Οι οθόνες, τα smartphones, τα παιχνίδια και οι ψηφιακές πλατφόρμες καταλαμβάνουν μεγάλο μέρος του ελεύθερου χρόνου των περισσότερων παιδιών, ως μέσα ψυχαγωγίας, κοινωνικής αλληλεπίδρασης και επικοινωνίας.
Διαβάστε επίσης: Γονείς: 10 πράγματα για να μεγαλώσετε χαρούμενα παιδιά
Όμως, για πολλούς γονείς, η χρήση οθονών από τα παιδιά αποτελεί μια μόνιμη συναισθηματική επιβάρυνση, σύμφωνα με μια νέα επιστημονική μελέτη από τη Δανία. Η μελέτη που δημοσιεύτηκε στο δημοσιεύτηκε στο Scandinavian Journal of Psychology δείχνει ότι η χρήση οθονών από τα παιδιά λειτουργεί ως καθημερινή και διαρκής πηγή στρες για πολλούς γονείς. Ανησυχία, ενοχές, ντροπή και απογοήτευση είναι συχνά συναισθήματα και, για να τα διαχειριστούν, οι γονείς χρησιμοποιούν διαφορετικές στρατηγικές, συχνά χωρίς να το συνειδητοποιούν.
Οθόνες, παιδιά και γονείς
Οι ερευνητές πήραν συνεντεύξεις από 17 γονείς παιδιών ηλικίας 10-11 ετών, προκειμένου να διερευνήσουν πώς οι γονείς διαχειρίζονται συναισθηματικά το δίλημμα ανάμεσα στα ψηφιακά ενδιαφέροντα των παιδιών τους και στις δικές τους αντιλήψεις για το τι συνιστά έναν υγιή και ουσιαστικό ελεύθερο χρόνο.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, πολλοί γονείς βιώνουν αυτή την ένταση ως ιδιαίτερα στρεσογόνα. Συγκεκριμένα οι επιστήμονες αναφέρουν ότι οι οθόνες παίζουν κεντρικό ρόλο σε πολλές οικογένειες και πολλοί γονείς θα ήθελαν τα παιδιά τους να περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους κάνοντας κι άλλα πράγματα, πέρα από το να κάθονται απλώς μπροστά σε μια οθόνη.
Ταυτόχρονα, όμως, δεν είναι σίγουροι πού βρίσκεται η σωστή ισορροπία ανάμεσα στις ψηφιακές και τις σωματικές δραστηριότητες, ούτε για το ποια είναι τελικά η «σωστή» γονεϊκή στάση. Οι γονείς προσπαθούν να ρυθμίσουν τη χρήση οθονών μέσω κανόνων, χρονικών ορίων και συμφωνιών. Στην πράξη, ωστόσο, αυτά συχνά είναι δύσκολο να τηρηθούν.
Όπως αναφέρουν οι επικεφαλής της έρευνας, οι κανόνες οδηγούν σε εξαντλητικές συζητήσεις με τα παιδιά και συχνά σταδιακά καταρρέουν. Παράλληλα, οι γονείς μένουν σε μεγάλο βαθμό μόνοι με την ευθύνη, ενώ η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία και η ρύθμιση δεν ακολουθεί. Αυτό δημιουργεί έντονη πίεση στους γονείς.
Χρήση στρατηγικών αντιμετώπισης για την έκθεση στις οθόνες
Η εν λόγω μελέτη δείχνει ότι οι γονείς δεν αντιδρούν μόνο σε συγκεκριμένες καθημερινές συγκρούσεις, όπως όταν οι οθόνες παρεμβαίνουν στα μαθήματα, στον ύπνο ή στις οικογενειακές συμφωνίες. Υπάρχουν επίσης πιο μόνιμες ανησυχίες σχετικά με το τι σημαίνουν οι οθόνες για την ευημερία και την ανάπτυξη του παιδιού.
Για να μπορέσουν να ζήσουν με αυτές τις ανησυχίες, πολλοί γονείς -συχνά ασυνείδητα- χρησιμοποιούν διάφορες συναισθηματικές στρατηγικές αντιμετώπισης. Μια συνηθισμένη στρατηγική είναι να εστιάζουν στα θετικά στοιχεία της χρήσης οθονών από το παιδί, ακόμη κι αν βαθιά μέσα τους τη θεωρούν χάσιμο χρόνου και θα προτιμούσαν άλλες δραστηριότητες.
Για παράδειγμα, οι γονείς επισημαίνουν ότι υπάρχει κάποια μορφή μετάδοσης γνώσης στα βίντεο, όπου το παιδί παρακολουθεί παθητικά άλλους να παίζουν, ότι κάποια παιχνίδια έχουν τελικά και κοινωνική διάσταση ή ότι οι οθόνες βοηθούν το παιδί να χαλαρώσει μετά από μια κουραστική σχολική μέρα. Πρόκειται για έναν τρόπο επανανοηματοδότησης της κατάστασης, που μπορεί να μειώσει την ανησυχία και την απογοήτευση, όπως τονίζουν οι επιστήμονες.
Μια άλλη στρατηγική είναι η μεταφορά της ευθύνης στον ίδιο τον γονέα. Σε αυτή την περίπτωση, οι γονείς λένε στον εαυτό τους ότι το πρόβλημα βρίσκεται περισσότερο σε εκείνους παρά στο παιδί. Μπορεί να προσπαθούν, μάλιστα, να προσαρμόσουν τις δικές τους αξίες ώστε να ταιριάζουν καλύτερα στην ψηφιοποιημένη παιδική ηλικία μέσα στην οποία μεγαλώνουν τα παιδιά τους.