Για δεκαετίες, οι λίστες με τα πιο δημοφιλή ονόματα έμοιαζαν σχεδόν ίδιες από γενιά σε γενιά. Μαρία, Γιάννης, Νίκος, Ελένη. Σήμερα, όμως, η εικόνα αλλάζει ριζικά. Το να επιλέξει ένας γονιός ένα από τα πιο συνηθισμένα ονόματα δεν θεωρείται πια αυτονόητο. Αντίθετα, μοιάζει σχεδόν… τολμηρό.
Μια μεγάλη επιστημονική ανασκόπηση δεδομένων ονοματοδοσίας από επτά χώρες, με επικεφαλής τον ερευνητή Yuji Ogihara του Πανεπιστημίου Aoyama Gakuin στο Τόκιο, δείχνει ότι οι γονείς σε διαφορετικές γωνιές του πλανήτη απομακρύνονται σταθερά από τα παραδοσιακά δημοφιλή ονόματα και στρέφονται σε πιο σπάνιες επιλογές. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Humanities and Social Sciences Communications, ανέλυσε αρχεία που εκτείνονται σε περισσότερα από 100 χρόνια και αποκάλυψε ένα εντυπωσιακά κοινό μοτίβο: τα «κοινά» ονόματα φθίνουν, τα ασυνήθιστα αυξάνονται.
Διαβάστε επίσης: Έχετε αρχίσει να γίνεστε οι γονείς σας; Πώς να το διαχειριστείτε;
Ένα παγκόσμιο φαινόμενο
Από τη Γαλλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες μέχρι την Ιαπωνία και την Κίνα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το ποσοστό των παιδιών που λαμβάνουν ένα από τα πιο δημοφιλή ονόματα της εποχής τους μειώνεται σταθερά. Το μοτίβο αυτό εμφανίζεται ανεξάρτητα από πολιτισμικές διαφορές, ιστορικές αναταράξεις ή οικονομικές συνθήκες.
Με απλά λόγια, οι γονείς σε πολύ διαφορετικές κοινωνίες φαίνεται να κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση: θέλουν το όνομα του παιδιού τους να ξεχωρίζει.
Τι κρύβεται πίσω από την αλλαγή στο πώς ονομάζουμε τα παιδιά
Σύμφωνα με τον Ogihara, η τάση αυτή συνδέεται με τη σταδιακή ενίσχυση του ατομικισμού. Σε κοινωνίες όπου παλαιότερα κυριαρχούσε η αξία του «ανήκειν» και της συνέχειας της παράδοσης, σήμερα δίνεται μεγαλύτερη έμφαση στη μοναδικότητα και στην προσωπική ταυτότητα.
Το όνομα λειτουργεί σαν το πρώτο «μήνυμα» που στέλνουν οι γονείς για το παιδί τους: Θέλουμε να είναι μοναδικός/η. Να μην χαθεί στο πλήθος.
Παράγοντες όπως τα social media, η εύκολη πρόσβαση σε χιλιάδες λίστες ονομάτων και η αίσθηση ότι η προσωπική «επωνυμία» παίζει ρόλο ακόμα και στην επαγγελματική πορεία, πιθανότατα ενισχύουν αυτή τη νοοτροπία.
Πώς εκφράζεται σε διαφορετικές κουλτούρες
-
Ιαπωνία: Οι γονείς χρησιμοποιούν συχνά παραδοσιακούς ιδεογραφικούς χαρακτήρες, αλλά τους προφέρουν με ασυνήθιστο τρόπο, δημιουργώντας ονόματα που φαίνονται κλασικά στο χαρτί αλλά ακούγονται μοναδικά.
-
Γαλλία: Εδώ και πάνω από δύο αιώνες, μειώνεται σταθερά το ποσοστό των παιδιών που παίρνουν το Νο1 όνομα κάθε χρονιάς.
-
ΗΠΑ: Ακόμα και τα ονόματα που βρίσκονται στο top 10 δίνονται σήμερα σε πολύ λιγότερα παιδιά σε σχέση με πριν από έναν αιώνα.
-
Κίνα: Οι γονείς επιλέγουν πιο σπάνιους χαρακτήρες και «παίζουν» με το μήκος του ονόματος, ξεφεύγοντας από τη συνηθισμένη δομή.
Αν και η Ελλάδα δεν συμπεριλήφθηκε στη συγκεκριμένη ανάλυση, η ίδια τάση είναι ορατή και εδώ. Τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται όλο και περισσότερα παιδιά με ονόματα εμπνευσμένα από τη μυθολογία, τη φύση ή ξένες γλώσσες, ενώ ακόμα και παραδοσιακά ονόματα αποκτούν νέες παραλλαγές.
Παράλληλα, παρατηρείται μια σταδιακή αποδέσμευση από την αυστηρή «ονοματοδοσία του παππού ή της γιαγιάς», ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα και στις νεότερες γενιές γονέων.
Πολύ πριν το παιδί μιλήσει ή περπατήσει, το όνομά του ήδη αφηγείται μια ιστορία για τις αξίες της εποχής στην οποία γεννήθηκε!