Τα παιδιά σε αυτήν την ηλικία βιώνουν μια μεταβατική περίοδο γεμάτη έντονες αλλαγές και ανησυχίες. Ως έφηβοι εξερευνούν τον κόσμο γύρω τους και προσπαθούν να βρουν την ταυτότητά τους. Χρειάζονται όμως την καθοδήγηση και την αγάπη σας — απλά με έναν διαφορετικό τρόπο.
Πώς όμως μπορείτε να παραμείνετε κοντά τους, να κατανοήσετε τις ανάγκες τους και να ενδυναμώσετε τη σύνδεση σας; Αντί να τους ελέγχετε, προσπαθήστε να τους καθοδηγείτε με σεβασμό και αγάπη, να διαβάζετε όσα σας λένε ανάμεσα στις γραμμές, θέτοντας όρια και διατηρώντας μια σχέση ανοιχτής επικοινωνίας.
Διαβάστε επίσης: Πώς να κρατήσετε ανοιχτή την επικοινωνία στην προεφηβεία;
-
Ακούστε χωρίς να κρίνετε
Οι έφηβοι μπορεί να μην εκφράζουν πάντα με λόγια αυτό που νιώθουν, αλλά οι πράξεις τους λένε πολλά. Αν παρατηρήσετε τη γλώσσα του σώματος ή την απομάκρυνση τους, αυτό μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι ότι χρειάζονται χώρο ή απλώς να απελευθερώσουν τα συναισθήματα τους.
Αντί να ρωτάτε «Γιατί το έκανες αυτό;» ή «Τι έπαθες τώρα;», δοκιμάστε να τους ζητήσετε να σας εξηγήσουν την κατάσταση με την φράση: «Πες μου τι συνέβη» ή «Πώς νιώθεις τώρα;». Αυτό τους βοηθά να εκφραστούν χωρίς να αισθάνονται υπό πίεση. Μην ξεχνάτε: η σιωπή είναι επίσης υποστήριξη.
-
Οι έφηβοι έχουν ανάγκη όρια με αγάπη
Οι έφηβοι έχουν ανάγκη από σαφή όρια για να αισθάνονται ασφαλείς, ακόμα κι αν συχνά φαίνεται ότι τα παραβιάζουν. Είναι μια σχεδόν φυσική αντίδραση να δοκιμάζουν τα όρια τους και να ελέγχουν μέχρι που φτάνουν.
Ανακοινώστε τα όρια με σαφήνεια και συνδέστε τα με αξίες που εκτιμάτε ως οικογένεια, όπως ο σεβασμός και η ασφάλεια. Βάλτε συγκεκριμένους κανόνες όπως «Τα κινητά φορτίζουν στην κουζίνα στις 10 το βράδυ». Με αυτόν τον τρόπο, οι έφηβοι ξέρουν τι περιμένουν και έχουν την ευκαιρία να είναι υπεύθυνοι για τις επιλογές τους.
-
Μην αντιμετωπίζετε κάθε συμπεριφορά ως πρόβλημα
Η εφηβεία είναι γεμάτη από συναισθηματικές αναταραχές, και το τελευταίο που χρειάζεται ένας έφηβος είναι να του πείτε «Ηρέμησε, δεν είναι τόσο σοβαρό». Αυτή η στάση μπορεί να τον κάνει να νιώσει ότι τα συναισθήματά του δεν έχουν αξία. Προσπαθήστε επομένως να τα διαχειρίζεστε με ενσυναίσθηση: «Καταλαβαίνω γιατί νιώθεις έτσι, είναι δύσκολο». Αυτό δείχνει ότι κατανοείτε και αναγνωρίζετε την πραγματικότητα του. Επίσης, βοηθήστε τους να βρουν λύσεις ή να επανέλθουν σε μια πιο ήρεμη κατάσταση με φράσεις όπως «Θες να μιλήσουμε για το πώς να το διορθώσουμε;».
-
Αυτόνομοι αλλά και υπεύθυνοι έφηβοι
Ο έφηβος σας θέλει να νιώσει ανεξάρτητος, αλλά αυτή η επιθυμία συνήθως συνοδεύεται από μια ανάγκη για καθοδήγηση. Αν τους επιτρέψετε να αναλάβουν ευθύνες, θα νιώσουν ότι εμπιστεύεστε την κρίση τους, και αυτό ενισχύει τη σχέση σας.
Επιτρέψτε τους να σχεδιάσουν το εβδομαδιαίο πρόγραμμα τους ή να επιλέξουν τις δραστηριότητές τους. Προσφέρετε επιλογές όπως «Θα έρθεις μαζί μου στις 7:30 ή θα πάρεις το λεωφορείο στις 7:05;». Ενθαρρύνετε τους να αναλάβουν ευθύνες όπως να ελέγχουν το αυτοκίνητο πριν από τη χρήση του. Με αυτόν τον τρόπο, διδάσκετε υπευθυνότητα χωρίς να περιορίζετε την ελευθερία τους.
-
Δημιουργήστε ρουτίνες συναισθηματικής σύνδεσης
Παρά την τάση τους να απομακρύνονται, οι έφηβοι χρειάζονται συνεχώς συναισθηματική σύνδεση με την οικογένεια. Ακόμα και αν φαίνεται ότι απομακρύνονται, η καθημερινή ρουτίνα μπορεί να βοηθήσει να παραμείνετε κοντά τους. Δημιουργήστε μικρές στιγμές που να ενισχύουν τη σύνδεση, όπως ένα 60-δευτερολέπτων πρωινό σημείο επαφής ή μια σύντομη κουβέντα πριν τον ύπνο. Αυτές οι μικρές στιγμές ενισχύουν την αίσθηση της ασφάλειας και της αγάπης στο σπίτι.
-
Καθοδήγηση στα social media
Είναι σημαντικό να τους δώσετε σαφείς οδηγίες για την ασφαλή χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και να συζητάτε μαζί τους για τα όρια στην κοινωνική τους ζωή. Μιλήστε για τους κινδύνους του διαδικτύου και της κοινωνικής δικτύωσης με τρόπο που να τους δείχνει ότι ενδιαφέρεστε για την ασφάλειά τους και όχι για τον έλεγχο. Ενθαρρύνετε τους να σκεφτούν πριν δημοσιεύσουν κάτι, με τη φράση «Αν νομίζεις ότι κάποιος μπορεί να το δει, σκέψου το πριν το δημοσιεύσεις».