Τα νεογέννητα μωρά δύο ημερών μπορούν ήδη να αισθανθούν πότε ένας μουσικός ρυθμός είναι εκτός, αλλά ο εγκέφαλός τους δείχνει λίγα σημάδια παρακολούθησης μελωδιών. Αυτό είναι το κύριο εύρημα μιας μελέτης από την Ουγγαρία, που κατέγραψε τη δραστηριότητα του εγκεφάλου σε 49 νεογέννητα κατά τη διάρκεια του ύπνου τους, ενώ παιζόταν κλασική μουσική πιάνου μέσω μικρών ακουστικών.
Διαβάστε επίσης: Ρουτίνα ύπνου μωρού: Πότε βοηθά και πότε απλώς αγχώνει τους γονείς;
Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι τα μωρά μπαίνουν στον κόσμο έτοιμα να ακολουθήσουν έναν ρυθμό, αλλά η εκτίμηση μιας μελωδίας απαιτεί χρόνο. Η εν λόγω μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Biology βοηθά να εξηγηθεί γιατί οι γονείς κουνάνε τα μωρά τους, όταν αυτά κλαίνε. Τα βρέφη φαίνεται να είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στον ρυθμό.
Παράλληλα, θέτει ερωτήματα για το πώς αναπτύσσονται οι μουσικές ικανότητες και γιατί ο ρυθμός, όχι η τονικότητα, κυριαρχεί στον εγκέφαλο του βρέφους από την πρώτη μέρα.
Πώς αντέδρασαν τα μωρά στον… Μπαχ;
Οι ερευνητές έπαιξαν κομμάτια του Μπαχ σε νεογέννητα σε ένα νοσοκομείο στη Βουδαπέστη, ενώ κατέγραφαν τα εγκεφαλικά τους κύματα. Μερικά μωρά άκουσαν τα πρωτότυπα κομμάτια, ενώ άλλα άκουσαν τυχαία ανακατεμένα κομμάτια, όπου οι νότες και οι χρόνοι ανακατεύτηκαν.
Όταν άκουγαν την πραγματική μουσική με τον φυσικό της ρυθμό, ο εγκέφαλός τους προέβλεπε πότε θα έρχονταν οι νότες. Όταν η μουσική ήταν χαοτική, αυτή η δραστηριότητα εξαφανιζόταν. Ωστόσο, είτε η μουσική ήταν δομημένη είτε χαοτική, τα μωρά δεν εμφάνιζαν σαφή σημάδια πρόβλεψης μελωδίας. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η ικανότητα παρακολούθησης ρυθμών υπάρχει από τη γέννηση, ενώ η παρακολούθηση μελωδίας ίσως όχι.
Γιατί ο ρυθμός αναπτύσσεται πριν τη μελωδία
Το εύρημα έχει νόημα αν σκεφτούμε τι ακούει το μωρό πριν τη γέννηση. Μέσα στη μήτρα, οι ήχοι είναι φιλτραρισμένοι. Οι υψηλές συχνότητες που δημιουργούν μελωδίες αποδυναμώνονται, ενώ οι χαμηλές συχνότητες, όπως ο χτύπος της καρδιάς της μητέρας, τα βήματά της και η ρυθμική ροή της φωνής της, φτάνουν καθαρά στο έμβρυο. Εννέα μήνες μέσα σε αυτούς τους βιολογικούς ρυθμούς πιθανώς εξηγούν γιατί ο εγκέφαλος του νεογέννητου είναι έτοιμος να ανιχνεύσει χρονικά μοτίβα. Οι δομές του εγκεφάλου που χρειάζονται για την επεξεργασία της τονικότητας θέλουν περισσότερο χρόνο για να ωριμάσουν.
Οι ενήλικες μπορούν να διακρίνουν λεπτές διαφορές συχνοτήτων και να συνθέτουν νότες σε μελωδίες. Τα νεογέννητα μπορούν να ακούσουν ότι οι νότες είναι διαφορετικές, αλλά δεν μπορούν να προβλέψουν ποια θα ακολουθήσει. Αυτή η πιο σύνθετη ικανότητα αναπτύσσεται με την εμπειρία.
Τι σημαίνει αυτό για γονείς και «μικρούς μουσικούς»
Οι γονείς δεν χρειάζεται να ανησυχούν για την επιλογή του τέλειου νανουρίσματος. Τουλάχιστον τις πρώτες μέρες, τα μωρά ενδιαφέρονται περισσότερο για τον ρυθμό, παρά για τη μελωδία.
Αυτή η έρευνα συνδέεται και με την εκμάθηση γλώσσας. Πριν καταλάβουν λέξεις, τα βρέφη πρέπει να μάθουν πότε τελειώνει μια λέξη, πώς συνδέονται οι συλλαβές και πώς ο ρυθμός δίνει νόημα. Η ικανότητα στην αντίληψη του χρόνου δίνει τη βάση για αυτές τις γλωσσικές δεξιότητες.
