Όλοι οι γονείς θέλουν να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους. Θέλουν να νιώθουν ικανά, να προσπαθούν, να χαίρονται με όσα καταφέρνουν. Το ερώτημα όμως είναι πώς το κάνουμε αυτό στην πράξη; Με λόγια; Με αυτοκόλλητα; Με δώρα; Και τελικά, τι είναι αυτό που βοηθά πραγματικά το παιδί να εξελιχθεί;
Διαβάστε επίσης: Quiet time: Ενισχύει τη δημιουργικότητα και την αυτονομία των παιδιών
Τα λόγια που δίνουν δύναμη στο παιδί
Ένα απλό «μπράβο» μπορεί να είναι πολύτιμο – αρκεί να μην είναι μηχανικό. Όταν τα λόγια μας περιγράφουν την προσπάθεια και όχι απλώς το αποτέλεσμα, το παιδί νιώθει ότι το βλέπουμε πραγματικά.
Φράσεις όπως:
- «Μου άρεσε που προσπάθησες, παρόλο που δυσκολεύτηκες»
- «Είδες πόσο χρόνο αφιέρωσες για να το πετύχεις;»
- «Τα κατάφερες γιατί δεν τα παράτησες»
βοηθούν το παιδί να συνδέσει την επιτυχία με την προσπάθεια και όχι με την ανάγκη να «αρέσει» στους άλλους.
Όταν το κίνητρο γίνεται… αντάλλαγμα
Τα δώρα, τα αυτοκόλλητα και οι ανταμοιβές δεν είναι απαραίτητα «κακά». Το πρόβλημα ξεκινά όταν το παιδί μαθαίνει να κάνει κάτι μόνο για να πάρει κάτι σε αντάλλαγμα.
Όταν κάθε καλή συμπεριφορά συνοδεύεται από υλικό όφελος, το μήνυμα που περνάει είναι: «Αξίζω μόνο όταν παίρνω κάτι». Έτσι, η εσωτερική ικανοποίηση – το «το έκανα γιατί ήθελα» – χάνεται σιγά σιγά.
Τι μαθαίνει τελικά το παιδί
Τα παιδιά που μεγαλώνουν με ενθάρρυνση μέσα από λόγια και σύνδεση:
- αναπτύσσουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση
- δεν φοβούνται τόσο το λάθος
- μαθαίνουν να προσπαθούν, όχι απλώς να πετυχαίνουν
Αντίθετα, όταν η έμφαση δίνεται μόνο στο αποτέλεσμα ή στην ανταμοιβή, το παιδί μπορεί να αποφεύγει τις δυσκολίες ή να απογοητεύεται εύκολα όταν δεν «κερδίζει».
Μικρές αλλαγές που κάνουν διαφορά
Δεν χρειάζεται να σταματήσετε να λέτε ένα σκέτο «μπράβο» ούτε βέβαια να αποφεύγετε κάθε μικρή επιβράβευση. Αυτό που βοηθά είναι η ισορροπία.
- Εκφραστείτε με περισσότερα λόγια και προσφέρετε λιγότερα υλικά ανταλλάγματα
- Επικεντρωθείτε στην προσπάθεια, όχι στην τελειότητα
- Δείξτε χαρά και ενδιαφέρον, όχι μόνο την έγκρισή σας
Το πιο σημαντικό «μπράβο»
Το πιο δυνατό μήνυμα που μπορείτε να στείλετε στο παιδί με την συμπεριφορά σας, δεν αφορά ούτε ένα δώρο ούτε μια λέξη. Είναι το: «Σε βλέπω. Σε ακούω. Είμαι εδώ για εσένα, είτε τα καταφέρεις είτε όχι».
Και αυτό είναι που, τελικά, βοηθά πραγματικά το παιδί να μεγαλώσει με σιγουριά και εσωτερική δύναμη.