Η φροντίδα ενός μωρού φέρνει τους γονείς αντιμέτωπους με καταστάσεις που πριν τους φαίνονταν ανυπόφορες. Νέα έρευνα δείχνει ότι αυτή η καθημερινή εμπειρία δεν τους κάνει απλώς πιο ανεκτικούς απέναντι στις ανάγκες του παιδιού τους, αλλά αλλάζει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος αντιδρά σε ερεθίσματα που προκαλούν αποστροφή.
Η επιστήμη πίσω από την «αντοχή» των γονιών
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Scandinavian Journal of Psychology εξετάζει πώς η γονεϊκότητα επηρεάζει την αντίδρασή μας σε εικόνες και καταστάσεις που συνδέονται με σωματικές εκκρίσεις και ακαταστασία. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ συνέκριναν τις αντιδράσεις 99 γονέων και 50 ατόμων χωρίς παιδιά, χρησιμοποιώντας ένα ειδικό υπολογιστικό τεστ που κατέγραφε αυτόματες οπτικές αντιδράσεις.
Διαβάστε επίσης: Βaby boomers-παππούδες: Μήπως κακομαθαίνουν τα εγγόνια;
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γονείς παιδιών που είχαν ξεκινήσει τη στερεά τροφή παρουσίαζαν σημαντικά μειωμένη αποφυγή απέναντι σε τέτοια ερεθίσματα, όχι μόνο σε όσα σχετίζονται με τη φροντίδα παιδιών, αλλά και σε εντελώς άσχετες καταστάσεις της καθημερινότητας.
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο το παιδί
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η αυξημένη ανεκτικότητα δεν περιορίζεται σε ό,τι αφορά το ίδιο το παιδί. Οι γονείς που συμμετείχαν στη μελέτη έδειξαν μειωμένη αντίδραση αποστροφής και σε εικόνες που δεν είχαν καμία σχέση με τη γονεϊκή εμπειρία.
Οι επιστήμονες εξηγούν το φαινόμενο μέσα από την έννοια της «γενίκευσης»: η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε ένα συγκεκριμένο είδος δυσάρεστου ερεθίσματος φαίνεται να μειώνει συνολικά την ευαισθησία του εγκεφάλου απέναντι σε παρόμοια ερεθίσματα.
Γιατί η αποστροφή δεν «σβήνει» εύκολα
Η αποστροφή αποτελεί έναν βαθιά ριζωμένο μηχανισμό επιβίωσης, σχεδιασμένο να μας προστατεύει από πιθανούς κινδύνους για την υγεία. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, δεν πρόκειται για ένα συναίσθημα που μπορεί να ξεπεραστεί απλώς με τη λογική ή την πρόθεση.
Αυτό καθιστά τα ευρήματα ακόμη πιο εντυπωσιακά: οι αλλαγές που παρατηρήθηκαν στους γονείς δεν ήταν συνειδητές, αλλά αυτόματες. Ο εγκέφαλος, με άλλα λόγια, «χαμήλωσε την ένταση» του συναγερμού.
Ο ρόλος του απογαλακτισμού
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της έρευνας είναι ο χρονισμός αυτής της αλλαγής. Οι γονείς βρεφών που τρέφονταν αποκλειστικά με γάλα δεν παρουσίαζαν μειωμένη αποστροφή. Αντίθετα, η αλλαγή εμφανιζόταν μετά την έναρξη της στερεάς τροφής.
Οι ερευνητές υποθέτουν ότι αυτό μπορεί να συνδέεται με την ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματος του παιδιού. Στους πρώτους μήνες ζωής, η αυξημένη επιφυλακτικότητα των γονέων ίσως λειτουργεί προστατευτικά. Καθώς το παιδί μεγαλώνει και έρχεται σε επαφή με περισσότερα ερεθίσματα, αυτή η ανάγκη φαίνεται να μειώνεται.
Τι σημαίνει αυτό για τους νέους γονείς
Για όσους βρίσκονται στην αρχή της γονεϊκής διαδρομής, τα ευρήματα της έρευνας προσφέρουν μια καθησυχαστική εξήγηση: η δυσφορία των πρώτων μηνών δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά φυσιολογική αντίδραση του εγκεφάλου. Με τον χρόνο και την εμπειρία, το σώμα και το μυαλό προσαρμόζονται.
Η γονεϊκότητα, τελικά, δεν αλλάζει μόνο την καθημερινότητα, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος μαθαίνει να φιλτράρει τον κόσμο.