια αγκαλιά, να σεβόμαστε το «όχι» και να ζητάμε συγγνώμη όταν κάνουμε λάθος.

Ιδιωτικότητα

Μιλήστε με τον/την έφηβό/ή σας για το πώς θα χειρίζεστε θέματα όπως:

  • Παρακολούθηση τηλεφώνου ή συσκευών
  • Κοινοποίηση τοποθεσίας
  • Έλεγχος δωματίου

Ο στόχος είναι να σεβόμαστε την ιδιωτικότητα του παιδιού, αλλά ταυτόχρονα να διασφαλίζουμε την ασφάλειά του.

Επανεξετάστε και διορθώστε

Δεν θα τα πείτε όλα τέλεια. Αν υπερβάλετε ή κρίνετε, ξαναπιάστε το θέμα από την αρχή:

«Χτες φάνηκα αυστηρός/ή. Συγγνώμη. Θέλω να σε βοηθάω, όχι να σε φέρνω σε δύσκολη θέση. Μπορούμε να ξαναπροσπαθήσουμε;»

Αν οι έφηβοι διαφωνούν με τους οικογενειακούς κανόνες, ορίστε ξεκάθαρα πού μπορείτε να είστε ευέλικτοι και πού όχι:

«Μπορώ να είμαι ευέλικτος/η με την ώρα επιστροφής αν ξέρω πού θα είσαι. Δεν μπορώ να είμαι ευέλικτος/η με τη συγκατάθεση και την ασφάλεια.»

Οι ανοιχτές συζητήσεις δεν μεταφέρουν μόνο πληροφορίες. Μαθαίνουν στον έφηβο πώς να σκέφτεται στις «γκρίζες ζώνες», να ζητά ό,τι χρειάζεται και να προστατεύει την ευημερία του. Δείχνουν επίσης ότι το σπίτι σας ένα είναι ασφαλές μέρος και για τα δύσκολα θέματα. Η εμπιστοσύνη αυτή είναι ανεκτίμητη.

Δημιουργήστε μια ρουτίνα, όπως σύντομες συζητήσεις στο αυτοκίνητο. Χρησιμοποιήστε την πραγματική ζωή ως αφορμή: μια σκηνή στην τηλεόραση, ένα περιστατικό στο λεωφορείο κ.λπ. Κάθε επαφή σας στέλνει το ίδιο μήνυμα στο παιδί: «Σ’ αγαπώ. Είμαι εδώ. Μπορείς να μου πεις την αλήθεια.»