Τα βιντεοπαιχνίδια είναι παντού, στο σπίτι, στις συζητήσεις των παιδιών ανεξαρτήτου ηλικίας, στις διακοπές. Για πολλούς γονείς αποτελούν πηγή ανησυχίας, καθώς αναρωτιούνται αν επηρεάζουν τη συμπεριφορά, αν κάνουν τα παιδιά πιο νευρικά ή επιθετικά, ποιους κινδύνους κρύβουν στο διαδίκτυο; Η απάντηση δεν είναι «ναι» ή «όχι». Όπως συμβαίνει με τα περισσότερα πράγματα στην ανατροφή ενός παιδιού, η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση και εξαρτάται από αρκετούς παράγοντες.
Διαβάστε επίσης: Ανατροφή εφήβων: Ένα συναρπαστικό αλλά και απαιτητικό ταξίδι
Γιατί τα βιντεοπαιχνίδια είναι τόσο ελκυστικά στα αγόρια;
Για πολλά αγόρια, τα βιντεοπαιχνίδια είναι το σύγχρονο «παιχνίδι της γειτονιάς». Εκεί ανταγωνίζονται, συνεργάζονται, γελούν και δημιουργούν φιλίες. Ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου ο ελεύθερος χρόνος και το παιχνίδι έξω μειώνονται, τα παιχνίδια λειτουργούν ως χώρος κοινωνικής σύνδεσης.
Έρευνες αναφέρουν ότι πολλά παιδιά αποκτούν φίλους μέσα από το gaming, ειδικά όσα δυσκολεύονται να κοινωνικοποιηθούν εύκολα εκτός οθόνης. Τα συνεργατικά παιχνίδια προσφέρουν κοινό στόχο για τη νίκη, επικοινωνία και αίσθηση «ανήκειν».
Τα πιθανά οφέλη: όχι μόνο διασκέδαση
Δεν είναι όλα τα βιντεοπαιχνίδια ίδια. Ορισμένα μπορούν να ενισχύσουν:
- την επίλυση προβλημάτων
- τη δημιουργικότητα
- την προσοχή και τη συγκέντρωση
- τις ικανότητες του εγκεφάλου να κατανοεί, να αναλύει και να διαχειρίζεται τον χώρο.
Παιχνίδια κατασκευής ή στρατηγικής, επιτρέπουν στα παιδιά να πειραματιστούν, να σχεδιάσουν και να «χτίσουν» ιδέες. Όταν το gaming γίνεται με μέτρο, μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά στη μάθηση και όχι ανταγωνιστικά.
Το μέτρο κάνει τη διαφορά
Οι ειδικοί συμφωνούν σε ένα βασικό σημείο: το πρόβλημα δεν είναι τα βιντεοπαιχνίδια, αλλά η υπερβολή.
Τα οφέλη εμφανίζονται όταν το gaming αποτελεί μέρος μιας ισορροπημένης καθημερινότητας που περιλαμβάνει:
- επαρκή ύπνο
- σχολικές υποχρεώσεις
- σωματική δραστηριότητα
- οικογενειακό χρόνο
- παιχνίδι εκτός οθόνης
Πολλοί γονείς εφαρμόζουν απλούς κανόνες: περιορισμένο χρόνο παιχνιδιού, συγκεκριμένες ημέρες ή αφού έχουν ολοκληρώσει τα παιδιά τα διαβάσματά τους. Όταν τα όρια είναι ξεκάθαρα, μειώνονται και οι συγκρούσεις.
Οι πραγματικές ανησυχίες των γονέων
Παρά τα θετικά, υπάρχουν σοβαροί λόγοι που οι γονείς ανησυχούν – και όχι άδικα. Πολλά παιχνίδια είναι σχεδιασμένα να κρατούν το παιδί «κολλημένο», με συνεχείς ανταμοιβές και στόχους. Τα παιδιά δυσκολεύονται να “ξεκολλήσουν” χωρίς καθοδήγηση.
Επίσης, σε online παιχνίδια, τα παιδιά μπορεί να έρθουν σε επαφή με ακατάλληλη γλώσσα, βίαιες συμπεριφορές ή ακόμη και άγνωστους ενήλικες. Οι γονικοί έλεγχοι βοηθούν, αλλά δεν αντικαθιστούν την τακτική επίβλεψη και την ουσιαστική συζήτηση.
Το πιο σημαντικό δεν είναι μόνο τι παίζει το παιδί, αλλά πώς και με ποιον. Όταν οι γονείς:
- γνωρίζουν τα παιχνίδια
- συζητούν το περιεχόμενο
- παίζουν περιστασιακά μαζί με το παιδί
- δίνουν το παράδειγμα με τη δική τους χρήση οθονών
τότε το gaming γίνεται αφορμή για σύνδεση και όχι απομόνωση.