Τα σύγχρονα σπίτια με μικρά παιδιά συχνά μοιάζουν με χώρους μόνιμης έκθεσης παιχνιδιών. Παιχνίδια στο σαλόνι, στο παιδικό δωμάτιο, στην κουζίνα, στο αυτοκίνητο. Αν και η αφθονία παιχνιδιών συνδέεται συχνά με φροντίδα και αγάπη, η επιστημονική έρευνα δείχνει ότι η υπερπροσφορά ερεθισμάτων μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιδιώκουν οι γονείς.
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Infant Behavior and Development έδειξε ότι νήπια που είχαν στη διάθεσή τους λιγότερα παιχνίδια παρουσίασαν μεγαλύτερη διάρκεια συγκέντρωσης, πιο δημιουργικό παιχνίδι και βαθύτερη ενασχόληση με κάθε αντικείμενο. Όταν τα παιδιά εκτίθενται σε πολλά παιχνίδια ταυτόχρονα, ο εγκέφαλός τους δυσκολεύεται να επιλέξει, με αποτέλεσμα να «πηδούν» από το ένα στο άλλο χωρίς ουσιαστικό παιχνίδι.
Διαβάστε επίσης: Τα 20 δευτερόλεπτα που μπορούν να βελτιώσουν τη μέρα σας
Αυτό δεν αποτελεί ένδειξη ανίας ή έλλειψης ενδιαφέροντος. Είναι φυσική συνέπεια της γνωστικής υπερφόρτωσης.
Το decluttering ως εργαλείο ανάπτυξης
Το ελεύθερο, μη καθοδηγούμενο παιχνίδι αποτελεί βασικό πυλώνα της γνωστικής, συναισθηματικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Μέσα από αυτό, το παιδί:
-
μαθαίνει να παίρνει πρωτοβουλίες
-
αναπτύσσει φαντασία και επίλυση προβλημάτων
-
εξασκεί αυτορρύθμιση και επιμονή
Η μείωση των παιχνιδιών:
-
διευκολύνει τη συγκέντρωση του παιδιού
-
ενισχύει την ανεξάρτητη απασχόληση
-
μειώνει τα ξεσπάσματα που σχετίζονται με υπερδιέγερση
-
κάνει τον χώρο πιο προβλέψιμο και ασφαλή
-
μειώνει το καθημερινό άγχος των γονιών γύρω από την ακαταστασία
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα παιδιά λειτουργούν καλύτερα σε περιβάλλοντα με δομή και σαφή όρια, ακόμη και στο παιχνίδι.
Πρακτικά βήματα για ένα λειτουργικό play space
Το decluttering είναι η διαδικασία του ξεκαθαρίσματος και οργάνωσης ενός χώρου (σπιτιού, γραφείου) ή ακόμα και του μυαλού, με σκοπό την απαλλαγή από τα περιττά αντικείμενα, που πιάνουν χώρο, δημιουργούν άγχος και εμποδίζουν την λειτουργικότητα. Πώς θα το πετύχουμε αυτό;
1. Λιγότερα παιχνίδια, αλλά προσβάσιμα
Τα παιχνίδια πρέπει να είναι εύκολα προσβάσιμα και ορατά στο ύψος του παιδιού. Κλειστά κουτιά χωρίς οπτική επαφή συχνά οδηγούν σε αδιαφορία.
2. Ποιότητα αντί για ποσότητα
Ανοιχτού τύπου παιχνίδια (τουβλάκια, φιγούρες, κουζινικά, υλικά ζωγραφικής) προσφέρουν περισσότερες δυνατότητες από παιχνίδια με μία μόνο λειτουργία.
3. Περιορισμένες επιλογές κάθε φορά
Η ύπαρξη λίγων επιλογών βοηθά το παιδί να εμβαθύνει και να ολοκληρώσει το παιχνίδι του.
4. Οργάνωση με νόημα
Κάθε παιχνίδι έχει τη θέση του. Αυτό ενισχύει την αίσθηση ασφάλειας και βοηθά το παιδί να συμμετέχει στο μάζεμα.
5. Ευελιξία, όχι τελειότητα
Δεν υπάρχει «σωστό» σύστημα για όλους. Αν η εναλλαγή παιχνιδιών (toy rotation) λειτουργεί, μπορεί να εφαρμοστεί.
Οι έρευνες στην αναπτυξιακή ψυχολογία συμφωνούν ότι το παιδί δεν χρειάζεται συνεχή εξωτερική ψυχαγωγία για να αναπτυχθεί, χρειάζεται χώρο, χρόνο και εμπιστοσύνη.
Ένα λιγότερο φορτωμένο σπίτι δεν σημαίνει λιγότερη φροντίδα. Σημαίνει ένα περιβάλλον που επιτρέπει στο παιδί να ανθίσει και στους γονείς να ανασάνουν.