Τα δεδομένα για τον χρόνο που περνούν οι έφηβοι μπροστά σε οθόνες ενισχύουν τις ανησυχίες ότι πζούμε σε μία εποχή που της λείπει η ουσιαστική σύνδεση. Οι έφηβοι περνούν περίπου 7 ώρες και 22 λεπτά την ημέρα μπροστά σε οθόνες, συμπεριλαμβανομένης της μη σχολικής χρήσης διαδικτύου, της ροής βίντεο, των παιχνιδιών και των social media, σύμφωνα με αμερικανική έρευνα.
Διαβάστε επίσης: Υγιεινές συνήθειες: Βοηθάμε τα παιδιά να τις υιοθετήσουν
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι αυτό ισοδυναμεί με μια… δουλειά πλήρους απασχόλησης. Καθώς οι γονείς συνειδητοποιούν αυτά τα στοιχεία, πολλοί αναρωτιούνται πώς μπορούν να διαχειριστούν καλύτερα τη διαδικτυακή δραστηριότητα των παιδιών τους. Για να απαντήσουμε, πρέπει να κατανοήσουμε τις βαθύτερες ανάγκες που προσπαθούν να καλύψουν οι οθόνες και τα social media.
Η σύνδεση και η κρίση της εποχής
Ζούμε μια κρίση σύνδεσης, παρά την ψευδαίσθηση της ευτυχίας και των «likes» που υπόσχονται οι ασταμάτητες ροές περιεχομένου. Η αύξηση της μοναξιάς, του άγχους, των εξαρτήσεων και άλλων δυσκολιών ψυχικής υγείας αντικατοπτρίζει αυτή τη λαχτάρα για σύνδεση. Μια πιθανή λύση είναι η ενσωμάτωση σκόπιμων, χωρίς οθόνες, δραστηριοτήτων δεσμού στην καθημερινότητα μιας οικογένειας.
Στιγμών, που οι ρυθμοί πέφτουν, οι οικογένειες συγκεντρώνονται, μιλούν, γελούν, παίζουν, μαγειρεύουν, ξεκουράζονται και, τελικά, ξανασυνδέονται. Αυτές είναι που μας θυμίζουν ότι η σύνδεση εκτός οθονών είναι εφικτή και καλοδεχούμενη από παιδιά κάθε ηλικίας.
Τελετουργικά για σύνδεση
Τα τελετουργικά σύνδεσης είναι σκόπιμες πρακτικές που βοηθούν τα μέλη της οικογένειας να νιώθουν ότι τα βλέπουν, τα εκτιμούν και είναι συναισθηματικά κοντά. Ενισχύουν την οικογενειακή ταυτότητα, την προβλεψιμότητα και τη συνοχή. Σε περιόδους στρες, μειώνουν το άγχος και ενώνουν την οικογένεια, ενισχύοντας την προσοχή και προσφέροντας συναισθηματική ασφάλεια.
Οι επιστήμονες έχουν διαπιστώσει ότι όταν οι καθημερινές δραστηριότητες αποκτούν τελετουργικό χαρακτήρα, οι άνθρωποι βιώνουν περισσότερο νόημα και ικανοποίηση.
Αν είστε γονείς, μπορείτε να νιώσετε χαρά απλώς προσεγγίζοντας τα συνηθισμένα με ζεστασιά και συμμετοχή. Για παράδειγμα, το βραδινό μπάνιο ενός νηπίου μπορεί να μοιάζει αγχωτικό ή, αν μετατραπεί σε χρόνο ιστοριών, γέλιου και παιχνιδιού, να γίνει ένα αναμενόμενο τελετουργικό που ενισχύει τον δεσμό γονέα-παιδιού.
Πώς, λοιπόν, μπορούν οι οικογένειες να διατηρήσουν τέτοιου είδους τελετουργικά όλο τον χρόνο, ώστε να καλλιεργούν τη σύνδεση και να μειώνουν την εξάρτηση από τις οθόνες;
Παρακάτω ακολουθούν έξι απλά τελετουργικά σύνδεσης. Κρατήστε τα θετικά, σταθερά και με σαφή χρονικά όρια. Μακριά οι οθόνες. Προσκαλέστε τα παιδιά να βοηθήσουν στον σχεδιασμό και να αναλάβουν ρόλους – η ενδυνάμωση αυξάνει τη συμμετοχή.
1. Δημιουργήστε ένα μοναδικό οικογενειακό τελετουργικό δείπνου
Αν απολαύσατε το μαγείρεμα ή το ψήσιμο στις γιορτές, κάντε το τακτικό γεγονός. Σχεδιάστε δείπνα με πολιτισμικό ή ιστορικό θέμα και καλέστε όλους να συμβάλουν με διακόσμηση, φαγητό ή λίστες μουσικής.
2. Κάντε τη βραδιά παιχνιδιών σταθερό τελετουργικό για σύνδεση
Ορίστε μία βραδιά την εβδομάδα. Εναλλάσσεται ο «συντονιστής παιχνιδιού». Στήστε έναν χώρο για σνακ ή μεταμορφώστε ένα δωμάτιο. Ή δημιουργήστε το δικό σας καραόκε καφέ.
3. Η σύνδεση μπορεί να έρθει μέσα από τη χαλάτωση μίας χειροτεχνίας ή ενός παζλ
Μετά το δείπνο, δουλέψτε όλοι μαζί σε ένα συνεχιζόμενο ομαδικό έργο. Πριν τον ύπνο, κάθε μέλος τοποθετεί ένα κομμάτι παζλ.
4. Ξεκινήστε μια οικογενειακή λέσχη βιβλίου
Μοιραστείτε τι διαβάζετε ή ένα απόσπασμα που σας ενέπνευσε. Επιλέξτε ένα θέμα για βιβλία (π.χ. έναν τόπο που θέλετε να επισκεφθείτε ή μία εποχή). Αφήστε τα παιδιά να διαλέξουν όνομα για τη λέσχη.
5. Συνεχίστε πράξεις τις προσφοράς όλο τον χρόνο
Αν συμμετείχατε σε δράσεις προσφοράς ή εθελοντισμού στις γιορτές, συνεχίστε τις τακτικά. Αφήστε τα παιδιά να επιλέγουν τα έργα και αφιερώστε χρόνο για αναστοχασμό.
6. Δημιουργήστε ένα καθημερινό τελετουργικό ευγνωμοσύνης
Κάθε μέλος εκφράζει την ευγνωμοσύνη του καθημερινά για κάτι. Στολίστε ένα «δέντρο ευγνωμοσύνης» με κορδέλες. Με τον χρόνο, το δέντρο «μεγαλώνει», όπως και όσα εκτιμά η οικογένεια.
Πώς μεγαλώνει η σύνδεση;
Η σύνδεση μεγαλώνει με σταθερή συναισθηματική παρουσία. Οι κανόνες για τις οθόνες είναι σημαντικοί, αλλά οι δεσμοί δυναμώνουν περισσότερο όταν επενδύουμε σε χαρούμενες και στοχαστικές στιγμές. Η απόδοση αυτής της επένδυσης είναι βαθιά. Τα τελετουργικά σύνδεσης μάς θυμίζουν ότι ανήκουμε μεν στον εαυτό μας, αλλά ανήκουμε και ο ένας στον άλλον και ότι το ανήκειν είναι πολύ σημαντικό για την ευημερία μας.