Η Γενιά Alpha είναι η μεγαλύτερη γενιά που υπήρξε ποτέ. Αριθμεί περίπου δύο δισεκατομμύρια παιδιά και περιλαμβάνει όσα είναι σήμερα έως και 15 ετών, δηλαδή όσα γεννήθηκαν μεταξύ 2010 και 2025.
Διαβάστε επίσης: Κουρασμένοι γονείς: Μπορούμε να διασκεδάσουμε με τα παιδιά;
Η Γενιά Alpha είναι μία ψηφιακή γενιά
Σύμφωνα με έρευνα που έχει δημοσιευτεί στο επιστημονικό περιοδικό European Journal of Contemporary Education, πρόκειται για την πρώτη πλήρως ψηφιακή γενιά, με πολλά παιδιά που ανήκουν σε αυτή να εμφανίζουν ήδη πρωτοφανή επίπεδα ψηφιακών ικανοτήτων. Προβλέπεται, μάλιστα, ότι θα γίνει η πιο μορφωμένη γενιά στην ιστορία. Παγκοσμίως, το 90% των παιδιών που την απαρτίζουν αναμένεται να ολοκληρώσει τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, σε σύγκριση με το 80% της Gen Z.
Ωστόσο, τα παιδιά της Gen Alpha κληρονομούν έναν κόσμο όλο και πιο αβέβαιο, με παγκόσμιες αναταράξεις, στεγαστική κρίση και κλιματική αλλαγή. Η αλλαγή είναι τόσο ριζική σε σχέση με το παρελθόν, ώστε η γενιά αυτή πήρε το όνομά της από το πρώτο γράμμα του ελληνικού αλφαβήτου, σε αντίθεση με τις Gen X, Y και Z, των οποίων τα ονόματα προέρχονται από το λατινικό αλφάβητο.
Οι ψυχολόγοι αναρωτιούνται τι σημαίνει αυτός ο νέος κόσμος για την ψυχολογική ανάπτυξη της Gen Alpha. Πώς μπορεί να επηρεάσει τις εμπειρίες, τα ενδιαφέροντα και τις αξίες της;
Ο ρόλος των γονιών: οι Millennials (Gen Y)
Ένα καλό σημείο εκκίνησης είναι οι γονείς αυτών των παιδιών, που ανήκουν συνήθως στους Millennials, δηλαδή οι σημερινοί τριαντάρηδες και σαραντάρηδες. Από αυτούς, η Gen Alpha κληρονομεί αξίες όπως η συμπερίληψη, η προσαρμοστικότητα και η ψηφιακή αυτοπεποίθηση, αλλά και την τάση -σε ορισμένα περιβάλλοντα- να απομονώνονται ή να «ακυρώνουν» ανθρώπους των οποίων τα λόγια ή οι πράξεις θεωρούνται προσβλητικά.
Οι Millennials αναφέρουν επίσης χειρότερη ψυχική υγεία σε σχέση με προηγούμενες γενιές και, σε πολλές δυτικές χώρες, αντιμετωπίζουν πιο δύσκολες οικονομικές συνθήκες. Η αντιμετώπιση αυτών των δυσκολιών μπορεί να σημαίνει ότι οι Millennial γονείς είναι σε μοναδική θέση να καλλιεργήσουν την ανθεκτικότητα των παιδιών τους.
Ενθαρρυντικό είναι ότι οι μπαμπάδες αυτής της γενιάς δείχνουν πρωτοφανή εμπλοκή στη γονεϊκότητα, αμφισβητώντας στερεότυπα φύλου. Από την άλλη πλευρά, περιλαμβάνει γονείς που βιώνουν έντονο στρες, που συχνά τους δυσκολεύει στην καθημερινότητα, ενώ τα παιδιά τους μπορεί να εμφανίσουν συμπεριφορικά προβλήματα, όπως για παράδειγμα επιθετικότητα, καθώς και συναισθηματικές δυσκολίες, όπως κοινωνική απόσυρση και άγχος.
Τεχνολογία και γονεϊκότητα
Η τεχνολογία έχει φέρει πρόσθετες προκλήσεις, καθώς οι Millennials έχουν υιοθετήσει ευρέως τις προσωπικές συσκευές, ενώ πολλοί από αυτούς έχουν εθιστεί στη χρήση τους.
Οι ψηφιακές αποσπάσεις δυσκολεύουν τη γονεϊκότητα. Αυτή η «τεχνοπαρέμβαση» συνδέεται επίσης με προβλήματα συμπεριφοράς στα παιδιά, με πιθανές μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Τι είναι το «sharenting»;
Ένα επιπλέον ζήτημα είναι το «sharenting», για το οποίο γίνεται λόγος σε σχετική μελέτη δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Child Maltreatment. Αυτό είναι η υπερβολική ή ακατάλληλη κοινοποίηση φωτογραφιών και βίντεο των παιδιών από τους γονείς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Λείπουν ακόμη επαρκή δεδομένα για την έκταση και τον αντίκτυπό του, γεγονός που καθιστά επιτακτική την επιστημονική διερεύνηση των κινδύνων.
Παρά τα παραπάνω, οι δυσκολίες των Millennials με την τεχνολογία ίσως τους βοηθούν να καθοδηγήσουν καλύτερα τα παιδιά τους σε θέματα χρόνου οθόνης και μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Παράλληλα, έχουν πρόσβαση σε πληθώρα πληροφοριών, καθώς και σε online κοινότητες που μπορούν να μειώσουν το άγχος και την απομόνωση.