Τα παιδιά βιώνουν συνεχείς μεταβάσεις στη ζωή τους. Κάποιες είναι μικρές ενώ άλλες είναι πιο έντονες και πιο συναισθηματικές. Όπως και να έχει, οι μεταβάσεις είναι συνήθως πολύ δύσκολες για τα μικρά παιδιά. Πώς μπορούμε να τα υποστηρίξουμε όταν η αλλαγή φαίνεται υπερβολικά πιεστική;
Αυτό που κάνει τις μεταβάσεις δύσκολες δεν είναι πάντα η ίδια η αλλαγή, αλλά η αβεβαιότητα που τη συνοδεύει. Όταν οι ρουτίνες αλλάζουν, τα παιδιά μπορεί να μην νιώθουν σίγουρα σχετικά με το τι αναμένεται από αυτά, πώς θα νιώσουν και αν μπορούν να εμπιστευτούν τους γύρω τους ώστε να τα βοηθήσουν να διαχειριστούν ό,τι έρχεται στη συνέχεια.
Διαβάστε επίσης: Πώς βοηθάμε το παιδί να αναγνωρίζει τα συναισθήματά του;
Το καλύτερο αντίδοτο στις δύσκολες μεταβάσεις, όπως για παράδειγμα αυτή της έναρξης του σχολείου, είναι η σταθερότητα, ιδιαίτερα η συναισθηματική και διαπροσωπική. Τα παιδιά έχουν ανάγκη να γνωρίζουν ότι οι ενήλικες που τα φροντίζουν παραμένουν παρόντες, προβλέψιμοι και συναισθηματικά διαθέσιμοι.
Κανένας γονιός δεν μπορεί να προλάβει όλα τα πιθανά προβλήματα ή να διώξει το άγχος από τη ζωή του παιδιού του. Άλλωστε, το λίγο άγχος είναι στην πραγματικότητα ένα φυσιολογικό και αναγκαίο κομμάτι της ανάπτυξης. Όταν τα παιδιά υποστηρίζονται από ενήλικες που τα φροντίζουν, υπάρχει ένα υγιές άγχος, το οποίο βοηθά στην καλλιέργεια της ανθεκτικότητας. Στην πραγματικότητα, μελέτες δείχνουν ότι τα ήπια επίπεδα άγχους μπορούν ακόμη να οδηγήσουν και σε καλύτερη απόδοση.
Οι αναπτυξιακοί ψυχολόγοι τονίζουν ότι η ισχυρή σύνδεση με έναν συναισθηματικά παρόντα γονέα ή φροντιστή και η καθιέρωση συγκεκριμένων οικογενειακών συνηθειών παρέχουν σταθερότητα και συνέπεια στα παιδιά, ακόμα και μπροστά στο άγνωστο.
Άλλος ένας τρόπος για να υποστηρίξουμε τα παιδιά είναι να επαναπλαισιώσουμε τις μεταβάσεις ως ευκαιρίες για σύνδεση. Το να εξοικειώσουμε το παιδί με τα συναισθήματα και να εκφράσουμε ενσυναίσθηση, του επιτρέπει να δημιουργήσει μια ψυχολογική απόσταση από την ένταση του συναισθήματος. Όταν οι γονείς εκφράζουν κατανόηση ή μοιράζονται προσωπικές εμπειρίες, εκτός του ότι καταπραΰνουν την ανησυχία, διευκολύνουν και την αυτορύθμιση.
Ακόμα μία αποτελεσματική στρατηγική όταν αντιμετωπίζουμε μεταβάσεις είναι να βοηθήσουμε το παιδί να ανακαλέσει και να σκεφτεί τα εργαλεία που ήδη διαθέτει. Εντοπίστε προηγούμενες δύσκολες καταστάσεις και το πώς καταφέρατε όλοι μαζί να τις αντιμετωπίσετε. Πρόκειται για ένα εσωτερικό «κουτί εργαλείων» που κάνει το παιδί να αισθάνεται έτοιμο να χρησιμοποιήσει τις δυνάμεις του απέναντι σε νέες προκλήσεις. Μπορείτε να «προσθέσετε» εργαλεία στο κουτί του παιδιού επαναλαμβάνοντας τι μπορεί να κάνει σε καταστάσεις που μπορεί να βρει δύσκολες, όπως το να ζητήσει βοήθεια από τον δάσκαλο. Αυτό ενισχύει την αυτοπεποίθηση και τις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων.
Τέλος, καθιερώστε κάποιες ρουτίνες που παραμένουν σταθερές κατά τη διάρκεια των αλλαγών. Ένας ιδιαίτερος αποχαιρετισμός, όπως ένα τραγούδι που τραγουδάτε μαζί όταν λέτε «αντίο» κάθε πρωί, προσφέρουν παρηγοριά και προβλεψιμότητα. Η διατήρηση ρουτινών στο σπίτι, όπως τα κοινά γεύματα ή οι συνήθειες του ύπνου, προστατεύουν, όπως αναφέρθηκε, τα παιδιά από το υπερβολικό άγχος κατά τη διάρκεια των μεταβάσεων. Τέτοιου είδους συνήθειες ενισχύουν την ανθεκτικότητα της οικογένειας σε δύσκολες καταστάσεις. Χαρακτηριστικά, οι οικογένειες που κατάφεραν να τις διατηρήσουν κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, παρουσίασαν υψηλότερα επίπεδα ευημερίας, σύμφωνα με έρευνα.
Αλλαγή: Κάθε μέρα γινόμαστε και πιο δυνατοί…
Οι γονείς δεν χρειάζεται να έχουν όλες τις απαντήσεις. Το να είναι παρόντες, αρκεί.
Θυμηθείτε ότι κάθε μέρα είναι μια ευκαιρία να χτίσετε μια πιο ανθεκτική οικογένεια μαζί και ότι πολλές φορές, αρκεί απλά μια αγκαλιά ή ένα χαμόγελό μας για να καταφέρουν να αντιμετωπίσουν τα παιδιά μας την όποια αλλαγή.