Ως γονιός, το πιθανότερο είναι να έχεις βρεθεί κι εσύ στην ίδια θέση: τρέξιμο από το σχολείο στη δραστηριότητα, από τη δραστηριότητα στο γήπεδο, διάβασμα, φαγητό… και η ώρα έχει πάει ήδη 8 ή 9 το βράδυ. Και τότε γεννιέται το ερώτημα: πότε θα ξεκουραστούν πραγματικά τα παιδιά;
Η καθημερινότητα των οικογενειών σήμερα είναι γεμάτη με πολλές, πάρα πολλές δραστηριότητες— αλλά και γεμάτη πίεση. Το ζητούμενο δεν είναι να διαλέξουμε ανάμεσα στον ύπνο και τις δραστηριότητες, αλλά να βρούμε τη σωστή ισορροπία.
Διαβάστε επίσης: Περισσότερη ηρεμία στην οικογενειακή ζωή με αυτή την πρακτική
Γιατί ο ύπνος είναι μη «διαπραγματεύσιμος»
Ο ύπνος είναι βασική ανάγκη για όλους, πόσο μάλιστα για τα παιδιά, που βρίσκονται ακόμα σε στάδιο ανάπτυξης. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, το σώμα και ο εγκέφαλος των παιδιών αναπτύσσονται, ξεκουράζονται και επαναφορτίζονται.
Όταν τα παιδιά δεν κοιμούνται αρκετά, αυτό μπορεί να φανεί:
- στη συμπεριφορά τους (νευρικότητα, υπερκινητικότητα)
- στη συγκέντρωση και τη μάθηση
- στη συναισθηματική τους ισορροπία
- στη σχολική τους απόδοση
Κι όμως, πολλές φορές η έλλειψη ύπνου παρερμηνεύεται ως «κακή συμπεριφορά» ή «τεμπελιά».
Πόσο ύπνο χρειάζονται τελικά τα παιδιά;
Δεν υπάρχει ένας μαγικός αριθμός που να ισχύει για όλα τα παιδιά. Η ηλικία παίζει ρόλο, αλλά και το ίδιο το παιδί.
Γενικά, σύμφωνα με τους ειδικούς:
- Τα μικρότερα παιδιά του δημοτικού χρειάζονται περίπου 10–13 ώρες ύπνου
- Τα μεγαλύτερα παιδιά του δημοτικού χρειάζονται 9–12 ώρες
Το σημαντικό δεν είναι μόνο η ποσότητα, αλλά και η σταθερότητα. Ένα παιδί που κοιμάται κάθε βράδυ την ίδια ώρα ξεκουράζεται καλύτερα από ένα παιδί που δεν έχει σταθερό ωράριο και προσπαθεί να αναπληρώσει το Σαββατοκύριακο.
Δραστηριότητες: Ναι, αλλά με μέτρο
Οι δραστηριότητες είναι υπέροχες. Μαθαίνουν στα παιδιά συνεργασία, πειθαρχία, δημιουργικότητα και τους δίνουν χαρά. Όμως όταν γεμίζουν κάθε απόγευμα της εβδομάδας, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι εξάντληση — όχι ανάπτυξη.
Πριν πούμε «ναι» σε άλλη μία δραστηριότητα, αξίζει να αναρωτηθούμε:
- Θα έχει το παιδί χρόνο να ξεκουραστεί;
- Θα προλαβαίνει να φάει και να κοιμηθεί ήρεμα;
- Το θέλει πραγματικά ή απλώς ακολουθεί τους άλλους;
Μερικές φορές, το λιγότερο είναι περισσότερο.
Πρώτα ο ύπνος και μετά οι δραστηριότητες
Ένα χρήσιμο «τρικ» είναι να σχεδιάζουμε το απόγευμα ξεκινώντας από την ώρα ύπνου. Αν ξέρουμε ότι το παιδί πρέπει να κοιμάται στις 9, τότε όλα τα υπόλοιπα (φαγητό, διάβασμα, δραστηριότητες) πρέπει να χωρέσουν πριν από αυτή την ώρα. Επομένως:
- Η ώρα ύπνου δεν πρέπει να είναι «όταν τελειώσουν απ’ όλα», αλλά ένα σταθερό σημείο αναφοράς.
- Είναι εντάξει να λέμε όχι (και στα παιδιά και στους άλλους). Ειδικά, αν μια δραστηριότητα τελειώνει πολύ αργά ή αφήνει το παιδί εξαντλημένο. Αυτό δεν σημαίνει ότι στερούμε κάτι από το παιδί μας — σημαίνει ότι προστατεύουμε την υγεία του.
- Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε σε όλα. Ούτε να γεμίζουμε το πρόγραμμα των παιδιών μας επειδή «όλοι έτσι κάνουν».