Ο χρόνος που περνούν τα παιδία μπροστά στις οθόνες είναι σήμερα αναπόφευκτος. Πολλοί γονείς παρατηρούν τα παιδιά τους να παίζουν ή να παρακολουθούν εκπομπές και βίντεο για ώρες, με το χαμόγελο να τους φωτίζει το πρόσωπο. Όμως, αυτός ο χρόνος μπροστά σε μια οθόνη, αντικαθιστά κάτι εξίσου σημαντικό: τις φυσικές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και τις αναγκαίες συνομιλίες που συμβαίνουν στην καθημερινότητα.
Διαβάστε επίσης: Σύντομα βίντεο, παρατεταμένο στρες στα παιδιά;
Η σημασία των συζητήσεων και των αλληλεπιδράσεων
Η γλώσσα δεξιότητα για να αναπτυχθεί σωστά, το παιδί πρέπει να εκτίθεται σε συνεχείς συνομιλίες, όπου θα μπορεί να ανταλλάσσει λόγο με τους γύρω του. Αυτές οι αλληλεπιδράσεις, είτε είναι με τους γονείς είτε με άλλους ενήλικες ή παιδιά, είναι που διαμορφώνουν την κοινωνική και γνωστική του ανάπτυξη.
Η έλλειψη αυτών των καθημερινών διαλόγων μπορεί να εμποδίσει την ανάπτυξη δεξιοτήτων όπως η κριτική σκέψη, η λογική, η συναισθηματική κατανόηση και φυσικά, η γλωσσική ανάπτυξη. Η διαρκής ενασχόληση με μια οθόνη αναγκάζει το παιδί να απομακρυνθεί από την «ζωντανή» επικοινωνία και να στραφεί σε μια παθητική μορφή μάθησης, όπου η αλληλεπίδραση είναι ελάχιστη.
Τι λένε οι επιστημονικές έρευνες;
Eπιστημονικές μελέτες επισημαίνουν πως τα παιδιά που περνούν περισσότερο χρόνο μπροστά στις οθόνες παρουσιάζουν λιγότερη εγκεφαλική ανάπτυξη σε ό,τι αφορά τη μεταφορά νευρικών σημάτων, κάτι που επηρεάζει την προσοχή, τη σκέψη και τη μάθηση.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;
Η λύση φαίνεται να είναι απλή: η άμεση επικοινωνία και η φυσική αλληλεπίδραση. Όταν το παιδί βρίσκεται μπροστά στην οθόνη, η ανάγκη για προσωπική επαφή μειώνεται. Ωστόσο, αν το παιδί διακόπτει αυτό τον χρόνο για να μιλήσει ή να παίξει με τους γονείς του, η ανάπτυξή του προχωρά σε καλύτερους ρυθμούς. Επίσης:
- Μειώστε τον χρόνο επί οθόνης: Προγραμματίστε περιορισμένα χρονικά διαστήματα κατά τα οποία το παιδί θα μπορεί να χρησιμοποιεί συσκευές.
- Ενθαρρύνετε τη δημιουργικότητα και το παιχνίδι: Αντί να παρακολουθεί απλώς βίντεο, ενθαρρύνετε το παιδί να δημιουργήσει, να παίξει με άλλους ή να συμμετέχει σε δραστηριότητες που ενισχύουν την κοινωνική του ανάπτυξη.
- Ακούστε και συνομιλήστε περισσότερο: Ακόμα και αν το παιδί φαίνεται απορροφημένο από την οθόνη του, δοκιμάστε να το ενθαρρύνετε να συμμετέχει σε συζητήσεις, να μιλήσετε για τη μέρα του και να ενισχύσετε τη γλωσσική του ανάπτυξη.
Ο χρόνος οθόνης μπορεί να περιοριστεί, τα παιδιά μπορούν να εκπαιδευτούν να αναπτύσσουν τις κοινωνικές τους δεξιότητες μέσω των καθημερινών συζητήσεων και παιχνιδιών. Κλείστε για λίγο επομένως τις συσκευές, παίξτε μαζί τους, συζητήστε και παρατηρήστε πώς θα αλλάξει η διάθεσή τους. Ο χρόνος που περνάτε μαζί με τα παιδιά σας είναι ανεκτίμητος και, τελικά, η κοινωνική αλληλεπίδραση και η συναισθηματική επαφή είναι τα καλύτερα «δώρα» που μπορείτε να τους προσφέρετε για την ανάπτυξή τους.