Το να ξυπνά ένα παιδί (μωρό ή ένα νήπιο) μέσα στη νύχτα κλαίγοντας έντονα είναι από τις πιο αγχωτικές εμπειρίες για έναν γονιό.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, αυτό το νυχτερινό ξέσπασμα δεν είναι σημάδι σοβαρού προβλήματος, αλλά μέρος της φυσιολογικής ανάπτυξης του παιδιού και του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος μαθαίνει να κοιμάται.
Διαβάστε επίσης: Ενεργητικά μωρά, ενεργητικά μυαλά: Πώς να υποστηρίξετε τον τρόπο που μαθαίνουν;
Είναι ένα προσωρινό στάδιο που περνά καθώς ωριμάζει το νευρικό σύστημα του παιδιού.
Ο ύπνος δεν είναι ποτέ «βαθιά σιωπή»
Ο ύπνος των βρεφών και των μικρών παιδιών διαφέρει σημαντικά από εκείνον των ενηλίκων. Ο εγκέφαλός τους περνά συχνότερα από φάσεις ελαφριού ύπνου, ενώ ξυπνούν πολλές φορές μέσα στη νύχτα, ακόμη κι αν αυτό δεν γίνεται πάντα αντιληπτό.
Όταν όμως κάτι διαταράξει αυτή τη μετάβαση –σωματική ενόχληση, άγχος, πόνος ή έντονη εγκεφαλική δραστηριότητα– το ξύπνημα μπορεί να συνοδευτεί από έντονο κλάμα ή πανικό.
Γιατί ξυπνούν τα μωρά κλαίγοντας
Στα βρέφη, οι πιο συχνές αιτίες νυχτερινού κλάματος είναι σωματικές και απολύτως φυσιολογικές:
-
Πείνα, ειδικά στους πρώτους μήνες ζωής, καθώς το στομάχι τους είναι μικρό.
-
Αέρια ή δυσφορία στο πεπτικό, που προκαλούν έντονη ενόχληση.
-
Οδοντοφυΐα, η οποία μπορεί να ξεκινήσει ήδη από τους 3–4 μήνες.
-
Ήπια ασθένεια, όπως ένα κρυολόγημα ή μια ωτίτιδα, που γίνεται πιο έντονα αισθητή τη νύχτα.
-
Παλινδρόμηση ή αλλαγές στον ύπνο, γνωστές ως sleep regressions, που συχνά συνδέονται με αναπτυξιακά άλματα.
Καθώς το μωρό μεγαλώνει, γίνεται πιο ευαίσθητο στο περιβάλλον του. Φως, θόρυβος ή αλλαγές στη ρουτίνα μπορούν να κάνουν τον ύπνο πιο εύθραυστο.
Και τι αλλάζει στα νήπια;
Στα νήπια, εκτός από τους παραπάνω λόγους, μπαίνουν στο παιχνίδι και οι ψυχολογικοί παράγοντες. Η φαντασία αναπτύσσεται, η αίσθηση του «εγώ» ισχυροποιείται και το παιδί αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον αποχωρισμό.
-
Εφιάλτες μπορούν να τα ξυπνήσουν τρομαγμένα, αναζητώντας ασφάλεια.
-
Άγχος αποχωρισμού, που κορυφώνεται μεταξύ 15 και 18 μηνών, μπορεί να εκδηλωθεί έντονα τη νύχτα.
-
Οδοντοφυΐα και ασθένεια συνεχίζουν να παίζουν ρόλο και σε αυτή την ηλικία.
Τι χρειάζεται πραγματικά εκείνη τη στιγμή το παιδί;
Όταν ένα παιδί ξυπνά κλαίγοντας, ο στόχος δεν είναι να «διορθωθεί» ο ύπνος μέσα σε μία νύχτα, αλλά να νιώσει ασφάλεια.
Η επιστημονική σύσταση είναι απλή:
-
Ήρεμη παρουσία, χωρίς έντονα ερεθίσματα.
-
Χαμηλό φως και λίγα λόγια, ώστε ο εγκέφαλος να μη «ξυπνήσει» πλήρως.
-
Σταθερή ρουτίνα, που επαναλαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο κάθε βράδυ.
Στους νυχτερινούς τρόμους, μάλιστα, δεν συνιστάται το ξύπνημα του παιδιού. Αρκεί να παραμείνει ασφαλές μέχρι να περάσει το επεισόδιο.
Ο παράγοντας που συχνά υποτιμάται: η κούραση
Παραδόξως, τα παιδιά που δεν κοιμούνται αρκετά μέσα στην ημέρα είναι πιο πιθανό να ξυπνούν τη νύχτα. Η υπερκόπωση δυσκολεύει τον εγκέφαλο να περάσει ομαλά από τον έναν κύκλο ύπνου στον άλλο.
Η συνέπεια στα ωράρια ύπνου και οι επαρκείς μεσημεριανοί ύπνοι δεν είναι «πολυτέλεια», αλλά βασικό εργαλείο για πιο ήρεμες νύχτες.