Η εφηβεία φέρνει μαζί της μια σειρά από αλλαγές—σωματικές, συναισθηματικές, κοινωνικές. Νέα έρευνα δείχνει ότι οι έφηβοι που έχουν αυτοπεποίθηση και αισθάνονται έτοιμοι να διαχειριστούν αυτές τις αλλαγές, βιώνουν καλύτερη ψυχική υγεία σε αυτή τη φάση της ζωής τους.
Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of Adolescence εισάγει την έννοια της «αυτοπεποίθησης σχετικά με την εφηβεία»—πόσο σίγουροι νιώθουν οι έφηβοι για την ικανότητά τους να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που φέρνει η εφηβεία. Οι ερευνητές από το πανεπιστήμιο Cornell διαπίστωσαν συγκεκριμένα, ότι οι έφηβοι με υψηλότερη αυτοπεποίθηση, ανέφεραν λιγότερα συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους. Οι εν λόγω έφηβοι ήταν σε θέση να διαχειριστούν τις κοινωνικές και συναισθηματικές προκλήσεις της εφηβείας, όπως συγκρούσεις με γονείς ή φίλους, αλλαγές στην ταυτότητά τους και αναδιαμόρφωση των κοινωνικών τους κύκλων.
Μπαίνοντας με αυτοπεποίθηση στην εφηβεία: Λεπτομέρειες της έρευνας
Η ερευνητική ομάδα αξιολόγησε 124 μαθητές γυμνασίου ηλικίας από 12 έως 15 ετών. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια με σκοπό να αξιολογηθούν τυχόν συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους, η ανάπτυξη κατά τη διάρκεια της εφηβείας και δύο τύποι στρες: το γενικό άγχος για τη ζωή και το άγχος που σχετίζεται συγκεκριμένα με τις σωματικές και κοινωνικές αλλαγές της εφηβείας.
Η αυτοπεποίθηση σχετικά με την εφηβεία φάνηκε να προστατεύει από ψυχικά προβλήματα, ακόμη και όταν υπάρχουν πιέσεις.
Το πιο ενθαρρυντικό είναι ότι η προστασία που προσφέρει η αυτοπεποίθηση φάνηκε να ισχύει για όλα τα ηλικιακά στάδια, τα φύλα και τις φάσεις της εφηβείας.
Ενώ τα κορίτσια τείνουν να παρουσιάζουν υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης και άγχους από τα αγόρια, η μελέτη διαπίστωσε ότι όταν τα κορίτσια είχαν την ίδια αυτοπεποίθηση για την εφηβεία με τα αγόρια, ανέφεραν παρόμοια επίπεδα συμπτωμάτων. Αυτό υποδεικνύει ότι η ενίσχυση της αυτοπεποίθησης γύρω από την εφηβεία θα μπορούσε να βοηθήσει στην εξίσωση των διαφορών φύλου όσον αφορά την ψυχική υγεία.
Η αυτοεκτίμηση και η αυτοπεποίθηση έχουν μελετηθεί εκτενώς σε άλλους τομείς—όπως η εκπαίδευση και ο αθλητισμός—αλλά αυτή η έρευνα αποτελεί την πρώτη που εστίασε στο κομμάτι της εφηβείας.
Τα αποτελέσματα ευθυγραμμίζονται με την ευρύτερη έρευνα περί αυτοεκτίμησης, η οποία δείχνει ότι η εμπιστοσύνη στην ικανότητά μας να αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις μπορεί να είναι προστατευτική σε πολλούς τομείς της ζωής.
Τι μπορούν λοιπόν να κάνουν οι γονείς
Οι ερευνητές τονίζουν τη σημασία της ανοιχτής επικοινωνίας:
«Μιλήστε με τα παιδιά σας για τις αλλαγές που μπορεί να συμβούν ή που ενδέχεται να τα κάνουν να νιώσουν άβολα. Οι γονείς μπορούν να μιλήσουν ακόμα και για τις δικές τους εμπειρίες και πώς διαχειρίστηκαν οι ίδιοι την εφηβεία. Οφείλουμε να προετοιμάζουμε τα παιδιά για το άγνωστο και να τα βοηθάμε να νιώθουν λίγο πιο σίγουρα».
Η χρονική στιγμή είναι επίσης σημαντική.
Επειδή η εφηβεία συχνά ξεκινά νωρίτερα από ό,τι περιμένουν πολλές οικογένειες, αυτές οι συζητήσεις μπορεί να πρέπει να ξεκινήσουν νωρίτερα από ό,τι οι γονείς ενδεχομένως πιστεύουν.
Ενώ αυτή η προκαταρκτική έρευνα είναι ελπιδοφόρα, οι επιστήμονες σημειώνουν ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα σχετικά. Παρόλα αυτά, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η προετοιμασία των παιδιών για την εφηβεία δεν αφορά μόνο την εξήγηση του τι θα τους συμβεί—αφορά την ενίσχυση της αυτοπεποίθησής τους ώστε να μπορέσουν να το διαχειριστούν.