Νέα αποκαλυπτική βρετανική μελέτη εξετάζει πώς ο χρόνος μπροστά στις οθόνες των συσκευών επηρεάζει τα βρέφη και τις οικογένειές τους κατά τις πρώτες 1001 ημέρες της ζωής τους.
Διαβάστε επίσης: Παιδιά: Πώς τα παραμύθια με θέμα την επιστήμη ενισχύουν την επιμονή τους;
Οι οθόνες αποτελούν πλέον ένα πανταχού παρόν και καθημερινό στοιχείο της σύγχρονης οικογενειακής ζωής. Ωστόσο, μεγάλο μέρος της έρευνας για τις επιπτώσεις της παρατεταμένης χρήσης οθονών επικεντρώνεται σε μεγαλύτερα παιδιά και εφήβους.
Παραμένει ένα σημαντικό κενό γνώσης σχετικά με το πώς η ψηφιακή έκθεση επηρεάζει τα βρέφη κατά την πιο πρώιμη και ευαίσθητη περίοδο ανάπτυξης του εγκεφάλου τους. Η νέα έρευνα στοχεύει να καλύψει αυτό το κενό και να προσφέρει καθοδήγηση στους γονείς.
Στα αρχικά στάδια της έρευνας, η ομάδα των ερευνητών στην οποία συμμετέχουν ειδικοί στην ψυχολογία, τα μέσα και την επικοινωνία, τη δυναμική της οικογένειας και του πολιτισμού εξετάζει παγκόσμια δεδομένα σχετικά με το πώς η χρήση οθονών επηρεάζει τη σωματική, ψυχολογική, σχεσιακή και γνωστική ανάπτυξη των βρεφών, καθώς και τις επιπτώσεις στις οικογένειες γενικότερα.
Κατανοώντας τι είναι ήδη γνωστό, η ομάδα των επιστημόνων στοχέυει να εντοπίσει ποια επιπλέον έρευνα απαιτείται, ώστε να διαμορφωθούν τεκμηριωμένες οδηγίες ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.
Έχουν οι οθόνες και οφέλη για τα μωρά;
Οι γονείς συχνά αναρωτιούνται αν ο χρόνος μπροστά σε μια οθόνη κάνει καλό ή κακό στα μωρά τους. Η αλήθεια είναι πως, παρότι οι οθόνες δεν πρέπει να αντικαθιστούν τις πραγματικές εμπειρίες και την προσωπική αλληλεπίδραση, τα μωρά πράγματι γοητεύονται από τα χρώματα, τους ήχους και την κίνηση των βίντεο.
Όταν χρησιμοποιούνται με μέτρο και με τη σωστή πρόθεση, μικρές δόσεις κατάλληλου περιεχομένου μπορούν να μετατραπούν σε στιγμές σύνδεσης, μάθησης και χαράς -ιδιαίτερα όταν οι γονείς παρακολουθούν μαζί με το παιδί, σχολιάζουν, γελούν και αλληλεπιδρούν.
Παιδιά και υπερευαισθησία
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο JAMA Paediatrics διαπίστωσε ότι η χρήση οθονών από νήπια συνδέεται με άτυπη αισθητηριακή επεξεργασία. Σκεφτείτε τις κλασικές πέντε αισθήσεις: όραση, ακοή, όσφρηση, γεύση και αφή. Ο εγκέφαλός μας λαμβάνει πληροφορίες μέσω αυτών των αισθητηριακών καναλιών και προσπαθεί να τις ερμηνεύσει.
Αυτή είναι η αισθητηριακή επεξεργασία είναι ο λόγος για τον οποίο απομακρυνόμαστε από μια καυτή εστία ή πλησιάζουμε κάποιον για να ακούσουμε τι ψιθυρίζει. Η αισθητηριακή επεξεργασία επομένως περιλαμβάνει τη σύνδεση των πληροφοριών που λαμβάνονται μέσω των αισθητηριακών συστημάτων του σώματος, προκειμένου να αντιληφθούμε και να κατανοήσουμε τον κόσμο γύρω μας. Έτσι, η εμπειρία δεν μένει απλώς στην παθητική θέαση, αλλά γίνεται μια ευκαιρία επικοινωνίας και ανάπτυξης.
Ένα παιδί που καταναλώνει πολύ χρόνο σε οθόνες μπορεί, σύμφωνα με τους επιστήμονες, να εμφανίσει υπερευαισθησία, να νιώθει, να αντιδρά ή να καταλαβαίνει τα ερεθίσματα πιο έντονα, πιο αδύναμα ή με ασυνήθιστο τρόπο.
Να δίνουμε το παράδειγμα με τις οθόνες
Οι ειδικοί τονίζουν πως αν δεν θέλουμε τα παιδιά μας, όσο μεγαλώνουν, να κοιτάζουν το κινητό στο τραπέζι, τότε δεν πρέπει να το κάνουμε και εμείς. Φυσικά, δεν είναι εύκολο για τους γονείς να αποσυνδεθούν, αφού πολλές καθημερινές υποχρεώσεις, όπως ψώνια, ραντεβού γιατρού ή λογαριασμοί, γίνονται πλέον online. Όμως, το να έχουμε μέτρο είναι ένας τρόπος να δείχνουμε στα παιδιά ποιες είναι οι υγιείς ψηφιακές συνήθειες.
