Υπάρχουν 10 πράγματα που μπορούν να κάνουν οι γονείς για να είναι γερά και ευτυχισμένα τα παιδιά τους. Όμως, κανείς δεν είναι τέλειος. Δεν μπορούμε -ούτε χρειάζεται- να κάνουμε και τα δέκα πράγματα συνεχώς. Κάποια από αυτά μπορεί να μη σας βγαίνουν φυσικά ή να σας δυσκολεύουν, και αυτό είναι απολύτως εντάξει. Αρκεί να είστε «αρκετά καλοί» γονείς.
Δαιβάστε επίσης: Τι πραγματικά χρειάζεσαι στο σπίτι με το νεογέννητο (και τι όχι)
1. Οι γονείς καλό είναι να λένε «ναι» όσο πιο συχνά μπορούν
Το να λέτε «ναι» στο παιδί σας σημαίνει να χαλαρώνετε λίγο τα όρια και να του κάνετε χατίρια, παραμένοντας όμως σταθεροί στους βασικούς κανόνες. Για παράδειγμα, αφήστε το να φτιάξει ένα κάστρο με κουβέρτες και μαξιλάρια, γνωρίζοντας ότι θα έχετε παραπάνω μάζεμα αργότερα.
Αφήστε το να βάψει το ποδήλατό του. Αφήστε το να επινοήσει μια συνταγή και βοηθήστε το να τη φτιάξει, ακόμα κι αν το αποτέλεσμα δεν τρώγεται εύκολα. Όταν λέμε «ναι», στην πραγματικότητα λέμε «αυτό που θέλεις έχει σημασία για μένα, άρα εσύ έχεις σημασία για μένα». Έτσι, το «ναι» χτίζει την αυτοεκτίμηση και την αυτοαξία του παιδιού.
2. Μιλήστε πρώτα στα συναισθήματα και μετά στη λογική
Όταν ένα πεντάχρονο παιδί αναζητά τη γιαγιά του μετά τη απώλειά της και ρωτά πού είναι, μην ξεκινήσετε αμέσως με εξηγήσεις για τον κύκλο της ζωής. Αν και η απορία μοιάζει λογική, συχνά τα παιδιά προσπαθούν να εκφράσουν συναισθήματα. Ξεκινήστε καλώντας το παιδί να μιλήσει για το πώς νιώθει. Αν δυσκολεύεται, μπορείτε να ονομάσετε εσείς τα συναισθήματα που υποψιάζεστε ότι βιώνει. Αφού φροντίσετε τα συναισθήματα, δείτε αν το παιδί θέλει να επιστρέψει στην αρχική, «λογική» ερώτηση.
3. Παίξτε μαζί του σαν παιδί και αφήστε το να οδηγεί
Κατεβείτε στο πάτωμα. Παίξτε. Γελάστε. Γίνετε για λίγο παιδιά. Σταματήστε να προσπαθείτε να διδάξετε ή να βγάζετε νόημα από όλα. Για πολλούς γονείς αυτό είναι πιο δύσκολο απ’ όσο ακούγεται, κάντε ό,τι καλύτερο μπορείτε.
Ακολουθήστε το παιδί σας στο παιχνίδι. Αφήστε το να αποφασίζει πώς παίζεται το παιχνίδι. Ξέρει ότι δεν είναι πραγματικά αυτό που βάζει κανόνες, αλλά αυτό του αρκεί για να νιώσει δυνατό για λίγο. Στην ουσία, πρόκειται για σύνδεση στο επίπεδό του. Είναι πολύτιμος χρόνος δεσίματος και στέλνει το μήνυμα «είσαι σημαντικός/η, μου αρέσει να είμαι μαζί σου, αξίζεις αγάπη».
4. Γονείς και χιούμορ
Το χιούμορ, όπως και το παιχνίδι, δημιουργεί ένα περιβάλλον ασφάλειας, ζεστασιάς και τρυφερότητας. Στέλνει το μήνυμα ότι ο κόσμος δεν είναι τόσο τρομακτικός ή απειλητικός. Έρευνα δημοσιευμένη στο PLOS One δείχνει ότι το χιούμορ βελτιώνει τη σχέση γονέα-παιδιού. Αρκεί αυτό να μην πληγώνει, ντροπιάζει ή ταπεινώνει το παιδί.
5. Οι γονείς πρέπει να ονομάζουν πρώτα τα δικά τους συναισθήματα
Όταν τα παιδιά μαθαίνουν να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, οι δύσκολες συμπεριφορές συχνά μειώνονται ή εξαφανίζονται. Όμως για να εκφραστούν, πρέπει πρώτα να αναγνωρίζουν τι νιώθουν. Όταν λέτε, για παράδειγμα, ότι νιώσατε λύπη και ανησυχία για έναν φίλο που έχασε τη δουλειά του -και ταυτόχρονα ευγνωμοσύνη που εσείς έχετε σταθερή εργασία- δείχνετε πώς εκφράζονται τα συναισθήματα και χτίζετε τη συναισθηματική νοημοσύνη του παιδιού.
6. Η σημασία του οικογενειακού δείπνου κάθε βράδυ
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Canadian Family Physician δείχνει ότι το οικογενειακό δείπνο αποτελεί ισχυρό δείκτη κοινωνικοσυναισθηματικής υγείας των παιδιών και συνδέεται με υψηλότερη αυτοεκτίμηση και καλύτερη σχολική επίδοση.
7. Προσέξτε τι συναισθήματα σας προκαλεί η συμπεριφορά του παιδιού
Όταν το παιδί «προκαλεί» έντονα συναισθήματα σε εσάς, συχνά αυτά είναι τα ίδια συναισθήματα που δυσκολεύεται να διαχειριστεί το ίδιο. Αναγνωρίζοντάς τα, κατανοείτε καλύτερα τι συμβαίνει μέσα του και είναι λιγότερο πιθανό να αντιδράσετε υπερβολικά.
8. Μιλήστε πρώτα στα συναισθήματα και μετά στη συμπεριφορά
Οι γονείς συχνά εστιάζουν στη δύσκολη συμπεριφορά. Όμως έτσι αγνοούν τη ρίζα της, που είναι τα συναισθήματα. Η εκδήλωση μιας συμπεριφοράς συχνά είναι προσπάθεια έκφρασης συναισθημάτων. Όταν μιλάτε πρώτα σε αυτά, το παιδί νιώθει ότι το ακούτε και τότε είναι πιο πρόθυμο να ακούσει κι εκείνο.
9. Οι γονείς δεν πρέπει να ξεχνούν ότι τα παιδιά νιώθουν μικρά και ανίσχυρα
Στη βάση των περισσότερων συναισθημάτων ενός μικρού παιδιού υπάρχει το αίσθημα ότι είναι μικρό και χωρίς δύναμη. Από εκεί προκύπτουν ο θυμός, η λύπη, ο φόβος. Αν το έχετε αυτό στο μυαλό σας, θα κατανοείτε καλύτερα το παιδί σας και θα συνδέεστε βαθύτερα με τα βασικά του συναισθήματα.
10. Κάντε επανόρθωση
Όλοι κάνουμε λάθη. Είναι φυσιολογικό. Και μας δίνει την ευκαιρία να ξανασυνδεθούμε με το παιδί μας. Η επανόρθωση περιλαμβάνει:
- Αναγνώριση των συναισθημάτων που ένιωσε το παιδί
- Συγγνώμη
- Περιγραφή του πώς προσπαθούμε να γίνουμε καλύτεροι
Δεν είναι η στιγμή να κριτικάρουμε το παιδί για τη συμπεριφορά που προκάλεσε τη δική μας αντίδραση.