Νέα κινέζικη έρευνα δείχνει ότι οι έφηβοι που έχουν αυτοσυμπόνια και φέρονται σε γενικές γραμμές με καλοσύνη στον εαυτό τους έχουν περισσότερες πιθανότητες να βιώσουν μια ζωή γεμάτη ποικιλία και εμπειρίες που αλλάζουν τον τρόπο σκέψης τους.
Διαβάστε επίσης: Τι είναι το «mom mode» και πώς θα ξεκολλήσεις από αυτό
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι συγκεκριμένες θετικές νοητικές συνήθειες μπορούν να προβλέψουν αν ένας έφηβος θα αναπτύξει, με την πάροδο του χρόνου, μια αίσθηση ψυχολογικού πλούτου. Τα αποτελέσματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Applied Psychology: Health and Well-Being.
Έφηβοι και ψυχολογικός πλούτος
Για να κατανοήσει κανείς τη μελέτη, χρειάζεται πρώτα να καταλάβει ότι η ευτυχία δεν είναι μία ενιαία έννοια. Η παραδοσιακή ψυχολογία συνήθως διακρίνει την «καλή ζωή» σε δύο κατηγορίες.
Η πρώτη είναι η ηδονική ευημερία, που εστιάζει στην ευχαρίστηση και την ικανοποίηση. Η δεύτερη είναι η ευδαιμονική ευημερία, που σχετίζεται με το νόημα και τον σκοπό της ζωής.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια οι ερευνητές έχουν εντοπίσει έναν τρίτο τύπο καλής ζωής, που είναι γνωστός ως «ψυχολογικός πλούτος». Μια ψυχολογικά πλούσια ζωή χαρακτηρίζεται από σύνθετες νοητικές εμπειρίες και από μια ποικιλία νέων, πρωτόγνωρων γεγονότων. Δεν είναι πάντα άνετη ή «ευτυχισμένη» με την κλασική έννοια. Αντίθετα, ορίζεται από εμπειρίες που αλλάζουν την οπτική του ατόμου και βαθαίνουν την κατανόησή του για τον κόσμο.
Η εφηβεία είναι μια ιδιαίτερη περίοδος, κατά την οποία οι νέοι εξερευνούν την ταυτότητά τους και αντιμετωπίζουν νέες ακαδημαϊκές και κοινωνικές προκλήσεις. Αυτό το αναπτυξιακό στάδιο είναι ιδανικό για την καλλιέργεια του ψυχολογικού πλούτου, επειδή οι έφηβοι έρχονται συνεχώς αντιμέτωποι με νέες πληροφορίες.
Αυτοσυμπόνια και η σημασία της για τους έφηβους
Οι επικεφαλής της εν λόγω μελέτης θέλησαν να διερευνήσουν ποια εσωτερικά «εργαλεία» βοηθούν τους εφήβους να μετατρέπουν αυτές τις προκλήσεις σε πλούσιες εμπειρίες ζωής και όχι σε πηγές άγχους. Το ενδιαφέρον τους επικεντρώθηκε στην έννοια της αυτοσυμπόνιας, η οποία συχνά περιγράφεται ως το να φέρεται κανείς στον εαυτό του με την ίδια ζεστασιά και κατανόηση που θα έδειχνε σε έναν στενό φίλο.
Η αυτοσυμπόνια δεν είναι ένα ενιαίο χαρακτηριστικό, αλλά ένα σύστημα που αποτελείται από έξι διακριτά στοιχεία. Τα τρία από αυτά είναι θετικά ή συμπονετικά: η καλοσύνη προς τον εαυτό, η ενσυνειδητότητα και η αίσθηση κοινής ανθρώπινης εμπειρίας. Η καλοσύνη προς τον εαυτό σημαίνει να στηρίζει κανείς τον εαυτό του σε στιγμές αποτυχίας. Η ενσυνειδητότητα είναι η ικανότητα να παρατηρεί κάποιος τον πόνο του χωρίς να τον αγνοεί ή να τον διογκώνει. Η κοινή ανθρώπινη εμπειρία αναφέρεται στην αναγνώριση ότι ο πόνος και η δυσκολία αποτελούν μέρος της ανθρώπινης ζωής για όλους.
Τα άλλα τρία στοιχεία είναι αρνητικά ή μη συμπονετικά: η αυστηρή αυτοκριτική, η απομόνωση και η υπερ-ταύτιση. Η αυτοκριτική αναφέρεται στη σκληρή κριτική των προσωπικών αδυναμιών. Η απομόνωση είναι το αίσθημα ότι κάποιος είναι ο μόνος που υποφέρει. Η υπερ-ταύτιση συμβαίνει όταν το άτομο παρασύρεται πλήρως από τα αρνητικά του συναισθήματα.
Τι έδειξε η έρευνα για την αυτοσυμπόνια
Προηγούμενες έρευνες είχαν συνδέσει την αυτοσυμπόνια με τη γενική ευτυχία, όμως η σχέση της με τον ψυχολογικό πλούτο δεν ήταν σαφής. Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι τα θετικά στοιχεία της αυτοσυμπόνιας θα λειτουργούσαν ως «μηχανή» για την ανάπτυξη του ψυχολογικού πλούτου, ενώ τα αρνητικά στοιχεία θα εμπόδιζαν αυτή τη διαδικασία.
Για να το εξετάσουν αυτό, στην παρούσα έρευνα, οι επιστήμονες μελέτησαν 528 μαθητές λυκείου ηλικίας 14 έως 18 ετών. Οι μαθητές συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια στην αρχή της μελέτης, απαντώντας σε ερωτήσεις για το πώς αντιμετώπιζαν τον εαυτό τους σε δύσκολες στιγμές και πόσο ψυχολογικά πλούσια ένιωθαν τη ζωή τους. Τέσσερις μήνες αργότερα, συμπλήρωσαν ξανά τα ίδια ερωτηματολόγια, επιτρέποντας στους ερευνητές να δουν πώς μεταβλήθηκαν τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές τους με την πάροδο του χρόνου.
Καλοσύνη προς τον εαυτό και και ενσυνειδητότητα, «εργαλεία» για μια καλή ζωή
Η μελέτη έδειξε μια σαφή διάκριση ανάμεσα στα θετικά και τα αρνητικά στοιχεία της αυτοσυμπόνιας. Η καλοσύνη προς τον εαυτό αποδείχθηκε ισχυρός προγνωστικός παράγοντας ψυχολογικού πλούτου τέσσερις μήνες αργότερα. Οι μαθητές που φέρονταν με καλοσύνη στον εαυτό τους περιέγραφαν τη ζωή τους ως πιο ενδιαφέρουσα και πιο ικανή να αλλάξει την οπτική τους.
Η ενσυνειδητότητα επίσης αναδείχθηκε σε σημαντικό θετικό παράγοντα. Οι έφηβοι που μπορούσαν να παρατηρούν τα δύσκολα συναισθήματά τους με ισορροπία είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν ψυχολογικό πλούτο.
Τα εμπόδια που βάζουν η αυτοκριτική και απομόνωση
Αντίθετα, με βάση τα ευρήματα, η αυστηρή αυτοκριτική προέβλεψε χαμηλότερα επίπεδα ψυχολογικού πλούτου. Οι μαθητές που κατηγορούσαν σκληρά τον εαυτό τους έτειναν να βλέπουν τη ζωή τους ως λιγότερο «πλούσια», κάτι που υποδηλώνει ότι η έντονη αυτοκριτική μπορεί να τους οδηγεί στην αποφυγή νέων προκλήσεων.
Η απομόνωση επίσης συνδέθηκε αρνητικά με τον μελλοντικό ψυχολογικό πλούτο. Όταν ένας έφηβος νιώθει απομονωμένος, χάνει τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις που διευρύνουν τον τρόπο σκέψης του.